'Vì sao thầy được quyền mắng?' và vụ 2 nữ sinh trường y livestream phản cảm

ĐÂY LÀ HÀNH VI RẤT NGHIÊM TRỌNG, NHƯNG…

Ngọc Minh: Thưa bác sĩ, vụ việc hai nữ sinh trường y livestream chửi thề và dọa "tiêm thuốc độc" người khác, đang hâm nóng dư luận. Lúc này, tôi rất muốn hỏi bác sĩ một câu quan trọng: Nếu anh là hai bạn trẻ ấy, thì bây giờ anh sẽ ứng xử như thế nào?

BS Nguyễn Thanh Sang: Theo tôi, các em sai ở cương vị nào thì nên sửa sai ngay ở chính cương vị đó. Tôi cho rằng hai em nên thực hiện một video xin lỗi nghiêm túc, có sự chứng kiến của Ban Giám hiệu nhà trường, thẳng thắn thừa nhận sai phạm và nhận trách nhiệm về hành vi của mình. Đó không chỉ là lời xin lỗi với cộng đồng mà còn là bài học đầu tiên về trách nhiệm của một người làm nghề y.

Sau đó, các em nên dừng toàn bộ những hoạt động tạo nội dung trên mạng xã hội trong một thời gian để tập trung học tập và rèn luyện. Quan trọng nhất là từ nay về sau phải sống và làm nghề một cách tử tế. Khi đó, sẽ luôn có những người tử tế ở lại và đồng hành cùng mình.

Bởi lẽ, nếu bệnh nhân không còn tin mình thì đã rất khó, nhưng nếu ngay cả đồng nghiệp cũng mất niềm tin thì sẽ càng khó hơn.

Nếu sau này các em muốn quay trở lại với mạng xã hội thì hãy bắt đầu bằng những nội dung tử tế và có ích. Người dùng mạng xã hội có thể nhắc lại quá khứ, nhưng nếu mình kiên trì làm điều đúng thì dần dần họ sẽ ghi nhận sự thay đổi.

Ngọc Minh: Với cương vị là một bác sĩ nhiều năm trong nghề, theo anh nên xử lý trường hợp của hai sinh viên này như thế nào để vừa giữ được sự tôn nghiêm của nghề, vừa tạo cơ hội cho các em sửa sai?

BS Nguyễn Thanh Sang: Về phía nhà trường, đã đưa ra quyết định đình chỉ học tập 2 bạn rồi. Nhưng nếu được thì có thể cho các bạn một cơ hội, công khai xin lỗi khoa, bệnh viện nơi hai bạn thực tập, công khai xin lỗi trên mạng tiktok và thực tập lại học phần đó.

Quan trọng hơn, cần xem đây là cơ hội để rà soát, bổ sung những quy định chặt chẽ hơn đối với toàn bộ sinh viên trước khi đến bệnh viện thực hành.

Đồng thời, cần quy định rõ việc tuyệt đối không được livestream hoặc đăng tải hình ảnh, video ghi lại quá trình thực tập tại bệnh viện dưới bất kỳ hình thức nào khi chưa được phép. Bởi khi khoác lên mình chiếc áo blouse và đồng phục của nhà trường, các em không chỉ đại diện cho bản thân mà còn đại diện cho cơ sở đào tạo và hình ảnh của toàn ngành y.

Ngọc Minh: Có ý kiến cho rằng nên xử lý thật nghiêm, thậm chí buộc thôi học?

BS Nguyễn Thanh Sang: Cá nhân tôi cho rằng nếu chấm dứt hoàn toàn con đường học tập của hai em thì đó sẽ là cú sốc rất lớn, không chỉ với bản thân mà còn với gia đình. Vết sẹo ấy có thể theo các em cả cuộc đời.

Tôi mong nhà trường, cộng đồng mạng xã hội cho các em có cơ hội sửa sai, bởi xét cho cùng đây là hành vi rất nghiêm trọng nhưng chưa phải là hành vi trực tiếp gây tổn hại đến tính mạng hay sức khỏe của người khác.

Nếu được trao cơ hội và biết nhìn nhận sai lầm, tôi tin các em vẫn có thể trở thành những người làm nghề tử tế hơn trong tương lai.

Điều quan trọng nhất là phải dám nhận sai, nghiêm túc sửa sai và chấp nhận mọi hình thức kỷ luật theo quy định.

KHÔNG ĐƠN GIẢN LÀ CHUYỆN BỘC PHÁT CỦA HAI CÁ NHÂN

Ngọc Minh: Vụ việc này theo anh là câu chuyện bộc phát của hai cá nhân cá biệt, hay nó cho thấy lỗ hổng nào đó trong đào tạo và quản lý sinh viên y khoa?

BS Nguyễn Thanh Sang: Đây không còn là chuyện bộc phát cá biệt nữa. Tôi cảm nhận thấy hiện nay một số bạn hời hợt, suy nghĩ nông.

Ngay cả khi nhà trường chưa quản lý chặt chẽ thì việc các bạn tự lên TikTok, tự đăng tải những nội dung phản cảm cũng cho thấy nhận thức về nghề nghiệp còn rất hạn chế. Điều đó khiến tôi thật sự lo lắng và tạo ra những tiền lệ rất xấu.

Là một bác sĩ, mỗi ngày tôi đều phải cân nhắc rất kỹ từng lời nói với người bệnh và thân nhân. Chỉ một câu nói thiếu tinh tế cũng có thể làm tổn thương người khác hoặc dẫn đến những hệ lụy pháp lý.

Trong khi đó, nhiều sinh viên tương lai của ngành y lại có thể phát ngôn rất dễ dãi trên mạng xã hội, là rất tệ. Điều đó khiến tôi buồn và cũng đặt ra một câu hỏi rất lớn: nếu ngay từ bây giờ nhân cách đã như vậy thì chất lượng của những bác sĩ sau này sẽ ra sao?

Ngày trước, việc đào tạo bác sĩ rất khắt khe. Muốn bước vào ngành y đã khó, muốn tốt nghiệp còn khó hơn vì thầy cô đánh giá rất nghiêm. Còn bây giờ, tôi có cảm giác một số bạn bước vào ngành với tâm thế khác trước, chưa thật sự coi trọng việc rèn luyện bản thân.

Ngày tôi còn học nội trú, thầy rất nghiêm khắc. Có những lần bị mắng đến phát khóc. Tối về tôi vừa đọc sách vừa khóc để sáng hôm sau trả lời cho bằng được câu hỏi của thầy.

Còn bây giờ, tôi thấy một bộ phận các bạn trẻ lại có xu hướng tranh luận rằng: "Tại sao thầy được quyền mắng?" . Các bạn dễ phản ứng hơn là tự nhìn lại mình. Đó là khác biệt rất lớn giữa hai thế hệ.

Ngọc Minh: Là một người có ảnh hưởng không nhỏ trên mạng xã hội. Anh có lời khuyên gì khi các bạn sinh viên y dùng mạng xã hội?

BS Nguyễn Thanh Sang: BS Nguyễn Thanh Sang: Tôi luôn khuyên các bạn sinh viên rằng, nếu muốn chia sẻ trên mạng xã hội thì hãy viết bằng sự chân thành và trong sáng.

Chẳng hạn, khi gặp một bệnh nhân lớn tuổi phải điều trị suốt thời gian dài, các bạn hoàn toàn có thể kể một câu chuyện nhân văn để nhắc mọi người biết trân trọng sức khỏe, yêu thương gia đình và cảm thông với những người đang chống chọi với bệnh tật. Đó mới là những nội dung thực sự có giá trị và xứng đáng được lan tỏa.

Bản thân tôi từng cho một bệnh nhân mượn điện thoại để gọi về cho người thân vì họ không có điện thoại. Chỉ một cuộc gọi ngắn ngủi như vậy cũng đủ khiến nhiều người xúc động. Những điều tử tế, giản dị vẫn luôn có sức lan tỏa rất lớn mà không cần đến những chiêu trò gây tranh cãi hay tạo drama để thu hút sự chú ý.

Vì vậy, nếu sinh viên y muốn sáng tạo nội dung, hãy lựa chọn những câu chuyện mang lại giá trị tích cực cho cộng đồng. Đừng đánh đổi hình ảnh của bản thân và uy tín của nghề nghiệp bằng những nội dung giật gân, câu tương tác hay phản cảm

Ngọc Minh: Còn ở góc độ một phụ huynh, theo anh, cha mẹ nên ứng xử thế nào khi con rơi vào hoàn cảnh như hai sinh viên này?

BS Nguyễn Thanh Sang: Tôi nghĩ bất kỳ bậc cha mẹ nào cũng sẽ rất sốc. Họ từng kỳ vọng con mình sẽ trở thành bác sĩ, nhưng chỉ vì một sai lầm mà mọi thứ có thể thay đổi hoàn toàn.

Trong hoàn cảnh đó, điều đầu tiên cha mẹ cần làm là bình tĩnh. Hãy phân tích cho con hiểu mình sai ở đâu và động viên con dũng cảm nhận lỗi.

Sai thì phải xin lỗi. Còn người khác có tha thứ hay không là quyền của họ. Nếu nhà trường và xã hội cho các em một cơ hội thì hãy coi đó là động lực để học tập, rèn luyện và trở thành một bác sĩ tốt hơn.

Nếu kết quả cuối cùng không như mong muốn thì đó là điều rất đau lòng. Nhưng dù thế nào, cha mẹ cũng nên ở bên con trong giai đoạn khó khăn nhất, động viên con đối diện với sai lầm thay vì phủ nhận hay chống đối các quyết định của nhà trường.

Ngọc Minh: Từ vụ việc này, có ý kiến cho rằng công tác giáo dục đạo đức nghề nghiệp, văn hóa ứng xử trên mạng xã hội cho sinh viên y hiện nay vẫn chưa theo kịp thực tế?

BS Nguyễn Thanh Sang: Theo cảm nhận của tôi thì chưa.

Bây giờ, tôi thấy nhiều lời nhắc nhở của thầy cô không còn được các bạn trẻ coi trọng như trước. Tất nhiên, điều đó không hoàn toàn đến từ nhà trường mà còn xuất phát từ giáo dục gia đình.

Tôi từng chứng kiến một nhóm bác sĩ trẻ nói về một bác sĩ trưởng khoa đáng tuổi ông của mình bằng thái độ rất cợt nhả, thiếu tôn trọng.

Điều đó cho thấy gốc rễ của vấn đề nằm ở cách ứng xử và sự tôn trọng dành cho người khác. Dù xã hội có thay đổi thế nào thì đạo đức vẫn luôn là yếu tố quyết định một người có thể đi xa với nghề hay không. Gia đình nào giữ được nền tảng giáo dục tốt, giúp con giữ được cái tâm của người làm nghề thì những bạn trẻ đó sẽ có nhiều cơ hội phát triển bền vững hơn.

Ngọc Minh: Cuối cùng, nếu được gửi một thông điệp tới những sinh viên chuẩn bị bước vào môi trường thực hành tại bệnh viện, anh muốn nhắn nhủ điều gì?

BS Nguyễn Thanh Sang: Tôi chỉ muốn nhắn ba điều.

Thứ nhất, khi bước vào bất kỳ môi trường nào cũng phải tuyệt đối tôn trọng nội quy của nơi đó. Đó là cách thể hiện sự tôn trọng với bệnh viện, với thầy cô và với chính nghề nghiệp mà mình đã lựa chọn.

Thứ hai, hãy dành toàn bộ thời gian cho việc học. Đừng để những việc không cần thiết làm ảnh hưởng đến cơ hội thực hành quý giá của mình.

Và cuối cùng, hãy chủ động, chăm chỉ và khiêm tốn.

Đừng chỉ đứng nhìn hay tụ tập ở hành lang. Hãy mạnh dạn phụ điều dưỡng đo huyết áp, hỗ trợ những công việc phù hợp, quan sát thật nhiều và học từ những điều nhỏ nhất.

Khi các bác sĩ và điều dưỡng thấy mình cầu thị, chăm chỉ và có thái độ tốt, họ sẽ sẵn sàng chỉ cho mình nhiều điều mà sách vở không có.

Tôi vẫn nhớ một bài học rất nhỏ từ thời đi thực tập. Một bác sĩ từng dặn chúng tôi rằng trước khi khám cho em bé, hãy xoa ấm hai bàn tay. Nếu tay lạnh chạm vào người trẻ, bé sẽ giật mình, quấy khóc và việc thăm khám sẽ khó khăn hơn.

Đó không phải là bài học trong giáo trình mà là kinh nghiệm chỉ có thể học được từ thực tế. Vì vậy, hãy đi thực tập với tinh thần vô tư, chăm chỉ và tôn trọng nội quy. Chỉ trong vài tuần ngắn ngủi ở mỗi khoa, các bạn có thể học được những bài học sẽ theo mình suốt cả cuộc đời làm nghề.

Cảm ơn anh vì những chia sẻ thẳng thẳn, chúc anh sức khỏe và thành công!