"Xác ướp” 289 triệu năm hé lộ điều quan trọng về loài người
Trong hang động Richards Spur ở bang Oklahoma - Mỹ, các nhà khoa học đã tìm thấy một kho báu: "Xác ướp 3D" của một sinh vật kỷ Nhị Điệp.
"Xác ướp" ở hang Richards Spur chỉ bao gồm một phần nhỏ cơ thể của Captorhinus aguti, một loài bò sát đã lang thang trên Trái Đất 289 triệu năm trước.
Nhưng nó trở nên vô giá vì bảo quản được trọn vẹn xương và mô mềm, điều gần như không tưởng trong quãng thời gian cực dài đó. Quan trọng hơn, mảnh xác ướp này đã tiết lộ nguồn gốc hệ hô hấp của loài người.
Loài bò sát cổ đại Captorhinus aguti thời cổ đại, sinh vật mà tự nhiên đã vô tình bảo quản được một mảnh xác ướp hoàn hảo - Ảnh minh họa: Michael DeBraga
Theo nghiên cứu được công bố trên tạp chí Nature, mảnh "xác ướp" này bảo tồn lớp da của sinh vật cổ đại dưới dạng 3D, bên cạnh xương, sụn vôi hóa và thậm chí cả dấu vết của protein - xưa hơn gần 100 triệu năm so với các mẫu protein từng được phát hiện trong hóa thạch trước đây.
Theo đồng tác giả Ethan Mooney từ Đại học Toronto (Canada), loài Captorhinus aguti kỷ Nhị Điệp này trông giống thằn lằn và đóng vai trò quan trọng trong việc hiểu biết về sự tiến hóa của động vật có màng ối thời kỳ đầu, là nhóm sinh vật bao gồm cả con người.
Bằng cách kiểm tra mẫu vật này và một số mẫu vật khác cùng loài, cũng được khai quật từ Richards Spur, các nhà nghiên cứu đã tái tạo lại cách thức hô hấp của loài động vật này.
Mẫu vật "xác ướp" hoàn hảo nhất cho thấy xương ức bằng sụn phân đoạn, cùng với xương sườn ức, xương sườn trung gian và các khớp nối giữa lồng ngực và đai vai.
Điều này thể hiện một hệ hô hấp mà con vật hít vào bằng cơ sườn, với các cơ giữa các xương sườn giãn ra và co lại khoang ngực để hút không khí vào phổi.
Trước khi có sự đổi mới này, động vật lưỡng cư sử dụng một phương pháp khác. Chúng dựa vào việc thở qua da và đưa không khí vào bằng miệng và cổ họng.
Đáng chú ý, kiểu hô hấp bằng cơ sườn mà chủ nhân mảnh "xác ướp" đã sử dụng chính là kiểu hô hấp đặc trưng ở các loài bò sát, chim và động vật có vú ngày nay, bao gồm con người.
Việc sử dụng lồng ngực để hỗ trợ hô hấp là một bước tiến hóa quan trọng. Nó cho phép các loài động vật có màng ối sơ khai trở nên năng động hơn và thích nghi tốt hơn với cuộc sống trên cạn.
Sự thay đổi này có thể đã góp phần vào sự đa dạng hóa nhanh chóng và thành công lâu dài của chúng. Để rồi hàng trăm triệu năm sau, một nhánh của nhóm động vật này đã sản sinh ra loài người.
