Tư duy “kỳ lạ” của con trai MC Thảo Vân: “Mẹ đừng để dành tài sản cho con nữa, bất công với mẹ lắm”

Gia Bảo (tên ở nhà thường gọi là Tít, sinh viên ĐH năm cuối) - con trai MC Thảo Vân - đã nói thế. Người mẹ giải thích rằng con nhìn nhận vấn đề như thế có hơi cực đoan. Với Thảo Vân, chăm sóc và dành cho con những điều tốt đẹp nhất chính là hạnh phúc của người làm mẹ. Chị không thấy khổ sở hay vất vả. Chị vui vì được có con trong cuộc đời.

Nhưng Tít không dễ bị thuyết phục.

“Cha mẹ nào cũng nói thế. Nhưng cha mẹ nào cũng vất vả. Con nhìn thấy rất rõ mẹ đã phải khổ sở như thế nào. Còn niềm hạnh phúc mà mẹ nói, con không biết nó to lớn đến đâu. Nhưng rõ ràng, để nuôi con, mẹ đã phải đánh đổi quá nhiều.”

Ở thời điểm hiện tại, Tít thậm chí nghĩ rằng sau này sẽ chọn không sinh con, dù thừa nhận suy nghĩ ấy có thể thay đổi.

"Mẹ hy sinh nhiều như thế, liệu có đáng không?"

PV: Cũng là một người mẹ, tôi khá bất ngờ về quan điểm của Tít vì chúng ta thường coi việc sinh con ra và nuôi con là hạnh phúc. Nhưng Tít lại thấy những vất vả ấy là bất công với mẹ. Chị phản ứng thế nào khi nghe con nói như vậy?

MC Thảo Vân: Thực ra, tôi thấy vui vì nhận ra dù không phải lúc nào cũng nói thành lời, nhưng con đã hiểu và cảm nhận được hết những vất vả của mẹ, của ông bà nội ngoại.

Nghe thì có vẻ Tít suy nghĩ quá rạch ròi, nhưng tôi hiểu đó cũng là một cách con thể hiện tình thương với mẹ, thậm chí có cả cảm giác có lỗi vì mẹ đã hy sinh quá nhiều. Có lúc Tít còn hỏi tôi: “Bản thân mẹ hy sinh nhiều như thế chỉ vì con, liệu có đáng hay không?”

Tôi nghĩ con chưa đủ lớn để hiểu hết hạnh phúc mà con cái mang lại cho cha mẹ. Nhưng mình cũng mong những đứa trẻ được sinh ra và lớn lên trong điều kiện đủ tốt để không phải mang cảm giác có lỗi ấy.

Còn chuyện Tít nghĩ sau này không sinh con, tôi không cho đó là điều tiêu cực. Nuôi dạy một đứa trẻ không chỉ cần tiền bạc mà còn cần rất nhiều thời gian, tâm sức.

Tít cho rằng việc sinh con nên dành cho những ai thực sự khao khát và có đủ điều kiện, năng lực để nuôi dạy con thật tốt. Con tự nhận mình chưa thuộc nhóm đó nên chưa sẵn sàng. Tôi nghĩ theo thời gian, con sẽ tự có lựa chọn phù hợp, giờ vẫn còn trẻ quá mà.

Tất nhiên, nếu sau này không có cháu, tôi sẽ rất buồn. Nhưng đó là cuộc đời của con, tôi đâu thể áp đặt.

Tôi chỉ nói với Tít: “Ở mỗi giai đoạn, con sẽ có những suy nghĩ khác nhau. Sau này nếu con muốn có con, cảm thấy mình có đủ năng lực, điều kiện thì cứ tính tiếp. Còn bây giờ, con hãy làm những gì con cho là tốt nhất và phù hợp với khả năng của mình.”

PV: Dường như ở vai trò làm mẹ, đôi khi chị lại học được nhiều điều mới từ chính người con trai của mình?

MC Thảo Vân: Đúng thế.

Tôi nhớ có lần, Tít hỏi tôi một câu khiến tôi phải giật mình: Mẹ ơi, mẹ nghĩ tại sao các bố mẹ hay để dành tiền đến lúc cuối đời mới cho con cái, mà lúc ấy các con đều đã trưởng thành, tự kiếm được tiền rồi, chẳng có nhu cầu nhận tiền tích cóp của bố mẹ nữa.

Những lúc khó khăn nhất, cần nhất là lúc thanh niên, khi trẻ trung cần vốn để làm ăn, cần tiền để khám phá cuộc sống, học hỏi các kỹ năng, đầu tư cho bản thân… thì bố mẹ lại không cho. Sau này rồi bố mẹ cũng khuất bóng, đằng nào tiền cũng để lại hết cho các con, nhưng lúc ấy thì bao nhiêu ước mơ, bao nhiêu cơ hội của tuổi trẻ đều đã qua đi hết. Các con khi ấy không còn cần tiền ấy nữa.

Nghe Tít nói tôi cũng phải suy nghĩ rất lâu rồi nhận ra mình cần thay đổi quan điểm. Đúng là sẽ có nhiều giai đoạn con cần được hỗ trợ nhưng mình lại cứ hay lo, hay dành dụm, hay thiếu tin tưởng, và biết đâu có thể nhiều cơ hội sẽ qua đi.

Con cần hỗ trợ để tạo dựng nền tảng khi còn trẻ. Nếu có điều kiện, tôi sẵn sàng giúp ngay, không đợi đến mãi sau này mới cho con một khoản tiền nào đó.

Tất nhiên, mình cũng phải lo được cho bản thân mình trước đã. Tôi luôn có sự trù bị cho tuổi già để không trở thành gánh nặng của con. Còn lại bao nhiêu, có thể hỗ trợ cho con đến đâu, chỉ cần trong khả năng, tôi sẽ sẵn sàng cho đi hết.

PV: Nhưng nếu đáp ứng hết những mong muốn của con, chị có lo Tít sẽ ỷ lại, mất đi sự nỗ lực tự thân?

MC Thảo Vân: Tôi chưa từng nghĩ: nếu cứ đáp ứng mong muốn của con là tự nhiên con sẽ hư. Hư hay không là do nền tảng giáo dục. Vấn đề là ngay từ đầu, bố mẹ phải chia sẻ, trao đổi và giúp con hiểu giới hạn của gia đình.

Ví dụ với Tít, từ nhỏ tôi đã rõ ràng: Khi nào đáp ứng được thì đáp ứng, không được thì nói là không và giải thích rất cẩn thận.

Tôi chưa bao giờ nói qua loa với con mấy câu kiểu như: "Nhà mình nghèo lắm, mẹ không có tiền đâu!". Trẻ con tinh lắm. Tôi nghĩ dù bố mẹ nói dối thì các con vẫn biết thôi. Thế nên tôi chọn cách nói thật: "Hiện tại mẹ có một khoản tiền, nhưng số tiền ấy đang dành cho kế hoạch khác. Mẹ con mình không quá giàu có, mẹ vẫn phải làm việc vất vả. Nếu bây giờ mua cho con thứ này, mẹ sẽ phải dừng kế hoạch kia. Vậy mẹ con mình phải cân nhắc".

Tôi muốn con hiểu tiền không dễ kiếm và không phải có tiền là có thể tiêu vào mọi thứ mình thích. Vì được trao đổi thẳng thắn, khi tôi nói "không được", Tít tin là mẹ thực sự không thể đáp ứng chứ không phải cố tình không cho.

Có một chuyện khá dễ thương. Tít chưa bao giờ đòi mẹ mua cho mình một chiếc điện thoại mới đắt tiền. Khi muốn có điện thoại tốt hơn, Tít thường bảo: "Thôi, mẹ đổi điện thoại đi, rồi cho con dùng lại điện thoại cũ của mẹ."

Nhiều khi tôi đâu có nhu cầu đổi điện thoại, nên lại bảo: "Mẹ không đổi đâu, nhưng mẹ sẽ mua cho con điện thoại mới".

Thế mà Tít vẫn từ chối: "Điện thoại mẹ dùng lâu, cũ quá rồi, mẹ cứ đổi đi rồi cho con dùng lại cái của mẹ là đủ rồi."

“12 tuổi để con tự đạp xe đến trường xa nhà, giữa đường phố đông đúc, tôi đâu phải không biết sợ”

PV: Theo dõi MXH của hai mẹ con, tôi thấy chị còn để Tít chạy Grab. Vì sao trong rất nhiều cách kiếm tiền, chị lại ủng hộ con lựa chọn trải nghiệm công việc này?

MC Thảo Vân: Vì Tít chọn mà. Và tôi chỉ nghĩ đơn giản: Nếu con cảm thấy thích công việc đó, muốn làm để trải nghiệm cuộc sống thì tại sao lại không?

Sau khi chạy Grab một thời gian, con hiểu rằng việc mưu sinh trên đường phố cực nhọc biết bao. Và chính từ trải nghiệm ấy, cách Tít đối xử với những người chạy Grab rất tốt.

Gần như mỗi lần có người giao hàng tới nhà hay khi gọi xe công nghệ, con đều gửi thêm một chút tiền bồi dưỡng, dù chỉ là từ 2.000-5.000 đồng. Có lúc tôi bật cười, hỏi con tại sao lại típ lẻ như vậy, nó bảo: “Mẹ ơi, các anh Grab vất vả lắm! Được típ thêm 1.000 đồng cũng quý. Lúc con chạy Grab, con chỉ ước được cho thêm 2.000 đồng mà còn không được ấy.”

Đấy là một bài học cực kỳ hay mà tôi không cần phải lên lớp dạy con rằng phải biết thương người nghèo, thông cảm với những người lao động vất vả và trân quý từng đồng tiền lẻ. Bởi vì chính con đã trải qua những ngày đội nắng, đội mưa ngoài đường và hiểu hơn bất cứ ai. Những công việc tưởng chừng bình thường ấy thực ra dạy cho con rất nhiều điều. Tôi thấy những trải nghiệm như thế quan trọng lắm!

PV: Ngoài chạy Grab, tôi cũng rất ấn tượng chuyện chị để con tự đạp xe đi học từ lớp 6, giữa đường phố Hà Nội rất đông đúc. Những ngày con còn nhỏ, tự đi học xa như thế, chị có lo lắng không?

MC Thảo Vân: Lo chứ. Ai nói không lo sợ thì chắc là do họ không hiểu tâm lý người mẹ thôi. Tôi chỉ có một mình Tít. Con chính là bảo bối, là tâm can của tôi.

Nhưng giống như người ta nói: Lựa chọn sinh con ra là bạn đã đem trái tim đặt ra khỏi lồng ngực. Nếu chỉ vì lo sợ mà không cho con trải nghiệm thì đến bao giờ con mới biết tự lập?

Từ hồi học cấp một, Tít đã tự đi bộ đến trường vì gần nhà. Sang cấp hai thì bắt đầu đi xe đạp. Tôi chỉ đưa đón mấy ngày cho Tít quen đường, sau đó đi theo con đúng 2 ngày để xem con đi thế nào rồi thôi.

Đường Hà Nội rất đông. Nhưng vì con sống ở đây nên con phải học cách thích nghi. Mà muốn con biết đi được ngoài đường thì phải cho con ra đường. Mình không thể chỉ dạy con đi xe trong sân nhà rồi đòi hỏi con phải đi tốt giữa đường phố được.

PV: Trong quá trình tự đi học, có khi nào Tít gặp sự cố, ngã xe hay va chạm khiến chị xót xa không?

MC Thảo Vân: Có chứ. Có lúc con bị ngã xe, trầy xước.

Tôi cũng xót xa chứ. Nhưng rồi phải tự nghĩ những chuyện ấy cũng bình thường. Giống như mình làm bếp, cầm dao nhiều thì đôi khi có thể bị đứt tay. Một đứa trẻ bắt đầu tập đi cũng có lúc vấp ngã.

Thời gian đầu, Tít đi xe đạp thường, quãng đường đến trường khoảng dưới 4km. Sau này khi quãng đường xa hơn, có lúc khoảng 9–10 km, con chuyển sang đi xe đạp điện.

Có những hôm xe hết điện giữa đường, con phải dắt bộ một quãng khá xa. Nhưng có sao đâu? Tôi nghĩ tất cả đều là trải nghiệm thôi. Nếu lúc nào cũng xót con, hoặc cứ nơm nớp lo sợ thì chắc chỉ còn nước phải nhốt con trong nhà (cười)?

“Tôi sẵn sàng vào viện dưỡng lão khi về già”

PV: Thảo Vân cũng sắp về hưu rồi, không biết chị đã chuẩn bị như thế nào cho tuổi già?

MC Thảo Vân: Tôi đang cố gắng dành dụm một khoản để sau này đủ sống ở trong viện dưỡng lão, cơ mà vẫn chưa tích luỹ đủ (cười).

Mọi thứ trong cuộc đời này, tôi đều đón nhận với tâm thế rất nhẹ nhàng. Mấy năm nữa Tít lấy vợ, rồi ra ở riêng cũng tốt, mà ở chung cũng tốt. Tôi là người thích nhà đông vui. Nhưng chỉ cần con dâu muốn ở riêng thì tôi hoàn toàn thoải mái, không nặng nề.

Tôi cũng nghĩ nếu chọn được viện dưỡng lão tốt, có khi còn tốt hơn cho cả chính tôi và các con.

PV: Nếu sau này Tít thay đổi quan điểm, lại có vợ có con, chị có sẵn sàng chăm cháu không?

MC Thảo Vân: Ồ, tôi thì thích chăm cháu và hoàn toàn sẵn sàng nếu sức khỏe cho phép. Tuy nhiên, tôi sẽ hỗ trợ trên tinh thần phù hợp với sức mình, chứ không muốn phải cố quá sức hay gánh vác thay hoàn toàn trách nhiệm của bố mẹ chúng. Vai trò của ông bà chỉ là hỗ trợ thôi.

Nhưng tương lai thì ai dám chắc được. Giả dụ Tít khó khăn, suốt ngày đi làm rồi cứ “vứt cháu” đấy cho mình thì có khi, tôi cũng phải cố hết sức mà chăm thôi, biết làm thế nào được (cười).

PV: Là người thấu hiểu và luôn sẵn sàng đồng hành cùng con, nhưng có khi nào, chị phải cấm đoán con điều gì không?

MC Thảo Vân: Tôi không chọn và cũng không thích cách cấm đoán. Nhưng không có nghĩa là tôi mặc kệ con muốn làm gì thì làm.

Tôi vẫn trao đổi, chia sẻ với Tít về những gì con sử dụng, con xem gì, làm gì trên điện thoại và mạng xã hội. Tôi nghĩ nhiều chuyện trong việc nuôi dạy con có thể giải quyết bằng sự chia sẻ và đồng hành, thay vì cứ đặt ra những điều cấm kỵ.

Khi mình đồng hành như thế, Tít tin mẹ và con sẵn sàng chia sẻ, không cần giấu giếm.

PV: Nhưng dù rất hiểu nhau như thế, hai mẹ con có khi nào tranh luận đến mức chị thấy buồn?

MC Thảo Vân: Tít là đứa con ngoan, nói năng chừng mực, lễ phép.

Tuy nhiên, giữa hai mẹ con cũng có lúc tranh luận. Ví dụ như chuyện tôi rất không hài lòng khi con đi học muộn hoặc thức khuya. Có lần, tôi giục thì cậu ấy tự nhiên gắt lên: “Hôm nay con không có lịch học. Con tự nhớ được lịch của mình. Mẹ đừng nhắc con như đứa trẻ con nữa.”

Tôi hơi sốc vì ít khi thấy Tít gay gắt đến thế. Nhưng nghĩ lại, đó là phản ứng bình thường khi mình nhắc nhở quá nhiều, tôi cũng thay đổi phía tôi nữa. Tôi không muốn biến chuyện ấy thành điều nặng nề, mọi việc đều có thể nhẹ nhàng hơn.

“Tình cảm không tự nhiên mà có, và không phải mối quan hệ nào cũng cần giữ”

PV: Với Tít, chị học cách yêu thương mà không áp đặt, kể cả khi con nghĩ khác mình. Trong gia đình có tới 8 anh chị em, mỗi người một tính, chị làm thế nào để giữ sự gắn bó mà vẫn tôn trọng những khác biệt?

MC Thảo Vân: Nhà tôi có 8 anh chị em, anh cả mất rồi, giờ còn 7 người. Tôi luôn nghĩ rằng để có được sự gắn bó như hiện nay là cả một quá trình xây dựng rất dày công và nghiêm túc, chứ không phải tự nhiên mà có.

Anh em sống xa nhau, ai cũng có gia đình, cuộc sống riêng, nếu mà tặc lưỡi một cái thì dễ lắm. Ví dụ, bận quá, không về thăm cũng chẳng sao, không gọi điện hỏi han cũng không ai trách. Đến những dịp đặc biệt không nhớ thì mọi người rồi cũng quen. Vì mình dễ có nhiều lý do. Nhưng khi vượt qua sự lười biếng để không còn phải bao biện, tôi nghĩ chúng ta sẽ chọn cách ứng xử khác.

Chuyện anh trai cho tôi 5 triệu đồng mua vé máy bay khi đi làm xa là ví dụ. Tôi đâu có thiếu số tiền ấy. Nhưng tôi vẫn nhận vì muốn anh vui, muốn anh cảm thấy mình vẫn có thể chăm sóc em gái và có một vị trí quan trọng đối với tôi.

Sau đó, tôi gửi lại cho con gái anh 3 triệu, chỉ giữ 2 triệu thôi. Nhưng tôi vẫn muốn nhận một phần món quà để anh biết rằng tôi rất trân trọng tình cảm và sự quan tâm của anh.

Thực ra, để có được cái dịp mà anh trai tặng tôi 5 triệu đồng, chúng tôi đã phải xây dựng tình cảm qua biết bao nhiêu năm tháng. So với tất cả những gì đã dành cho nhau, vài triệu đồng ấy thực ra rất nhỏ thôi.

PV: Đông anh chị em, khó tránh khỏi bất đồng. Có khi nào chị phải chịu thiệt, hoặc buồn lòng vì chính người thân?

MC Thảo Vân: Có chứ, nhưng khi đã xác định là gia đình, là người thân, thì không còn thấy đó là thua thiệt nữa.

Gia đình tôi có 7 anh chị em, 7 cá tính khác nhau, rồi còn anh rể, chị dâu. Người này không hợp người kia là chuyện rất bình thường... Chỉ riêng chuyện rủ mọi người cùng đi chơi với nhau đã là cả một bài toán siêu khó.

Có lần chị gái còn bảo tôi: “Vân ơi, em không phải cố. Chị không thích, em hãy kệ chị đi!”

Tôi đáp: “Sao mọi người phải khổ thế chứ? Chúng mình đều già cả rồi, không thích nhau thì được cái gì? Hay là bây giờ thử thích nhau một tí thôi có được không? Mà nếu không thích thật, thì thích vì em một tí có được không?”

Rồi tôi lại chạy sang nhà này khuyên một chút, sang nhà kia giảng hòa một chút, cố kéo mọi người lại gần nhau.

Nói thật, trong nhà tôi cũng là người được các anh chị lắng nghe. Chỉ cần tôi rỉ tai nói xấu người này một tí, người kia một tí thì có khi "toang" ngay. Nhưng tôi không đời nào làm thế.

Người ngoài thường nói: “Gia đình Vân thích thật đấy”. Nhưng nếu không cố gắng thì sẽ không thể có cái “thích” đó đâu. Bởi vì tình cảm xây thì khó và cần nhiều thời gian, chứ buông tay hoặc phá nát thì dễ lắm!

PV: Chị luôn cố gắng vun đắp tình thân, chu đáo với bạn bè, kể cả những người không quá thân thiết. Nhưng nếu sự quan tâm ấy không được đáp lại, hoặc có những người khiến mình liên tục tổn thương, chị có còn muốn giữ mối quan hệ như thế?

MC Thảo Vân: Tôi cũng hay được bạn bè khen mình là người chu đáo. Cái đó vừa là ưu mà cũng là nhược điểm.

Ví dụ, nghe tin bạn bè, người quen ốm đau, tôi thường hỏi thăm hoặc tặng quà ngay, kể cả người không quá thân. Tất nhiên cũng có đôi lúc tôi hơi băn khoăn: Liệu cách ứng xử này có khiến người khác thấy phiền không? Dù thế, tôi vẫn giữ tính cách đó vì tôi nghĩ quan tâm mọi người thì vẫn tốt hơn là biết người ta đang lúc khó khăn nhưng lại chọn không làm gì.

Quan trọng, tôi rất vui khi được cho đi.

Ví dụ, trong gia đình, tôi thường nhớ sinh nhật các anh chị và luôn gửi quà, chúc mừng đầy đủ. Nhưng đến sinh nhật mình thì mọi người thường không nhớ. Tôi cũng thấy bình thường. Vì anh chị lớn tuổi quá rồi. Quên là chuyện thường. Điều cốt lõi là tôi biết, trong thâm tâm họ luôn rất yêu thương tôi.

Người ta thường nghĩ người nhận mới hạnh phúc, nhưng với tôi, khi thấy người nhận vui thì chính tôi lại hạnh phúc hơn ai hết.

Dù thế, tôi cũng phải thừa nhận mình là người khá lụy tình cảm. Khi đã thân thiết với ai, tôi rất muốn giữ gìn mối quan hệ.

Ngày trước, nếu tôi tốt với người ta mà họ không hiểu, tôi buồn lắm, thậm chí tự trách mình chưa đủ tốt. Đến bây giờ, tôi vẫn buồn vì những chuyện như thế. Chỉ là nỗi buồn mau qua hơn. Tôi cứ cho phép bản thân buồn một chút, giống như dành thời gian để tiễn biệt một tình cảm mà mình từng nghĩ rất quan trọng. Rồi thôi!

Còn có những mối quan hệ, đến một ngày mình nhận ra rằng nó không còn mang đến điều gì tốt đẹp, mà chỉ khiến mình mệt mỏi trên mọi phương diện thì tôi nghĩ, dừng lại sẽ tốt hơn.

PV: Người quen nhận xét chị nhẹ nhàng, tử tế. Làm thế nào để sự tử tế ấy không biến thành dễ dãi, nhẫn nhịn, và chị muốn Tít học được gì từ cách mình sống?

MC Thảo Vân: Nói thật, trước đây tôi cũng từng ghen tị khi thấy người khác hơn mình. Có lúc chỉ muốn giữ những điều tốt đẹp cho riêng mình, không muốn chia sẻ với ai. Nhưng càng lớn tuổi, tôi càng học cách bớt sân si.

Bây giờ tôi nghĩ, bạn mình giàu có, giỏi giang thì tốt quá chứ! Mình phải mừng cho họ, biết đâu còn được hưởng lây! Sao phải ganh đua cho mệt?

Trong một cuộc tranh cãi, tôi thường tự hỏi: Nếu mình thắng thì cuối cùng được gì? Cảm giác sung sướng vì đôi co thắng người khác có khi chỉ kéo dài vài giây, nhưng những vết nứt sau đó có thể sẽ rất lâu mới hàn gắn lại được.

Dù vậy, tôi cũng không phải luôn nín nhịn. Nếu cứ chịu đựng như thế thì mình còn là ai nữa? Mình cũng có quan điểm và khi cần phải đấu tranh để giữ nếu điều đó là đúng!

Cho nên trông thế thôi, chứ thực ra tôi lại là người rất cứng đầu, cứng cổ đấy!

Tôi nghĩ sống trên đời, quan trọng nhất là phải chân thành, tử tế. Và chỉ cần như thế thì mình sẽ tự biết phải làm như thế nào. Rồi con mình sẽ tự nhìn vào cách mẹ nó sống để học. Tôi vẫn giữ câu nói cũ: Trẻ con tinh lắm. Con không chỉ nhìn vào thứ bố mẹ nói mà chủ yếu học qua cách bố mẹ làm, không một bài học nào quý hơn cách chúng ta cư xử, đối đãi với nhau từng ngày từng giờ trong cuộc sống…