Càng gần Tết, da phụ nữ càng xuống: Không phải do chăm sóc, mà vì điều này - biết sớm chị em sẽ tránh được

Nhiều phụ nữ nhận ra một điều khá trớ trêu: Càng gần Tết, càng bận rộn, thì da lại càng "phản chủ". Da xỉn màu hơn, nổi mụn, sạm khô hoặc đổ dầu thất thường - dù trước đó vẫn duy trì skincare đều đặn. Không ít người tự hỏi: vì sao chỉ trong vài tuần ngắn ngủi trước Tết, làn da lại xuống nhanh đến vậy?

Theo các chuyên gia da liễu, đây không phải cảm giác chủ quan, mà là hệ quả cộng dồn của stress, rối loạn sinh học và lối sống đặc trưng giai đoạn cuối năm.

2-3 tuần trước Tết: Giai đoạn "cao điểm phá da" của phụ nữ

Trước Tết, phụ nữ thường bước vào một guồng quay dày đặc: công việc tổng kết cuối năm, dọn dẹp nhà cửa, lo mua sắm, chuẩn bị gia đình, tiệc tất niên nối tiếp nhau. Chính giai đoạn này tạo ra tổ hợp các yếu tố bất lợi cho làn da, diễn ra đồng thời chứ không tách rời.

Theo các nghiên cứu về sinh lý da, làn da rất nhạy cảm với thay đổi ngắn hạn của hormone, giấc ngủ và mức độ căng thẳng. Khi nhiều yếu tố xấu cùng xuất hiện trong vài tuần, da có thể "xuống cấp" rất nhanh.

Áp lực cuối năm: Stress kích hoạt phản ứng trên da

Có một điều ít được nói ra: trước Tết, phụ nữ chịu cùng lúc nhiều áp lực – công việc, gia đình, dọn dẹp, mua sắm, lo tổ chức tiệc tùng… Tất cả kéo dài liên tục trong vài tuần, tạo ra một trạng thái căng thẳng kéo dài.

Nghiên cứu đăng trên Journal of Investigative Dermatology cho thấy, stress tâm lý làm tăng hormone cortisol, từ đó: Kích thích tuyến bã nhờn hoạt động mạnh hơn, làm suy yếu hàng rào bảo vệ da và tăng nguy cơ mụn, kích ứng, giảm đàn hồi

Trong trạng thái "stress cuối năm", cơ thể phụ nữ không chỉ mệt mỏi tinh thần mà còn kích hoạt sự phản ứng trực tiếp đến cấu trúc da.

Chị Lan (37 tuổi, Hà Nội) kể: "Cuối năm mình phải hoàn tất dự án ở công ty, tối về còn lo dọn nhà, mua quà. Đến khi nhận ra mình mất ngủ, da nổi mụn nhiều, mình mới giật mình". Giai đoạn trước Tết, stress không ồn ào nhưng kéo dài và âm thầm, khiến da không kịp phục hồi như bình thường.

Ngủ muộn, mất ngủ liên tục: Da không còn "thời gian sửa chữa"

Giấc ngủ sâu là thời điểm làn da tự tái tạo tế bào, tổng hợp collagen và phục hồi tổn thương. Một nghiên cứu tại Đại học California (Mỹ) cho thấy, ngủ không đủ giấc trong vài ngày liên tiếp sẽ khiến da xỉn màu, giảm độ đàn hồi, tăng nếp nhăn, kém phục hồi sau tổn thương...

"Trước Tết năm ngoái mình mất ngủ mỗi đêm khoảng 4-5 tiếng. Da mình bắt đầu xấu đi thấy rõ, dù mình chưa từng gặp chuyện đó trước đây" , chị Hương (40 tuổi, TP.HCM) chia sẻ.

Da vốn cần giấc ngủ sâu để tái tạo collagen và sửa chữa tổn thương, nhưng giai đoạn này lại bị "cắt ngắn" liên tục. Trước Tết, phụ nữ thường ngủ muộn vì dọn dẹp, họp hành, lo đồ đạc, khiến chu kỳ ngủ - thức bị đảo lộn. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến tinh thần mà còn tác động trực tiếp lên cấu trúc da.

Ăn uống lệch nhịp, da thiếu dưỡng chất, tăng viêm

Chị Ngọc (36 tuổi, Đà Nẵng) nhớ lại: "Khoảng hai tuần trước Tết năm ngoái, mình gần như không còn ăn uống đúng bữa. Hôm thì ăn vội đồ ngọt cho đỡ đói, hôm lại bỏ bữa vì quá bận. Chỉ sau ít ngày như vậy, mình thấy da khô hẳn, kém căng và trông mệt đi rất rõ".

Chưa cần đợi đến mâm cỗ Tết, chỉ riêng giai đoạn vài tuần trước đó, lịch ăn uống của nhiều phụ nữ đã bắt đầu rối loạn. Công việc dồn dập cuối năm, chạy deadline, lo mua sắm, dọn dẹp khiến bữa ăn trở nên vội vàng, bỏ bữa, ăn lệch giờ, lót dạ bằng đồ ngọt, trà sữa hay bánh kẹo cho "đỡ đói". Ăn nhiều hơn nhưng lại thiếu cân bằng dinh dưỡng.

Các nghiên cứu dinh dưỡng cho thấy, chế độ ăn nhiều đường tinh luyện và thực phẩm chế biến sẵn trong thời gian ngắn có thể kích hoạt trạng thái viêm mức độ thấp trong cơ thể - điều mà làn da thường phản ánh rất nhanh. Một nghiên cứu công bố trên The American Journal of Clinical Nutrition chỉ ra rằng, đường tinh luyện thúc đẩy quá trình glycation, làm tổn hại cấu trúc collagen, khiến da kém đàn hồi, dễ chảy xệ, xỉn màu, thiếu sức sống...

Bên cạnh đó, việc sử dụng nhiều cà phê, nước ngọt hoặc đồ uống có cồn để "chống mệt" trong giai đoạn cao điểm cuối năm còn khiến cơ thể mất nước âm thầm, làm da khô hơn, kém căng bóng và trông mệt mỏi rõ rệt.

"Chữa cháy" quá đà: Càng vội làm đẹp, da càng rối loạn

Khi nhận ra làn da bắt đầu xuống cấp, phản ứng rất thường gặp của phụ nữ là "cứu da" càng nhanh càng tốt: tăng số bước skincare, đắp mask liên tục, thử sản phẩm mạnh hơn hoặc thay đổi routine chỉ trong vài ngày. Tuy nhiên, các bác sĩ da liễu cảnh báo rằng chính tâm lý làm đẹp gấp trong giai đoạn cơ thể đang chịu áp lực cao lại khiến da dễ rơi vào trạng thái rối loạn hơn.

Theo các chuyên gia, việc thay đổi sản phẩm liên tục trong thời gian ngắn, sử dụng hoạt chất mạnh khi da đang căng thẳng vì stress, thiếu ngủ và ăn uống thất thường có thể làm hàng rào bảo vệ da suy yếu nhanh chóng. Khi hàng rào này tổn thương, da không chỉ kém hấp thu dưỡng chất mà còn dễ kích ứng, nổi mụn và xỉn màu hơn – đúng vào thời điểm phụ nữ mong muốn da ổn định nhất.

Vì vậy, lời khuyên chung của giới chuyên môn là tránh thử nghiệm sản phẩm mới ngay sát Tết, đặc biệt khi cơ thể đang ở trạng thái mệt mỏi tích lũy. Lúc này, da cần được "nghỉ ngơi" và phục hồi, hơn là bị thúc ép thay đổi liên tục.

Trước Tết, giữ da ổn định nhất có thể

Các chuyên gia da liễu và dinh dưỡng đều thống nhất rằng, giai đoạn vài tuần trước Tết không phải lúc để kỳ vọng làn da thay đổi ngoạn mục, mà là thời điểm cần giữ da ổn định nhất có thể. Khi lịch sống dồn dập, những giải pháp đơn giản nhưng có cơ sở khoa học lại phát huy hiệu quả lâu dài.

Trước hết là ăn uống cân bằng và đủ dưỡng chất. Việc tăng cường rau xanh, trái cây giàu vitamin C và E, bổ sung thực phẩm chứa omega-3 từ cá, hạt và dầu thực vật giúp da duy trì hàng rào bảo vệ và giảm phản ứng viêm. Song song đó, hạn chế đường tinh luyện và đồ uống có cồn giúp tránh tình trạng da xỉn màu và mất nước âm thầm trong giai đoạn cuối năm.

Giấc ngủ cũng đóng vai trò then chốt. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng chất lượng ngủ ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tái tạo collagen và phục hồi DNA của tế bào da. Chỉ cần ngủ sớm hơn 30-60 phút mỗi ngày, duy trì đều đặn trong vài tuần, làn da đã có thêm thời gian để tự sửa chữa những tổn thương tích lũy.

Về chăm sóc bên ngoài, các chuyên gia khuyến nghị skincare tối giản nhưng đều đặn. Một routine dễ duy trì gồm làm sạch dịu nhẹ, dưỡng ẩm đầy đủ và chống nắng ban ngày thường mang lại hiệu quả ổn định hơn nhiều so với việc thêm quá nhiều bước trong thời gian ngắn. Quan trọng nhất là tránh thay đổi sản phẩm hoặc thử nghiệm hoạt chất mới ngay sát Tết.

Bên cạnh đó, với những phụ nữ bận rộn, các giải pháp hỗ trợ từ bên trong cũng được xem là lựa chọn thực tế. Nước uống bổ sung collagen và vitamin giúp duy trì độ đàn hồi của da; sản phẩm chứa chất xơ và probiotics hỗ trợ hệ tiêu hóa - yếu tố có mối liên hệ mật thiết với sức khỏe làn da; trong khi sữa dinh dưỡng ít đường giúp cung cấp vi chất cần thiết, hạn chế tình trạng thiếu hụt khi bữa ăn bị lệch nhịp. Những sản phẩm này không phải "cứu nguy tức thì", mà đóng vai trò bổ trợ đều đặn, tạo nền tảng để da khỏe hơn từ gốc.

Một làn da khỏe không đến từ vài ngày chăm chút trước Tết, mà từ sự ổn định và bền bỉ của cả quá trình trước đó.