3 kiêng kỵ khi thờ cúng

Thờ cúng tổ tiên từ lâu đã trở thành một nét văn hóa quen thuộc trong nhiều gia đình Việt. Tùy vùng miền, mỗi nhà có thể có cách bài trí, chuẩn bị lễ vật và thực hiện nghi thức khác nhau. Tuy nhiên, có những điều kiêng kỵ được nhắc đến khá phổ biến, phần lớn đều xuất phát từ quan niệm giữ sự trang nghiêm cho nơi thờ tự. Nhìn dưới góc độ cuộc sống hiện đại, một số điều trong đó cũng có lý do rất thực tế.

1. Đặt đồ đạc tùy tiện, để bàn thờ trở nên bừa bộn

Bàn thờ được xem là không gian trang trọng trong nhà, vì vậy người xưa thường rất chú ý đến những thứ được đặt tại đây. Một trong những điều nên tránh là tiện tay biến bàn thờ thành nơi để đồ dùng sinh hoạt. Chìa khóa, hóa đơn, thuốc men, bật lửa, túi nilon hay những món đồ chưa biết cất đâu không nên chất lên khu vực thờ cúng. Tương tự, lễ vật cũng không phải cứ bày thật nhiều mới tốt. Hoa đã héo, quả bắt đầu hỏng, đồ ăn để quá lâu hay chén nước cũ nên được thu dọn và thay mới phù hợp. Điều này trước hết giúp bàn thờ giữ được vẻ sạch sẽ, trang nghiêm, đồng thời hạn chế mùi, nấm mốc và côn trùng trong nhà. Vì vậy, thay vì quá chú trọng bàn thờ phải có thật nhiều vật phẩm, gia đình nên ưu tiên sự gọn gàng. Đồ dùng không liên quan nên để ở nơi khác, hoa quả hỏng cần hạ xuống và khu vực thờ cúng nên được vệ sinh định kỳ.

2. Cãi vã, nói lời thiếu tôn trọng trước bàn thờ

Theo quan niệm truyền thống, trước bàn thờ tổ tiên nên giữ thái độ nghiêm túc, hạn chế to tiếng, cãi vã, chửi mắng hoặc có những hành động thiếu tôn trọng. Nếu bỏ qua yếu tố tâm linh, điều này vẫn khá dễ hiểu. Bàn thờ là nơi gắn với ký ức về ông bà, cha mẹ và những người đã khuất, đồng thời thường là nơi cả gia đình cùng thực hiện các nghi lễ vào ngày giỗ, Tết hay những dịp quan trọng. Giữ lời ăn tiếng nói và cách cư xử đúng mực trước khu vực này cũng chính là cách thể hiện sự tôn trọng với truyền thống gia đình. Đặc biệt trong những ngày giỗ chạp, khi nhiều thành viên tụ họp, bất đồng đôi khi khó tránh khỏi. Tuy nhiên, chuyện tranh cãi có thể để lại sau. Khi đang thắp hương hoặc thực hiện nghi lễ, mọi người nên giữ không khí hòa thuận và trang nghiêm thay vì biến nơi thờ cúng thành nơi phân bua đúng sai.

3. Thắp hương, đốt nến rồi bỏ đi quá lâu

Nếu hai điều trên chủ yếu xuất phát từ văn hóa và cách ứng xử thì điều thứ ba liên quan trực tiếp đến an toàn. Hương, nến và một số loại đèn sử dụng trên bàn thờ đều có thể trở thành nguồn gây cháy nếu đặt quá gần vật dễ bắt lửa hoặc không được trông coi. Đặc biệt, không nên thắp quá nhiều hương cùng lúc rồi khóa cửa ra ngoài. Tàn hương có thể rơi xuống hoa khô, giấy, khăn trải hoặc những vật dễ cháy xung quanh. Nến cũng không nên đặt sát rèm, hoa giả hay đồ trang trí. Với những gia đình sử dụng đèn điện trên bàn thờ, dây điện và ổ cắm lâu năm cũng cần được kiểm tra thay vì cắm liên tục mà không để ý. Bởi vậy, khi thắp hương, gia đình nên dọn khu vực xung quanh thông thoáng, hạn chế vật dễ cháy và chú ý nguồn lửa. Thành kính không đồng nghĩa với việc phải thắp thật nhiều hương hay để hương cháy khi không có người ở nhà.

Kiêng kỵ cuối cùng vẫn hướng đến sự tôn kính

Mỗi gia đình có phong tục thờ cúng khác nhau nên không nhất thiết phải áp dụng cứng nhắc mọi quan niệm được truyền lại. Tuy nhiên, ba điều trên có một điểm chung khá rõ ràng: giữ cho nơi thờ cúng sạch sẽ, giữ cách cư xử trang nghiêm và giữ an toàn cho chính ngôi nhà. Thay vì quá lo lắng rằng vô tình phạm một điều nào đó sẽ đem lại điều không may, mọi người có thể nhìn những kiêng kỵ này như cách người xưa nhắc con cháu trân trọng không gian thờ cúng và gìn giữ nếp nhà.

*Thông tin trong bài mang tính chiêm nghiệm, tham khảo