2 ngày nữa, Nhật Bản có thể làm điều chưa từng có trong 30 năm

Sự đồng thuận đặc biệt

Một sự đồng thuận hiếm thấy đang hình thành quanh chính sách tiền tệ Nhật Bản: gần như toàn bộ giới kinh tế dự báo Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) sẽ tăng lãi suất ngay trong cuộc họp kéo dài hai ngày, kết thúc vào 18/9.

Khảo sát của Reuters thực hiện từ ngày 1-8/9 với 68 chuyên gia cho thấy tất cả, ngoại trừ hai người, đều dự đoán BOJ sẽ nâng lãi suất trong cuộc họp lần này. Tỷ lệ đồng thuận đã tăng mạnh so với mức 57% trong khảo sát trước đó.

Nếu kịch bản này xảy ra, lãi suất cơ bản của Nhật Bản sẽ tăng lên khoảng 1,25% - mức cao nhất kể từ giữa thập niên 1990. Đây sẽ là bước tiến mới trong quá trình bình thường hóa chính sách tiền tệ của BOJ sau nhiều năm duy trì mặt bằng lãi suất siêu thấp.

Đáng chú ý, 82% chuyên gia tham gia khảo sát Reuters cho rằng những rào cản chính trị đối với việc tăng lãi suất đã giảm đáng kể, hoặc ít nhất đã phần nào được gỡ bỏ. Nhận định này được đưa ra trong bối cảnh Mỹ và Nhật Bản từng phối hợp can thiệp để hỗ trợ đồng yên, sau khi đồng tiền này rơi xuống mức thấp nhất trong 40 năm so với USD, đồng thời Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cũng đưa ra những phát biểu liên quan đến chính sách tiền tệ của BOJ.

Từ phía BOJ, thành viên hội đồng chính sách Hajime Takata trước đó đã công khai kêu gọi ngân hàng trung ương tăng lãi suất một cách "linh hoạt" trước áp lực lạm phát. Ông cũng để ngỏ khả năng BOJ có thể hành động nhanh hơn so với nhịp độ điều chỉnh khoảng nửa năm một lần từng được duy trì.

Không chỉ một lần tăng lãi suất

Điều thị trường quan tâm không chỉ nằm ở quyết định ngày 18/9. Giới phân tích đang ngày càng nghiêng về khả năng BOJ sẽ tiếp tục nâng lãi suất trong những tháng tới.

Theo khảo sát của Bloomberg, 93% chuyên gia dự đoán BOJ sẽ có thêm ít nhất một đợt tăng lãi suất trước tháng 1/2027. Khoảng một phần ba trong số này cho rằng động thái tiếp theo có thể diễn ra ngay trong tháng 12/2026.

Khảo sát Reuters cũng cho thấy kỳ vọng về một chu kỳ thắt chặt tiếp diễn đang gia tăng. Có 24/66 chuyên gia dự báo lãi suất sẽ được nâng lên 1,5% vào tháng 10 hoặc tháng 12/2026, gấp đôi tỷ lệ trong khảo sát hồi tháng 8. Một dự báo khác, dựa trên dữ liệu Reuters và được FXStreet dẫn lại, cho rằng lãi suất BOJ có thể đạt 1,75% vào quý II/2027.

Một số nguồn tin thân cận với BOJ cho biết nội bộ ngân hàng trung ương đang nghiêng về phương án tăng 0,25 điểm phần trăm trong tháng 9. Sau đó, tốc độ thắt chặt có thể được đẩy nhanh nếu rủi ro lạm phát tiếp tục nghiêng về phía tăng, đặc biệt trong trường hợp giá dịch vụ leo thang và đồng yên vẫn ở mức yếu.

Những tín hiệu này cho thấy sự thay đổi đáng kể so với cuộc họp tháng 7. Khi đó, BOJ quyết định giữ nguyên lãi suất ở mức 1%, với tỷ lệ biểu quyết 8-1. Ông Takata là thành viên duy nhất đề xuất nâng lãi suất lên 1,25%.

Ở thời điểm đó, BOJ đã cảnh báo lạm phát lõi có thể vượt "rõ rệt" mục tiêu 2% kể từ nửa cuối năm tài khóa 2026, tức giai đoạn từ tháng 9/2026 đến tháng 3/2027.

Trong khi kỳ vọng chính sách thay đổi, thị trường ngoại hối cũng phản ứng mạnh. Đồng yên có thời điểm tăng hơn 2% so với USD, lên 155,28 yên/USD, mức mạnh nhất kể từ đầu tháng 8. Diễn biến này xảy ra sau đợt can thiệp phối hợp giữa Mỹ và Nhật Bản vào cuối tháng 7 nhằm hạn chế đà mất giá của đồng yên.

Với mức độ đồng thuận cao như hiện nay, câu hỏi lớn trên thị trường dường như không còn là BOJ có tăng lãi suất trong tháng 9 hay không. Tâm điểm sẽ chuyển sang thông điệp đi kèm quyết định: BOJ dự định thắt chặt với tốc độ nào, lãi suất có thể tăng tới đâu và ngân hàng trung ương Nhật Bản đang đánh giá mức lãi suất trung lập ra sao.

Đây cũng là những yếu tố có thể định hình diễn biến của đồng yên và thị trường tài chính Nhật Bản trong những tháng cuối năm, khi BOJ bước sâu hơn vào quá trình rời bỏ chính sách tiền tệ đặc biệt nới lỏng từng kéo dài nhiều thập kỷ.

Nguồn: Tổng hợp