Trưởng khoa Nội tiết: Dấu hiệu nguy hiểm nhất của tiểu đường không phải khát nước mà là 10 bất thường này

Nhiều người nghĩ rằng những dấu hiệu điển hình nhất của bệnh tiểu đường là "ba thứ cao và một thứ thấp" - khát nước quá mức, đi tiểu nhiều, thèm ăn quá mức và sụt cân. Đặc biệt, khát nước dường như là tiêu chuẩn vàng để đánh giá các vấn đề về đường huyết. Quan niệm này thực sự cần được cập nhật, theo một bác sĩ tại Trung Quốc.

Tại phòng khám ngoại trú, vị bác sĩ này đã gặp quá nhiều người đến khám với hồ sơ bệnh án, hỏi tại sao lượng đường trong máu của họ lại tăng đột ngột dù họ chưa bao giờ cảm thấy khát. Theo vị chuyên gia hiện đang là trưởng khoa Nội tiết tại một bệnh viện Trung Quốc, tín hiệu khát nước kém nhạy hơn bạn tưởng rất nhiều.

Khi lượng đường trong máu đạt đến một mức nhất định, sự thay đổi áp suất thẩm thấu sẽ kích thích hệ thần kinh trung ương, khiến người ta cảm thấy khát. Ở giai đoạn này, lượng đường trong máu thường đã ở mức cao trong một thời gian khá dài.

Những dấu hiệu thực sự nguy hiểm lại thuộc một loại khác. Chúng không gây đau đớn và dường như không liên quan đến lượng đường trong máu, chẳng hạn như một đốm đen trên da, sự dao động đột ngột về thị lực, hoặc cảm giác buồn ngủ dữ dội sau bữa ăn. Những chi tiết bị bỏ qua này chính là những cảnh báo mà cơ thể bạn gửi đi mỗi ngày.

Dấu hiệu bất thường đầu tiên là ngứa không rõ nguyên nhân, đặc biệt là ở vùng sinh dục và chi dưới. Nồng độ đường huyết cao tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn và nấm phát triển. Đường được bài tiết qua tuyến mồ hôi trên da, gây mất cân bằng hệ vi khuẩn tại chỗ, dẫn đến ngứa. Nhiều người liên tục bôi thuốc mỡ để điều trị các bệnh ngoài da mà quên kiểm tra đường huyết đầu ngón tay.

Điểm bất thường thứ hai là các vết thương trở nên cực kỳ khó lành. Một vết xước nhỏ ở chân có thể mất đến hai tuần để lành, thậm chí có thể bắt đầu sẫm màu hoặc chuyển sang màu đen. Điều này là do lượng đường trong máu cao làm tổn thương các mạch máu nhỏ, làm suy giảm lưu thông máu cục bộ, ngăn cản việc cung cấp chất dinh dưỡng và tế bào miễn dịch, và gây ra sự suy giảm mạnh khả năng sửa chữa mô.

Dấu hiệu bất thường thứ ba là sự xuất hiện của các mảng da màu đen ở cổ và nách, khi chạm vào cảm thấy thô ráp. Về mặt y học, đây được gọi là chứng gai đen (acanthosis nigricans), và nó trực tiếp chỉ ra tình trạng kháng insulin. Sự xuất hiện của dấu hiệu trên da này thường có nghĩa là lượng đường trong máu đã không được kiểm soát trong một thời gian dài.

Dấu hiệu bất thường thứ tư là cảm giác buồn ngủ sau bữa ăn, đến mức phải nằm nghỉ. Điều này không phải vì bạn ăn quá nhiều, mà là do sau những biến động lớn về lượng đường trong máu, các tế bào ở trong trạng thái tương đối thiếu chất dinh dưỡng, dẫn đến việc cung cấp năng lượng không đủ cho não.

Lượng đường trong máu cao cũng làm máu đặc hơn, làm chậm dòng chảy và giảm lượng oxy cung cấp cho não. Nhiều người nhầm lẫn điều này với phản ứng sinh lý bình thường, nhưng thực tế nó có thể là một triệu chứng điển hình của tình trạng rối loạn dung nạp glucose.

Dấu hiệu bất thường thứ năm là thị lực thay đổi thất thường. Thị lực nhìn xa có thể mờ vào một ngày, và rõ hơn vào ngày hôm sau. Đây không phải là lão thị sớm, mà là kết quả của sự dao động đường huyết làm thay đổi áp suất thẩm thấu của thủy tinh thể, gây ra những thay đổi về khả năng khúc xạ. Nếu không được điều trị, các mạch máu nhỏ trong võng mạc sẽ bị rò rỉ và tăng sinh, cuối cùng phát triển thành bệnh võng mạc không thể hồi phục.

Dấu hiệu bất thường thứ sáu là đi tiểu nhiều hơn vào ban đêm, nhưng không nhất thiết kèm theo khát nước. Điều này cho thấy chức năng cô đặc nước tiểu của thận đã bị ảnh hưởng. Lượng đường trong máu cao khiến thận phải lọc nhiều đường hơn, dẫn đến lợi tiểu thẩm thấu và làm tăng lượng nước tiểu trong bàng quang. Việc số lần đi tiểu đêm tăng từ không lên một hoặc hai lần, rồi lên ba hoặc bốn lần, bản thân nó đã là một dấu hiệu đáng lo ngại.

Dấu hiệu bất thường thứ bảy là chảy máu và sưng nướu tái phát. Nồng độ đường cao trong miệng dẫn đến sự phát triển mạnh mẽ của vi khuẩn, gây ra viêm nha chu tái phát. Bệnh nha chu và bệnh tiểu đường có mối quan hệ hai chiều; nếu lượng đường trong máu không được kiểm soát tốt, các vấn đề về nha chu không thể được chữa khỏi hoàn toàn.

Dấu hiệu bất thường thứ tám là tê bì hoặc cảm giác như kiến bò ở tay và chân. Tình trạng này được gọi là bệnh thần kinh ngoại biên. Lượng đường trong máu cao trực tiếp gây độc cho các tế bào thần kinh, bắt đầu từ các chi. Ngón chân và ngón tay là những bộ phận bị ảnh hưởng đầu tiên, trở nên tê bì.

Dấu hiệu bất thường thứ chín là nhiễm trùng đường tiết niệu tái phát. Nồng độ đường cao trong nước tiểu tạo điều kiện cho vi khuẩn sinh sôi nhanh chóng. Nếu bạn bị nhiễm trùng đường tiết niệu hơn ba lần trong một năm và thuốc kháng sinh trở nên kém hiệu quả, bạn nên xem xét khả năng mắc các vấn đề về đường huyết.

Dấu hiệu bất thường thứ mười là sự suy giảm đáng kể về thể lực; thở hổn hển sau khi leo chỉ hai tầng cầu thang. Điều này không phải do sự lão hóa của tim và phổi, mà là do khả năng hấp thụ glucose của tế bào cơ bị suy giảm, khiến cơ thể phải đốt cháy chất béo và protein để tạo năng lượng. Mất cơ và giảm sức mạnh là hậu quả chuyển hóa của việc kiểm soát đường huyết kém trong thời gian dài.

Kết

Sự xuất hiện của bất kỳ dấu hiệu nào trong số này không nhất thiết có nghĩa là chẩn đoán mắc bệnh tiểu đường, nhưng chúng giống như một lời cảnh báo sớm từ cơ thể. 

Những triệu chứng tưởng chừng như không đáng kể như ngứa ngáy, buồn ngủ, tê bì và nhìn mờ đều là những tín hiệu cảnh báo bạn cần dừng lại và kiểm tra. Đừng đợi đến khi các chỉ số tăng vọt mới hoảng sợ; những tín hiệu đó đang ở ngay đó, chờ bạn phản ứng.