Vị bác sĩ Việt Nam khiến hàng trăm bác sĩ nước ngoài tìm đến học một kỹ thuật

Đó chính là: PGS.TS Trần Ngọc Lương, nguyên Giám đốc Bệnh viện Nội tiết Trung ương.

Với kỹ thuật phẫu thuật nội soi tuyến giáp do ông nghiên cứu được biết đến với tên “Dr Lương”, trở thành kỹ thuật được nhiều bác sĩ nước ngoài tìm đến Việt Nam học hỏi.

PGS.TS Trần Ngọc Lương được biết đến là người tiên phong nghiên cứu và phát triển kỹ thuật phẫu thuật nội soi tuyến giáp qua đường nách, một phương pháp giúp người bệnh tránh đường sẹo lớn ở vùng cổ. Hành trình ấy bắt đầu từ một câu hỏi tưởng như rất đời thường: sau khi khỏi bệnh, người bệnh sẽ sống với vết sẹo ấy như thế nào?

Phẫu thuật tuyến giáp truyền thống thường để lại một đường sẹo ở vùng cổ. Với nhiều người bệnh, đặc biệt là phụ nữ, đây không chỉ là dấu vết của một cuộc phẫu thuật mà còn có thể trở thành nỗi mặc cảm kéo dài.

Trăn trở trước điều đó, PGS.TS Trần Ngọc Lương tìm cách đưa phẫu thuật nội soi vào điều trị các bệnh lý tuyến giáp. Sau khi nghiên cứu, ông lựa chọn đường tiếp cận từ vùng nách, đưa dụng cụ nội soi vào bên trong để tiếp cận tuyến giáp thay vì tạo đường rạch trực tiếp ở cổ.

Điều đáng nói là kỹ thuật ấy không được xây dựng trên những thiết bị quá đắt đỏ hay một hệ thống máy móc mà chỉ những trung tâm y khoa giàu có mới có thể sở hữu.

Nhiều quốc gia trên thế giới đưa bác sĩ sang học tập

Phương pháp phẫu thuật của PGS.TS Trần Ngọc Lương đã được công nhận và được nhắc đến với tên “Dr Lương”. Kỹ thuật mổ này được bạn bè đánh giá cao, ghi nhận và sang Việt Nam để học hỏi.

Đến năm 2024, Bệnh viện Nội tiết Trung ương cho biết, hơn 300 giáo sư, bác sĩ nước ngoài đã tới bệnh viện để học kỹ thuật nội soi tuyến giáp này.

Các bác sĩ từ nhiều quốc gia tìm đến Việt Nam để học một kỹ thuật do chính một bác sĩ Việt Nam nghiên cứu và phát triển. Đó không chỉ là sự ghi nhận đối với một cá nhân. Nó còn cho thấy năng lực sáng tạo của y học Việt Nam hoàn toàn có thể tạo ra những giá trị được cộng đồng chuyên môn quốc tế quan tâm.

Nhờ những đóng góp của mình, năm 2014, PGS.TS Trần Ngọc Lương được trao Giải Nhất Giải thưởng Nhân tài Đất Việt. Năm 2019, Tổ chức Kỷ lục Việt Nam trao chứng nhận cho công trình nghiên cứu khoa học về kỹ thuật mổ nội soi tuyến giáp được ứng dụng, chuyển giao và đào tạo trong nước và nước ngoài nhiều nhất.

Năm 2020, ông được trao danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới. Và mới đây, công trình “Nghiên cứu ứng dụng phẫu thuật nội soi trong điều trị một số bệnh lý tuyến giáp” của ông tiếp tục được trao Giải thưởng Bảo Sơn năm 2024 trong lĩnh vực Khoa học sức khỏe.

Có thể sẽ còn nhiều công nghệ mới xuất hiện, nhiều robot phẫu thuật hiện đại được đưa vào phòng mổ, nhiều phương pháp điều trị tiên tiến được phát triển. Nhưng dấu ấn của PGS.TS Trần Ngọc Lương vẫn có một nét riêng. Ông không chỉ thực hiện một kỹ thuật. Ông đã biến một trăn trở của người bệnh thành một bài toán khoa học; biến bài toán ấy thành kỹ thuật; biến kỹ thuật thành một phương pháp được ứng dụng rộng rãi; rồi đưa phương pháp ấy vượt qua biên giới Việt Nam.

Từ một vết sẹo trên cổ, ông mở ra một con đường mới trong phẫu thuật tuyến giáp. Và điều đáng tự hào nhất có lẽ là khoảnh khắc một bác sĩ Việt Nam không còn chỉ đứng ở vị trí người học hỏi từ thế giới, mà trở thành người để đồng nghiệp quốc tế tìm đến học hỏi.