30 tuổi nên có 5 khoản tiền này, không phải để chứng minh mình giàu

30 tuổi không nhất thiết phải có vài trăm triệu trong tài khoản, càng không có một con số chung để đo xem ai đang “ổn” về tài chính. Điều đáng quan tâm hơn là khi một chuyện bất ngờ xảy ra, bạn có tiền để tự xử lý hay vẫn phải vay mượn, dùng thẻ tín dụng hoặc trông chờ vào người khác.

Thay vì hỏi “30 tuổi phải có bao nhiêu tiền?”, hãy thử kiểm tra xem mình đã có 5 khoản tiền cho 5 tình huống quan trọng dưới đây hay chưa.

1. Tiền để bạn có thể nghỉ việc

Đây không phải khoản tiền để bạn nghỉ việc ngay ngày mai, mà là quỹ dự phòng cho thu nhập.

Nếu mất việc, công việc kinh doanh gặp vấn đề hoặc đơn giản là bạn muốn chuyển sang một công việc khác có mức lương thấp hơn, vài tháng không có thu nhập có thể khiến toàn bộ kế hoạch tài chính đảo lộn.

Một nguyên tắc phổ biến là chuẩn bị khoảng 3-6 tháng chi phí thiết yếu.

Ví dụ, nếu mỗi tháng bạn cần 15 triệu đồng để trả tiền nhà, ăn uống, đi lại, hóa đơn và các khoản bắt buộc khác, quỹ dự phòng nên ở khoảng 45-90 triệu đồng.

Nếu là người có con nhỏ, có khoản vay lớn hoặc nguồn thu nhập không ổn định, mức dự phòng có thể cần cao hơn.

Khoản này nên được giữ ở nơi an toàn và dễ rút. Mục đích của nó không phải kiếm lời, mà là mua cho bạn thời gian để không phải đưa ra một quyết định công việc trong lúc đang thiếu tiền.

2. Tiền cho một mục tiêu lớn đã biết trước

Có những khoản tiền bạn biết chắc vài năm tới sẽ cần, chỉ là chưa biết chính xác ngày nào phải trả. Ví dụ: tiền cưới, tiền mua xe, tiền đặt cọc mua nhà, học thêm, chuyển nhà hoặc một chuyến đi lớn. Đây nên là một khoản riêng thay vì nhập chung vào tiền tiết kiệm.

Giả sử bạn muốn có 120 triệu đồng sau 24 tháng. Nếu bắt đầu từ con số 0, mục tiêu tương đương 5 triệu đồng mỗi tháng.

Cách tính ngược như vậy giúp một mục tiêu lớn trở nên dễ kiểm soát hơn. Bạn cũng không phải đến sát thời điểm mới nhận ra mình còn thiếu vài chục triệu đồng.

Với tiền có thời hạn sử dụng tương đối gần, ưu tiên nên là giữ được số tiền cần có đúng lúc, thay vì tìm cách tối đa hóa lợi nhuận bằng những khoản đầu tư có biến động cao.

3. Tiền để không phải bán tài sản khi có chuyện

Đây là khoản nhiều người dễ bỏ qua vì nghĩ mình đã có quỹ dự phòng.

Nhưng quỹ dự phòng chủ yếu dành cho những cú sốc về thu nhập hoặc chi phí sinh hoạt. Còn trong cuộc sống vẫn có những khoản chi lớn nhưng không đến mức “khẩn cấp”: thay laptop phục vụ công việc, sửa xe, thay điều hòa, đóng một khoản học phí, sửa nhà...

Một cách đơn giản là nhìn lại 12 tháng vừa qua và cộng những khoản chi lớn không xuất hiện hàng tháng. Nếu một năm bạn thường phải chi khoảng 24 triệu đồng cho những khoản kiểu này, có thể dành khoảng 2 triệu đồng mỗi tháng để chuẩn bị trước.

Điểm khác biệt rất quan trọng: khi laptop hỏng, bạn dùng khoản tiền này; khi mất việc, bạn dùng quỹ dự phòng.

Hai khoản tiền có nhiệm vụ khác nhau nên không nên liên tục “rút của khoản này, bù sang khoản kia”.

4. Tiền để bảo vệ thu nhập của mình

Ở tuổi 30, tài sản lớn nhất của nhiều người vẫn chưa phải căn nhà hay số tiền trong tài khoản, mà là khả năng kiếm tiền trong những năm tiếp theo.

Nếu một người đang kiếm 25 triệu đồng mỗi tháng, việc bảo vệ sức khỏe và khả năng làm việc có thể quan trọng không kém việc cố tìm một khoản đầu tư sinh lời thêm vài phần trăm.

Đây là lúc nên nhìn lại bảo hiểm y tế, bảo hiểm sức khỏe và các nhu cầu bảo vệ khác tùy hoàn cảnh. Nếu đã có con, bố mẹ phụ thuộc hoặc khoản vay dài hạn, bài toán bảo vệ thu nhập càng đáng được tính đến.

Điều cần tránh là mua bảo hiểm chỉ vì một con số hoa hồng hay lời giới thiệu hấp dẫn. Hãy bắt đầu từ câu hỏi: Nếu mình không thể làm việc trong một thời gian dài, gia đình sẽ lấy tiền ở đâu để duy trì cuộc sống?

5. Tiền dành cho lúc bạn không còn muốn phụ thuộc vào tiền lương

Đây là khoản tiền cho tương lai dài hạn: nghỉ hưu, tự do tài chính hoặc đơn giản là có quyền lựa chọn làm việc vì muốn chứ không phải vì bắt buộc. Không cần chờ đến khi có vài trăm triệu mới bắt đầu. Có thể bắt đầu bằng một tỷ lệ nhỏ của thu nhập, sau đó tăng dần khi thu nhập tăng.

Ví dụ, nếu mỗi tháng có thể dành 3 triệu đồng cho mục tiêu dài hạn, việc duy trì đều đặn trong nhiều năm quan trọng hơn việc một vài tháng bỏ ra một khoản lớn rồi dừng lại.

Khoản này cũng nên được tách khỏi tiền cho những mục tiêu ngắn hạn. Nếu cứ vài tháng lại lấy tiền tích lũy dài hạn ra mua điện thoại, đi du lịch hoặc trả một khoản chi bất ngờ, kế hoạch cho tương lai sẽ rất khó đi đến đâu.

Không cần có cả 5 khoản ngay lập tức

Nếu đang ở tuổi 30 nhưng tài khoản tiết kiệm vẫn chưa có nhiều tiền, cũng không cần cố chia nhỏ thu nhập thành 5 phần ngay từ đầu.

Có thể ưu tiên theo thứ tự: Quỹ dự phòng -> mục tiêu lớn đã biết trước -> các khoản chi không thường xuyên -> bảo vệ thu nhập -> tích lũy dài hạn. Và mỗi người sẽ có một mức khác nhau.

Một người độc thân, sống cùng gia đình và không có nợ sẽ cần cấu trúc tài chính khác người đang thuê nhà, nuôi con và trả khoản vay mua nhà. Vì thế, 30 tuổi có 100 triệu chưa chắc tốt hơn người có 50 triệu nhưng không có khoản nợ nào và đã chuẩn bị đủ tiền dự phòng.

Cuối cùng, con số trong tài khoản chỉ là một phần của câu chuyện. Một nền tài chính tốt ở tuổi 30 là khi bạn biết tiền của mình đang được dành cho việc gì, và một biến cố bất ngờ sẽ không lập tức khiến cuộc sống của mình mất cân bằng.