Một bảng chi tiêu tưởng chừng bình thường nhưng lại khiến nhiều người tranh luận suốt nhiều ngày. Chủ nhân là một gia đình 4 người sống tại Hà Nội, gồm hai vợ chồng và hai con nhỏ (một bé tiểu học, một bé mầm non). Tổng thu nhập khoảng 28–30 triệu/tháng, nhưng họ quyết định đặt mục tiêu chi tiêu tối đa 20 triệu để đảm bảo mỗi tháng vẫn để dành được một khoản dự phòng.
Điều khiến bảng chi tiêu này gây chú ý không phải vì quá thấp, mà vì cách phân bổ khá chặt chẽ, gần như không có khoản "tiêu cho vui". Một số người nhận xét đây là kiểu chi tiêu phù hợp với giai đoạn cần tích lũy, trong khi người khác cho rằng mức này khá áp lực, đặc biệt với gia đình có 2 con nhỏ ở thành phố lớn.
Dưới đây là bảng chi tiêu đang gây tranh cãi:
| Hạng mục | Số tiền (VNĐ) |
|---|---|
| Tiền ăn uống (đi chợ, thực phẩm) | 6.000.000 |
| Tiền nhà (thuê chung cư nhỏ) | 6.500.000 |
| Điện, nước, internet | 1.200.000 |
| Học phí, tiền học thêm cho con | 2.500.000 |
| Xăng xe, đi lại | 900.000 |
| Sữa, đồ dùng cho con | 1.000.000 |
| Chi tiêu cá nhân (quần áo, mỹ phẩm cơ bản) | 800.000 |
| Hiếu hỉ, phát sinh | 600.000 |
| Giải trí nhẹ (ăn ngoài, cà phê) | 500.000 |
| Dự phòng nhỏ | 1.000.000 |
| Tổng | 20.000.000 |
Không ít ý kiến cho rằng bảng chi tiêu này phản ánh đúng xu hướng tiêu dùng hiện nay: ưu tiên nhu cầu thiết yếu, giảm chi tiêu cảm tính.
Điểm đáng chú ý là gia đình này giữ tiền ăn ở mức 6 triệu/tháng cho 4 người, tương đương khoảng 50.000 đồng/người/ngày. Chủ nhân chia sẻ bí quyết là đi chợ 2–3 lần/tuần, lên thực đơn trước và hạn chế đồ chế biến sẵn.
Một số bà mẹ cho biết mức 2,5 triệu tiền học cho 2 con cũng khá phổ biến nếu chọn trường công lập và chỉ đăng ký một số lớp bổ trợ cần thiết thay vì học tràn lan.
Khoản 500.000 cho giải trí cũng được đánh giá là thực tế vì nhiều gia đình hiện nay đã giảm tần suất ăn ngoài để cân đối tài chính.
Một bình luận nhận được nhiều đồng tình: "20 triệu không phải quá thấp nếu gia đình xác định rõ mục tiêu tích lũy. Quan trọng là chi tiêu có kế hoạch, không mua theo cảm xúc".
Ở chiều ngược lại, nhiều ý kiến cho rằng bảng chi tiêu này chưa tính hết các khoản phát sinh thường gặp ở gia đình có con nhỏ.
Ví dụ, tiền khám bệnh, sinh nhật bạn bè của con, hoạt động ngoại khóa hoặc các khoản đóng thêm ở trường thường không cố định theo tháng. Nếu cộng dồn theo năm, chi phí thực tế có thể cao hơn.
Khoản 800.000 cho chi tiêu cá nhân của hai vợ chồng cũng bị cho là khá thấp trong bối cảnh giá quần áo, giày dép và các chi phí cá nhân ngày càng tăng.
Một người dùng mạng xã hội chia sẻ: "Nhìn bảng thì hợp lý, nhưng thực tế rất khó giữ đều 20 triệu mỗi tháng, vì chỉ cần một tháng có đám cưới hoặc con ốm là vượt ngay".
Các chuyên gia tài chính cá nhân thường cho rằng không có một con số cố định phù hợp với mọi gia đình. Điều quan trọng là tỷ lệ phân bổ chi tiêu.
Trong bảng trên, chi phí nhà ở chiếm khoảng 32% tổng chi tiêu, nằm trong mức được xem là an toàn (30–35%). Chi phí ăn uống khoảng 30%, tương đối phổ biến với gia đình có con nhỏ.
Điểm tích cực là gia đình vẫn giữ được khoản dự phòng 1 triệu/tháng. Nếu duy trì đều đặn, sau 1 năm có thể tích lũy khoảng 12 triệu cho các tình huống bất ngờ.
Nhiều gia đình Hà Nội hiện nay có xu hướng đặt "trần chi tiêu" để tránh việc thu nhập tăng nhưng tiền tiết kiệm không tăng theo.
Không phải gia đình nào cũng có thể giữ mức chi tiêu 20 triệu/tháng, nhưng bảng phân bổ này cho thấy một nguyên tắc quan trọng: chi tiêu có kế hoạch giúp giảm áp lực tài chính dài hạn.
Một số gợi ý được nhiều người áp dụng:
Lập danh sách món ăn theo tuần để kiểm soát tiền chợ Giữ cố định một khoản tiết kiệm ngay khi nhận lương Hạn chế mua sắm theo cảm xúc khi thấy giảm giá Theo dõi chi tiêu ít nhất 3 tháng để điều chỉnh phù hợp
Trong bối cảnh chi phí sinh hoạt tại các thành phố lớn liên tục tăng, những bảng chi tiêu thực tế như trên thường thu hút sự quan tâm vì giúp nhiều gia đình có thêm góc nhìn tham khảo.
Một độc giả bình luận khá thực tế: "Không cần giống hoàn toàn, nhưng nhìn bảng chi tiêu của người khác giúp mình nhận ra tiền đang đi đâu – và biết mình có thể điều chỉnh từ đâu."