Vì sao ngày càng nhiều gia đình không còn dùng ban công để phơi quần áo? 2 kiểu bố trí khiến vài mét vuông không còn bị bỏ phí

Ở nhiều ngôi nhà trước đây, ban công gần như mặc định gắn với việc phơi quần áo. Chỉ cần nơi này đủ nắng, đủ gió, gia đình sẽ lắp vài thanh phơi phía trên; bên dưới có thể đặt thêm máy giặt, chậu, xô hoặc những món đồ chưa biết cất vào đâu. Với nhà không có sân sau hay khu giặt riêng, cách sử dụng ấy hoàn toàn hợp lý và đến nay vẫn rất phổ biến. Thế nhưng khi diện tích nhà ở ngày càng được tính toán kỹ, vài mét vuông tiếp xúc trực tiếp với khoảng trời bên ngoài cũng trở nên đáng giá hơn. Nhiều gia đình bắt đầu không muốn dành toàn bộ khu vực này cho một công việc chỉ diễn ra vào một khoảng thời gian trong ngày. Ban công vì thế dần được trả lại thêm những chức năng khác: trồng cây, ngồi nghỉ, uống cà phê hoặc đơn giản là tạo ra một khoảng thoáng giữa những không gian kín của ngôi nhà.

Tại sao ban công không còn chỉ là chỗ phơi quần áo?

Trước hết, cần nói rõ rằng phơi quần áo ngoài ban công không phải cách sử dụng lỗi thời. Đây vẫn là vị trí thuận tiện ở rất nhiều ngôi nhà, đặc biệt khi gia đình không có sân hoặc khu giặt phơi riêng.

Điều thay đổi nằm ở cách phân chia không gian.

Ban công vốn có một lợi thế rất đặc biệt: đây là khu vực chuyển tiếp giữa trong nhà và ngoài trời, nơi con người có thể tiếp xúc trực tiếp hơn với ánh sáng, gió và cảnh quan bên ngoài. Nếu toàn bộ diện tích được lấp kín bởi giá phơi, quần áo và đồ đạc, những giá trị này gần như bị bỏ qua. Trong khi đó, việc phơi đồ hiện nay cũng có thể được tổ chức gọn hơn. Thay vì đặt một chiếc giá lớn giữa ban công, gia đình có thể sử dụng giàn phơi gắn trần, loại nâng hạ hoặc thiết kế có thể thu gọn khi không dùng. Những căn nhà có máy sấy hoặc khu giặt riêng lại càng dễ tách việc giặt phơi khỏi ban công chính.

Ở chung cư còn có một điểm cần phân biệt. Khu vực nhiều gia đình vẫn quen gọi chung là “ban công” đôi khi thực chất là lô gia - phần không gian nằm lùi vào trong mặt bằng công trình. Tại nhiều căn hộ, lô gia kỹ thuật được bố trí cho máy giặt, phơi quần áo và thiết bị kỹ thuật, trong khi khoảng tiếp xúc với phòng khách hoặc phòng ngủ có thể được dành cho những nhu cầu sinh hoạt khác. Bởi vậy, xu hướng đáng chú ý không phải là “bỏ chỗ phơi quần áo”, mà là cố gắng không để một vài mét vuông ngoài trời chỉ phục vụ duy nhất một công năng.

Cách 1: Biến ban công thành một khoảng xanh nhỏ

Đây là phương án tương đối dễ thực hiện bởi ban công vốn có sẵn điều kiện ánh sáng mà nhiều vị trí trong nhà không có. Chỉ vài chậu cây được bố trí hợp lý cũng đủ khiến không gian thay đổi rõ rệt. Tuy nhiên, một ban công nhỏ không cần phải biến thành khu vườn thu nhỏ với hàng chục chậu cây chen kín lối đi. Ngược lại, càng ít diện tích càng nên tiết chế. Gia đình có thể tập trung cây về một phía, tận dụng tường để bố trí kệ hoặc chọn một vài chậu có kích thước phù hợp thay vì phủ kín mặt sàn. Quan trọng hơn, cây cũng phải được chọn theo điều kiện thực tế. Ban công hướng Tây chịu nắng gắt sẽ khác nơi chỉ nhận nắng nhẹ buổi sáng; tầng cao nhiều gió cũng khác nhà thấp tầng được che chắn. Việc chọn cây chỉ vì đẹp mà không tính đến nắng, gió và khả năng chăm sóc rất dễ khiến “góc xanh” nhanh chóng biến thành nơi chất những chậu cây khô héo.

Nếu gia đình vẫn cần phơi quần áo, hai công năng này không hề loại trừ nhau. Giàn phơi có thể đưa lên cao hoặc thu lại sau khi sử dụng, cây gom về một phía và phần giữa giữ thông thoáng. Như vậy, buổi sáng ban công vẫn có thể phục vụ việc nhà, còn khi quần áo được thu vào, nơi này lại trở thành một khoảng xanh đúng nghĩa. Điều cần lưu ý là không đặt chậu cây, kệ hoặc đồ vật thiếu chắc chắn ở vị trí có nguy cơ rơi ra ngoài. Khả năng thoát nước cũng phải được giữ nguyên, tránh để đất, lá cây hay đá trang trí làm tắc miệng thoát nước.

Cách 2: Tạo một góc ngồi nhỏ để ban công thực sự được sử dụng

Nếu ban công đủ rộng, thay đổi đáng giá nhất đôi khi chỉ là thêm một chỗ để ngồi. Không cần bộ bàn ghế lớn hay trang trí cầu kỳ như những hình ảnh trên mạng. Một chiếc ghế phù hợp với không gian ngoài trời, thêm chiếc bàn nhỏ nếu cần và một vài chậu cây đã đủ tạo thành nơi uống cà phê, đọc sách hoặc ngồi hóng gió. Với ban công nối phòng khách hoặc phòng ngủ, khoảng diện tích này còn có thể tạo cảm giác không gian bên trong được kéo dài ra ngoài. Tuy nhiên, đây cũng là chỗ rất dễ mắc lỗi nếu chỉ quan tâm đến đẹp. Ban công chịu nắng, mưa, gió và thay đổi nhiệt độ thường xuyên nên bàn ghế, sàn và các vật dụng đặt tại đây phải phù hợp với điều kiện ngoài trời. Lối đi và miệng thoát nước không nên bị đồ nội thất che kín.

Đặc biệt, nhà có trẻ nhỏ phải đặt vấn đề an toàn lên trước mọi ý tưởng trang trí. Không nên kê ghế, bàn, kệ hay chậu lớn sát lan can theo cách có thể vô tình tạo thành bậc để trẻ trèo lên. Cũng không nên tự ý thay đổi, nâng sàn hay can thiệp vào lan can chỉ để có một góc ban công đẹp hơn nếu chưa tính đến yêu cầu kỹ thuật và an toàn.

Ban công nhỏ vẫn có thể vừa phơi đồ, vừa có chỗ để “thở”

Thực tế, không phải gia đình nào cũng có điều kiện dành riêng một khu giặt phơi. Với căn hộ nhỏ hoặc nhà phố chỉ có một khoảng ngoài trời, yêu cầu bỏ hẳn việc phơi quần áo ở ban công để lấy chỗ trồng cây, uống cà phê đôi khi lại thiếu thực tế. Cách hợp lý hơn là đừng để đồ phơi chiếm cố định toàn bộ không gian. Giàn phơi được đưa lên cao hoặc thu gọn sau khi sử dụng; máy giặt và đồ phục vụ giặt giũ gom về một phía; phần còn lại giữ thoáng cho cây xanh hoặc một chiếc ghế nhỏ. Không gian khi đó có thể thay đổi theo từng thời điểm trong ngày thay vì bị đóng khung vào một chức năng duy nhất.

Đó cũng là thay đổi đáng chú ý nhất trong cách nhiều gia đình nhìn nhận ban công hiện nay. Vài mét vuông ấy không còn nhất thiết phải lựa chọn giữa “phơi quần áo” hoặc “làm chỗ thư giãn”. Nếu bố trí khéo, chính một khoảng diện tích nhỏ vẫn có thể làm được cả hai - vừa phục vụ những việc rất đời thường, vừa cho ngôi nhà thêm một nơi để con người thực sự muốn bước ra.