Theo lương y đa khoa Bùi Đắc Sáng, Hội Đông y Hà Nội, xạ đen là dược liệu có vị đắng chát, tính hàn, thường được dùng trong các bài thuốc thanh nhiệt, tiêu viêm, lợi tiểu và tăng cường sức đề kháng. Tuy nhiên, không phải ai cũng phù hợp để sử dụng loại thảo dược này.
Ai không nên uống xạ đen?
Trước hết là phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ dưới 5 tuổi. Đây là nhóm có cơ địa nhạy cảm, dễ bị ảnh hưởng bởi các hoạt chất sinh học trong dược liệu. Việc sử dụng xạ đen trong giai đoạn này không được khuyến khích do nguy cơ tác động đến sự phát triển của thai nhi và hệ miễn dịch còn non yếu của trẻ.
Người bị huyết áp thấp cũng cần thận trọng. Xạ đen có thể góp phần làm hạ huyết áp, khiến người dùng xuất hiện các triệu chứng như hoa mắt, chóng mặt, mệt mỏi. Trong trường hợp vẫn muốn sử dụng, có thể kết hợp thêm một lượng nhỏ gừng để giảm tính hàn, song vẫn cần theo dõi phản ứng của cơ thể.
Nhóm thứ ba là người có chức năng thận suy giảm. Khi đưa thêm dược liệu vào cơ thể, thận phải tăng cường hoạt động để đào thải các chất chuyển hóa, từ đó có thể làm tình trạng suy thận trở nên trầm trọng hơn.
Ngoài ra, người vừa sử dụng rượu bia cũng không nên uống xạ đen ngay sau đó. Sự kết hợp này có thể ảnh hưởng đến gan và làm rối loạn quá trình chuyển hóa trong cơ thể.
Xạ đen là dược liệu có vị đắng chát, tính hàn. (Ảnh minh hoạ: Như Loan)
Xạ đen có chữa được ung thư?
Dù được nhiều người gọi là “cây ung thư ”, xạ đen không phải là thuốc điều trị đặc hiệu. Các nghiên cứu cho thấy trong thành phần của cây có nhiều hợp chất sinh học như polyphenol, flavonoid, quinone, triterpene. Những chất này có khả năng chống oxy hóa, góp phần bảo vệ tế bào trước tác động của gốc tự do và hỗ trợ ức chế sự phát triển của tế bào bất thường trong điều kiện nhất định.
Trong y học cổ truyền, xạ đen thường được dùng hỗ trợ trong các bệnh lý về gan như viêm gan, gan nhiễm mỡ, xơ gan; đồng thời giúp thanh nhiệt, giải độc, giảm mụn nhọt, an thần và hỗ trợ ổn định huyết áp.
Tuy nhiên, hiệu quả của xạ đen phụ thuộc vào cơ địa và cách sử dụng của từng người. Liều dùng phổ biến không nên vượt quá khoảng 70 g mỗi ngày. Việc tự ý sử dụng kéo dài hoặc kết hợp với thuốc điều trị có thể tiềm ẩn rủi ro.
Các chuyên gia khuyến cáo người dân nên tham khảo tư vấn thầy thuốc trước khi dùng xạ đen, đặc biệt với người có bệnh nền hoặc đang điều trị, nhằm tránh tác dụng không mong muốn và đảm bảo an toàn.