Việt Nam có khu kinh tế cửa khẩu thu hút hơn 800 triệu USD, là đầu mối quan trọng với Campuchia và ASEAN

Đây là Khu kinh tế cửa khẩu Mộc Bài.

Sáng 28/9, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc chủ trì cuộc họp về Đề án thí điểm cơ chế, chính sách áp dụng cho Khu kinh tế cửa khẩu Mộc Bài và Đề án thí điểm xây dựng Khu hợp tác kinh tế qua biên giới tại Cửa khẩu quốc tế đường bộ Lào Cai.

Tỉnh Tây Ninh muốn nghiên cứu lập khu thương mại tự do tại Mộc Bài

Tại cuộc họp, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh Trương Thanh Liêm nêu đề xuất tỉnh muốn nghiên cứu lập khu thương mại tự do tại Mộc Bài, đồng thời thúc đẩy mô hình thông quan "một cửa, một lần dừng" với Campuchia.

Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh, giao thương hàng hóa qua Mộc Bài tăng, nhưng khả năng thu hút đầu tư của khu kinh tế còn hạn chế. Do đó, tỉnh muốn tập trung hoàn thiện giao thông kết nối, phát triển logistics và thông quan, thu hút dự án đầu tư lớn.

Trên thực tế, Tây Ninh đang triển khai kết nối cao tốc TP HCM - Mộc Bài với cửa khẩu, cũng như định hướng phát triển cửa khẩu số, cửa khẩu thông minh.

Tỉnh Tây Ninh đồng tình với phương án không tiếp tục xây dựng một hệ thống cơ chế đặc thù riêng cho khu kinh tế cửa khẩu Mộc Bài. Tuy nhiên, tỉnh đề nghị các bộ ngành hướng dẫn nghiên cứu phương án hình thành khu thương mại tự do.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh cho biết, tỉnh cũng muốn nghiên cứu mô hình "một cửa, một lần dừng" tại cặp cửa khẩu Mộc Bài - Bavet và gỡ vướng về quỹ đất cho logistics. Đây là định hướng nhằm đưa khu kinh tế cửa khẩu Mộc Bài trở thành một động lực tăng trưởng của tỉnh và khu vực phía nam, thúc đẩy giao thương giữa Việt Nam và Campuchia.

Ba điểm nghẽn chính tại khu kinh tế cửa khẩu Mộc Bài

Cũng tại cuộc họp trên, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Thị Bích Ngọc cho biết, trên cơ sở đề xuất của Tây Ninh, Lào Cai và ý kiến của các bộ, ngành, Bộ Tài chính thống nhất về sự cần thiết phát triển Khu kinh tế cửa khẩu Mộc Bài và Khu hợp tác kinh tế qua biên giới tại Cửa khẩu quốc tế đường bộ Lào Cai nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và giao thương với các nước láng giềng và mở thêm không gian phát triển.

Trong đó, riêng với Khu kinh tế cửa khẩu Mộc Bài, Bộ Tài chính nhận diện ba điểm nghẽn chính. Thứ nhất, hạ tầng và kết nối chưa đồng bộ. Thứ hai, chưa hình thành được các dự án đủ lớn để dẫn dắt, tạo chuỗi giá trị. Thứ ba, năng lực thông quan, logistics và mức độ liên thông giữa cửa khẩu Mộc Bài (Việt Nam) với cửa khẩu Bavet (Campuchia) còn hạn chế.

Ý kiến các bộ, ngành tại cuộc họp cũng cơ bản thống nhất với cách tiếp cận của Bộ Tài chính, đồng thời nhấn mạnh việc phát triển hai khu vực trên cần gắn với hạ tầng giao thông, logistics, năng lực thông quan và kết nối xuyên biên giới.

Sau khi lắng nghe các ý kiến, Phó Thủ tướng Thường trực thống nhất với báo cáo của Bộ Tài chính và ý kiến của các bộ, ngành. Những cơ chế, chính sách đã được pháp luật quy định hoặc dự kiến được quy định trong các luật, nghị định sắp ban hành thì không tiếp tục đề xuất cơ chế riêng. Đồng thời, các địa phương cần chủ động làm việc với Bộ Tư pháp và các bộ quản lý chuyên ngành để rà soát, áp dụng đầy đủ các quy định.

Phó Thủ tướng Thường trực nhấn mạnh phát triển kinh tế cửa khẩu có ý nghĩa quan trọng trong xây dựng đường biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển, đồng thời yêu cầu việc nghiên cứu, áp dụng các cơ chế, chính sách, kể cả chính sách đặc thù, phải gắn phát triển kinh tế với bảo đảm quốc phòng, an ninh, quản lý biên giới và bảo vệ môi trường.

Với Khu kinh tế cửa khẩu Mộc Bài, Phó Thủ tướng Thường trực đề nghị tỉnh Tây Ninh xây dựng tờ trình, tập trung vào những cơ chế, chính sách thực sự đặc thù mà pháp luật hiện hành và các quy định chuẩn bị ban hành chưa có.

Với Khu hợp tác kinh tế qua biên giới tại Cửa khẩu quốc tế đường bộ Lào Cai, Phó Thủ tướng Thường trực giao tỉnh Lào Cai tiếp tục xây dựng, hoàn thiện đề án trên cơ sở tiếp thu yêu cầu của Bộ Tài chính và ý kiến của các bộ, ngành; đồng thời bảo đảm các cơ chế mới, đặc thù phù hợp với khung pháp lý và tạo được sự đồng thuận trước khi trình.

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, Khu kinh tế cửa khẩu Mộc Bài được thành lập năm 1998, nằm trên tuyến biên giới Việt Nam - Campuchia và trục giao thông xuyên Á. Đây là khu kinh tế được định hướng trở thành đầu mối giao thương quan trọng của vùng Đông Nam Bộ, giữa Việt Nam với Campuchia và khu vực ASEAN.

Tính đến nay, khu có 59 dự án còn hiệu lực, bao gồm 25 dự án FDI với vốn đăng ký hơn 488 triệu USD và 34 dự án trong nước với hơn 8.500 tỷ đồng (tương đương hơn 327 triệu USD). Như vậy, tổng các dự án FDI và dự án trong nước tại khu kinh tế này là hơn 815 triệu USD.