Ca mổ kịch tính cứu bé 5 tuổi hẹp khí quản kèm bệnh tim bẩm sinh hiếm gặp

Bệnh nhi là Triệu M. A. (nữ, 5 tuổi), được chẩn đoán bệnh ngay sau sinh. Trong những năm đầu đời, cháu nhiều lần nhập viện vì viêm phổi, khò khè kéo dài. Do tổn thương phối hợp phức tạp giữa tim bẩm sinh và bệnh đường thở, trong nhiều năm bé chủ yếu được theo dõi bảo tồn tại các cơ sở y tế vì chưa có phương án can thiệp phù hợp.

Đầu năm 2025, tình trạng bệnh tim tiến triển nặng buộc các bác sĩ Bệnh viện Nhi Đồng 2 phải đặt stent đường thoát thất phải (RVOT) nhằm ổn định huyết động. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp tạm thời, bệnh nhi vẫn đứng trước nguy cơ suy hô hấp , suy tim nếu không được can thiệp triệt để.

Sau quá trình hội chẩn chuyên sâu đa chuyên khoa, các bác sĩ quyết định phẫu thuật triệt để trong cùng một lần mổ, bao gồm tạo hình khí quản và sửa chữa hoàn toàn tứ chứng Fallot.

ThS.BS Nguyễn Trần Việt Tánh, khoa Hồi sức phẫu thuật tim mạch lồng ngực, Bệnh viện Nhi Đồng 2 cho biết: "Thách thức lớn nhất của ca bệnh không chỉ nằm ở dị tật tim bẩm sinh phức tạp, mà còn ở hẹp khí quản bẩm sinh đi kèm. Nếu chỉ sửa dị tật tim mà không xử lý đồng thời khí quản, nguy cơ suy hô hấp và tử vong sau mổ là rất cao".

Mức độ khó của ca phẫu thuật tiếp tục gia tăng khi ê-kíp phải phẫu tích sâu vào trung thất để xử lý các tuần hoàn bàng hệ chủ - phổi.

Trên kế hoạch hội chẩn ban đầu, các nhánh này dự kiến được hợp lưu vào động mạch phổi, tuy nhiên trong ca mổ, bác sĩ nhận thấy thực tế giải phẫu không thuận lợi để hợp lưu an toàn nên buộc phải thay đổi, cột các nhánh bàng hệ.

"Bên cạnh đó, stent RVOT đặt trước đó bị dính chặt vào cấu trúc vòng van động mạch chủ do đặc điểm giải phẫu bất thường; khi lấy stent đã xảy ra tổn thương vòng van, buộc ê-kíp phải xử trí ngay trong ca mổ. Chỉ cần sai sót nhỏ trong các bước này cũng có thể gây nguy hiểm nghiêm trọng cho tính mạng bệnh nhi", BS Tánh nhấn mạnh.

Một điểm đặc biệt về kỹ thuật của ca bệnh này là việc tạo hình, mở rộng hai nhánh động mạch phổi vốn rất nhỏ và không cân xứng (nhánh động mạch phổi trái chỉ khoảng 3 mm, bằng gần 1/3 kích thước nhánh phải), trong bối cảnh đường thoát thất phải cũng rất nhỏ.

Mục tiêu của phẫu thuật là mở rộng hai nhánh động mạch phổi sao cho đạt kích thước khoảng 10 mm, nhằm đảm bảo tưới máu phổi cân đối lâu dài. Đây là thao tác rất khó, đòi hỏi phẫu thuật viên phải cân nhắc chính xác từng milimét, tránh nguy cơ hẹp tồn lưu hoặc quá tải một bên phổi.

Mặc dù ca mổ được thực hiện thành công, sau mổ bệnh nhi vẫn gặp biến chứng xuất huyết phổi kéo dài, gây nhiều khó khăn trong quá trình hồi sức và cai máy thở. Trước tình huống này, các bác sĩ phải đánh giá toàn diện, bao gồm chụp CT kiểm tra sau mổ, nội soi hô hấp, chụp mạch số hóa xóa nền (DSA) và hội chẩn toàn viện đa chuyên khoa để tìm nguyên nhân và hướng xử trí tối ưu.

Nhờ sự phối hợp chặt chẽ, kiên trì và thống nhất về chuyên môn, tình trạng xuất huyết phổi được kiểm soát hoàn toàn. Hiện bệnh nhi đã cai được máy thở, tự thở ổn định, tiếp tục được theo dõi và chăm sóc hậu phẫu.