Bệnh zona ẩn mình trong cơ thể: Người có bệnh mạn tính đối mặt rủi ro cao

Các bác sĩ khoa Nội thần kinh, Bệnh viện E từng tiếp nhận và điều trị cho bệnh nhân (nữ, 72 tuổi, ở Hà Nội) bị bệnh Zona thần kinh gây nên biến chứng nguy hiểm. Điều đáng nói, người bệnh tự điều trị dẫn đến tình trạng biến chứng nguy hiểm.

Bệnh nhân có tiền sử mắc u lympho. Trước khi nhập viện 5 ngày, người bệnh xuất hiện triệu chứng đau nhức mạng sườn trái. Người bệnh tự ý sử dụng dầu nóng để giảm đau, nhưng sau đó lại phát hiện nhiều mụn phỏng nước tại vùng mạng sườn. Nghĩ đây là bỏng nhiệt, người bệnh đến khám tại bệnh viện chuyên ngành về bỏng và được các bác sĩ chẩn đoán ban đầu là Zona thần kinh trên nền u lympho.

Sau đó, người bệnh quyết định chuyển về điều trị tại Bệnh viện E. Các bác sĩ tại Khoa Nội thần kinh đã nhanh chóng triển khai phác đồ điều trị toàn diện: sử dụng thuốc kháng virus cho người bệnh. Đây là trường hợp người bệnh mắc Zona thần kinh bị biến chứng nguy hiểm và rất nặng.

Bệnh Zona thần kinh, hay còn được gọi là bệnh giời leo, là một tình trạng nhiễm trùng do virus varicella-zoster gây ra, thường gặp ở những người lớn tuổi hoặc có hệ miễn dịch suy giảm. Ở các đối tượng này, bệnh dễ dẫn đến các biến chứng nặng nề như đau rát, ngứa ngáy và nổi mụn nước trên da; đặc biệt là đau sau Zona như đau dây thần kinh kéo dài, ảnh hưởng đến giấc ngủ, tâm lý và sức khỏe người bệnh.

Các bác sĩ lưu ý, các triệu chứng đau nhức, mụn phỏng nước thường dễ nhầm lẫn với các bệnh lý khác như đau cơ, đau dây thần kinh liên sườn, nên khi thấy các dấu hiệu đau bất thường hoặc có mụn nước, người bệnh cần đến các cơ sở y tế chuyên sâu để được thăm khám và xác định chính xác nguyên nhân. Bởi vì việc điều trị căn bệnh này trong 72 giờ đầu là rất quan trọng. Khởi động phác đồ kháng virus trong vòng 3 ngày đầu có vai trò quyết định trong việc giảm nguy cơ biến chứng cho người bệnh.

Zona thần kinh là bệnh do virus varicella-zoster gây ra – loại virus tiềm ẩn trong cơ thể hơn 90% người trưởng thành. Các chuyên gia cho biết, những yếu tố nguy cơ quan trọng dẫn đến mắc zona bao gồm tuổi tác, tình trạng suy giảm miễn dịch và các bệnh lý mạn tính. Theo thống kê, cứ 3 người trưởng thành thì có khoảng 1 người sẽ mắc zona trong đời.

Đáng lưu ý, nguy cơ mắc zona gia tăng rõ rệt ở nhóm bệnh nhân có bệnh nền. Nhiều nghiên cứu ghi nhận, người mắc bệnh tim mạch có nguy cơ bị zona cao hơn khoảng 34% so với người bình thường. Tương tự, nguy cơ này ở người bệnh đái tháo đường tăng khoảng 38%, trong khi ở bệnh nhân mắc bệnh thận mạn tăng khoảng 29% so với dân số chung. Những con số này cho thấy mối liên hệ chặt chẽ giữa bệnh lý mạn tính và sự bùng phát của virus gây zona.

Chia sẻ tại buổi sinh hoạt khoa học với chủ đề:“Phòng ngừa zona: những bước tiến trong thực hành lâm sàng”, do Tổng hội Y học Việt Nam tổ chức, quy tụ các chuyên gia đầu ngành trong và ngoài nước, bác sĩ, TS. Trần Hòa, Trưởng đơn vị Can thiệp Nội Tim mạch, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, cho biết thực tế lâm sàng đã ghi nhận nhiều trường hợp diễn tiến phức tạp. Ông dẫn chứng một bệnh nhân nam 56 tuổi có tiền sử đái tháo đường và tăng huyết áp, nhập viện vì cơn đau ngực dữ dội và được chẩn đoán nhồi máu cơ tim. Sau khi được can thiệp đặt stent động mạch vành, bệnh nhân vẫn tiếp tục xuất hiện các cơn đau ngực kéo dài. Sau khi loại trừ khả năng tái hẹp stent, các bác sĩ phát hiện trên ngực người bệnh xuất hiện những mụn nước đặc trưng của zona. Trường hợp này cho thấy, ở người lớn tuổi có bệnh mạn tính, các nhiễm trùng như zona không chỉ dễ xảy ra mà còn có thể gây triệu chứng kéo dài, dễ nhầm lẫn với các bệnh lý khác.

Không chỉ gây khó chịu trong giai đoạn cấp tính, zona còn có thể dẫn đến nhiều biến chứng. GS. Tony Cunningham, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Virus tại Viện Nghiên cứu Y học Westmead và Giáo sư Đại học Sydney, nhấn mạnh rằng việc phòng ngừa zona có vai trò quan trọng trong giảm nguy cơ đau dây thần kinh sau zona – một tình trạng đau có thể kéo dài nhiều tháng, thậm chí nhiều năm sau khi tổn thương da đã lành. Ngoài ra, bệnh còn có thể gây nhiễm khuẩn thứ phát, để lại sẹo, thay đổi sắc tố da hoặc các biến chứng ở mắt.

Trong bối cảnh nguy cơ gia tăng ở nhóm người có bệnh mạn tính, nhiều tổ chức y tế trên thế giới đã đưa ra khuyến nghị tăng cường dự phòng cho các nhóm nguy cơ cao, bao gồm bệnh nhân đái tháo đường, bệnh thận mạn, viêm khớp dạng thấp hoặc người suy giảm miễn dịch.

Theo PGS.TS Dương Thị Hồng, Phó Viện trưởng Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương, việc lồng ghép các biện pháp dự phòng zona cho người lớn không chỉ giúp giảm nguy cơ mắc bệnh mà còn hạn chế các biến chứng, từ đó cải thiện chất lượng cuộc sống.

Ở góc độ quản lý và điều trị, PGS.TS Nguyễn Hoàng Định, Phó Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, cho rằng mô hình chăm sóc sức khỏe toàn diện, tích hợp giữa dự phòng và điều trị đang trở thành hướng đi phù hợp trong bối cảnh dân số già hóa. Việc phối hợp đa chuyên khoa cùng với sự chủ động của bác sĩ trong tư vấn dự phòng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả điều trị và mang lại lợi ích lâu dài cho người bệnh.

Bà Phạm Thị Mỹ Liên, Chủ tịch GSK Việt Nam, cho biết việc hợp tác với các chuyên gia trong và ngoài nước nhằm cập nhật kiến thức khoa học và chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn là cần thiết để nâng cao nhận thức cộng đồng về phòng ngừa zona. Theo bà, sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, tổ chức chuyên môn và cộng đồng y khoa sẽ giúp người dân chủ động hơn trong bảo vệ sức khỏe.

Theo các chuyên gia, dù virus gây zona tồn tại phổ biến trong cộng đồng, không phải tất cả những người có nguy cơ đều sẽ mắc bệnh. Tuy nhiên, việc chủ động dự phòng, đặc biệt ở nhóm có bệnh mạn tính, vẫn là giải pháp quan trọng nhằm giảm gánh nặng bệnh tật và các biến chứng lâu dài.