Việt Nam chỉ mất 300 ngày để hoàn thành siêu công trình thuộc dạng "lớn nhất thế giới": Sử dụng 24.000 tấn thép, rộng bằng 14 sân bóng FIFA, sai số thi công chỉ vài milimet

Nặng khoảng 24.000 tấn, đường kính 360m, cao 56m, mái vòm của Nhà triển lãm Kim Quy thuộc Trung tâm Triển lãm Việt Nam (Đông Anh, Hà Nội) là một trong những kết cấu mái vòm thép có quy mô lớn hàng đầu thế giới.

Công trình lấy cảm hứng từ truyền thuyết thần Kim Quy

Nhà triển lãm Kim Quy có thiết kế gắn với câu chuyện lịch sử của vùng đất Cổ Loa. Công trình được lấy cảm hứng từ hình tượng thần Kim Quy trong truyền thuyết An Dương Vương xây thành Cổ Loa. Ý tưởng này được thể hiện trực tiếp qua hình dáng tổng thể của tòa nhà: mái sảnh chính với hai màu xanh và vàng tượng trưng cho phần đầu của thần Kim Quy, trong khi 8 mái sảnh phụ được bố trí xung quanh, mô phỏng phần chân.

Theo chia sẻ của ông Trần Lê Phương, Chủ tịch Công ty Cổ phần Trung tâm Hội chợ Triển lãm Việt Nam, yếu tố "chất Việt" được đặt làm trọng tâm trong ý tưởng thiết kế. Việc lựa chọn hình tượng thần Kim Quy cũng xuất phát từ vị trí công trình tại vùng đất gắn liền với truyền thuyết này.

Nhìn từ trên cao, Nhà triển lãm Kim Quy gây ấn tượng bởi hình dáng tròn rộng, với phần mái vòm trải dài như một chiếc mai rùa khổng lồ. Ít ai hình dung được rằng, phía trên không gian triển lãm rộng lớn ấy là hệ kết cấu thép có tổng khối lượng lên tới khoảng 24.000 tấn.

Công trình nằm trong Trung tâm Triển lãm Việt Nam (VEC), tại xã Đông Anh, Hà Nội. Với đường kính ngoài khoảng 360m, mái vòm có diện tích hơn 10ha, xấp xỉ 14 sân bóng đá theo tiêu chuẩn FIFA. Đỉnh mái cao khoảng 56m, tạo nên một không gian triển lãm trong nhà có quy mô đặc biệt lớn.

Theo thông tin được công bố trên Cổng Thông tin điện tử Chính phủ, đây là hệ thống mái vòm thép thuộc loại lớn nhất thế giới. Đáng chú ý, khoảng 24.000 tấn thép được sử dụng cho kết cấu phức tạp này do Việt Nam tự sản xuất, thiết kế và thi công. Các kèo thép xuyên tâm có nhịp từ 40-60m; riêng khu vực dầm vòng R140 Ringbeam có nhịp vượt trên 100m. Đây là một trong những khu vực có yêu cầu kỹ thuật phức tạp của toàn bộ hệ mái.

Để bảo đảm khả năng liên kết và độ ổn định của kết cấu, hơn 90% các mối liên kết thép tại công trường sử dụng bu lông cường độ cao. Phương pháp siết cắt được áp dụng nhằm kiểm soát lực siết, đồng thời hỗ trợ đẩy nhanh tiến độ lắp dựng.

Quá trình thi công cũng đòi hỏi hệ thống thiết bị nâng hạ chuyên dụng. Những cần cẩu có tải trọng từ 300-500 tấn được huy động để phục vụ việc vận chuyển, nâng và lắp đặt các cấu kiện thép lớn. Từng công đoạn di chuyển và cẩu lắp đều phải được tính toán, kiểm tra kỹ lưỡng nhằm bảo đảm an toàn cho công trình.

Đây không chỉ là bài toán về khối lượng vật liệu mà còn là thách thức về độ chính xác. Chủ đầu tư chỉ cho phép mái vòm sai số vài milimet. Với một kết cấu có đường kính lên tới 360m, việc kiểm soát sai số trong quá trình lắp ghép đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa thiết kế, sản xuất và thi công.

Không gian ấn tượng bên trong

Phía sau lớp mái vòm thép là không gian triển lãm trong nhà được tổ chức thành 9 đại sảnh. Mỗi đại sảnh có diện tích từ khoảng 9.419-10.478m², được thiết kế để có thể hoạt động độc lập hoặc mở thông với nhau, hình thành không gian triển lãm liên thông quy mô lớn.

Đáng chú ý, tải trọng sàn của nhà triển lãm có thể đạt tới 5 tấn/m². Đây là thông số quan trọng, cho phép công trình đáp ứng nhu cầu trưng bày những thiết bị, máy móc có trọng lượng lớn, thay vì chỉ phục vụ các gian hàng thương mại hoặc triển lãm thông thường.

Mỗi sảnh cũng được tích hợp những khu vực phụ trợ như quầy cà phê, nhà hàng và phòng chức năng, phục vụ khách tham quan cũng như đơn vị tổ chức sự kiện.

Nhà triển lãm Kim Quy là một trong những hạng mục trung tâm của Trung tâm Triển lãm Việt Nam, tổ hợp có tổng diện tích khoảng 90ha. Bên cạnh không gian trong nhà, dự án còn có khu triển lãm ngoài trời rộng hơn 200.000m², cùng các khu chức năng phục vụ hội nghị, sự kiện và hoạt động thương mại.

Riêng khu triển lãm ngoài trời được xếp vào nhóm 3 khu triển lãm ngoài trời có quy mô lớn nhất thế giới theo thông tin công bố tại thời điểm bàn giao công trình.

Thi công thần tốc, hoàn thành trong khoảng 10 tháng

Một chi tiết đáng chú ý khác là tiến độ xây dựng của toàn bộ Trung tâm Triển lãm Việt Nam. Dự án được khởi công ngày 30/8/2024 và chính thức khánh thành ngày 19/8/2025, tức chưa đầy một năm sau đó, nhanh hơn 15 tháng so với kế hoạch ban đầu. Trong đó, mái vòm Kim Quy có thời gian thi công khoảng 5 tháng.

Trong giai đoạn cao điểm, lực lượng kỹ sư và công nhân tham gia dự án lên tới khoảng 3.000 người. Cùng với đó là hệ thống máy móc, thiết bị nâng hạ hạng nặng được huy động để đáp ứng tiến độ thi công của một tổ hợp có quy mô lớn.

Đặt cạnh Jeddah Superdome tại Saudi Arabia – công trình từng được Guinness World Records ghi nhận là mái vòm có mái che liên tục lớn nhất thế giới, cũng được xây dựng trong khoảng 10 tháng – Nhà triển lãm Kim Quy cho thấy quy mô vượt trội về nhiều thông số. Mái vòm tại Hà Nội có đường kính 360m, lớn hơn nhiều so với con số 210m của công trình Saudi Arabia. Diện tích che phủ của Kim Quy cũng vượt 100.000 m², gần gấp 3 lần Jeddah Superdome (34.636 m²). Trong khi đó, chiều cao đỉnh mái lần lượt là 56–57 m và 46 m.

Sau khi hoàn thành, Nhà triển lãm Kim Quy trở thành điểm nhấn kiến trúc của Trung tâm Triển lãm Việt Nam, đồng thời là địa điểm tổ chức những sự kiện triển lãm, văn hóa và kinh tế quy mô lớn.

Tại Triển lãm Thành tựu đất nước nhân dịp kỷ niệm 80 năm Quốc khánh, diễn ra từ ngày 28/8 đến 15/9/2025, địa điểm này ghi nhận hơn 10 triệu lượt khách trong 19 ngày tổ chức. Riêng ngày 13/9, lượng khách tham quan đạt gần 1,3 triệu lượt, mức cao nhất trong thời gian diễn ra sự kiện.

Con số này phần nào cho thấy sức hút của tổ hợp triển lãm mới tại phía Đông Bắc Hà Nội. Theo định hướng, công trình sẽ phục vụ nhiều loại hình hoạt động, từ triển lãm chuyên ngành, hội chợ thương mại đến sự kiện văn hóa, hội nghị và các chương trình mang tầm quốc tế.

(Tổng hợp)