Tiết kiệm được gần 2 tỷ sau 5 năm sống tối giản, tôi mới hiểu: Nhà càng ít đồ, việc nhà càng ít và càng tiết kiệm được nhiều

Một người chia sẻ rằng sau 5 năm hạn chế mua sắm, kiểm soát tiêu dùng và thay đổi cách vận hành gia đình, cô đã tiết kiệm được 500 nghìn nhân dân tệ (khoảng 2 tỷ đồng). Điều bất ngờ hơn là càng sống tối giản, cô càng ít phải làm việc nhà và có nhiều thời gian hơn cho chính mình. 

Khi mới bắt đầu sống tối giản, mục tiêu của tôi khá đơn giản: mua ít đi để tiết kiệm nhiều hơn. Tôi không nghĩ rằng vài năm sau, điều thay đổi mạnh nhất lại không phải tủ quần áo hay số dư tài khoản, mà là cách cả gia đình vận hành mỗi ngày.

Sau 5 năm, khoản tiền tích lũy của tôi đạt khoảng 500.000 nhân dân tệ. Tất nhiên, con số này không hoàn toàn đến từ việc ngừng mua vài món đồ gia dụng hay bớt vài bộ quần áo. Nó là kết quả của nhiều yếu tố: thu nhập, kế hoạch tài chính, thói quen tiêu dùng và khả năng duy trì kỷ luật trong thời gian dài. Nhưng sống tối giản đóng vai trò rất lớn, bởi nó giúp tôi giảm đáng kể những khoản chi không cần thiết.

Quan trọng hơn, tôi nhận ra một quy luật rất đơn giản: đồ đạc trong nhà càng nhiều, số lượng công việc phát sinh quanh chúng càng lớn.

Một chiếc áo mới không chỉ là tiền mua áo. Nó cần chỗ treo, cần giặt, phơi, gấp và sắp xếp. Một chiếc cốc trang trí cần được lau bụi. Một chiếc máy gia dụng tưởng giúp tiết kiệm thời gian nhưng cũng cần vệ sinh, bảo dưỡng và tìm chỗ cất.

Khi lượng đồ trong nhà giảm xuống, việc nhà tự nhiên cũng nhẹ đi.

1. Mua ít hơn là cách đầu tiên để giảm cả chi tiêu lẫn việc nhà

Trước đây, tôi từng có suy nghĩ khá quen thuộc: thấy món đồ đẹp thì mua, thấy giảm giá thì cân nhắc, thấy người khác dùng tốt thì cũng muốn thử. Nhưng rất nhiều món sau khi mang về nhà chỉ được sử dụng vài lần rồi nằm im trong tủ.

Sau khi sống tối giản, tôi đặt ra một nguyên tắc: chỉ mua khi thực sự cần và ưu tiên những món cơ bản, bền, dễ sử dụng lâu dài.

Chẳng hạn, vào mùa đông, thay vì liên tục mua áo khoác theo xu hướng, tôi và bạn đời chọn vài chiếc kiểu dáng đơn giản, chất lượng tốt và có thể mặc nhiều năm. Quần áo ít hơn đồng nghĩa với tủ đồ dễ quản lý hơn, số lần giặt và sắp xếp cũng giảm.

Đây cũng là một thay đổi đáng kể về tài chính. Một món đồ 100 nhân dân tệ có vẻ không lớn, nhưng nếu mỗi tháng có 10 món "không thật sự cần", một năm đã là 12.000 nhân dân tệ. Sau vài năm, những khoản chi nhỏ cộng lại có thể trở thành một khoản tiền đáng kể.

Tối giản vì thế không phải là ép mình không được mua gì. Đó là học cách phân biệt giữa "mình thích" và "mình thực sự cần".

2. Việc nhà càng để lâu càng tốn thời gian

Một thay đổi khác giúp tôi làm việc nhà ít hơn nghe có vẻ nghịch lý: việc gì nhỏ thì làm ngay.

Sau bữa ăn, tôi thường dành vài phút dọn bếp. Phòng khách nếu hơi bừa, tôi xử lý trong khoảng 10 phút thay vì để đến cuối tuần mới tổng vệ sinh.

Bởi một chiếc bếp vừa sử dụng xong rất dễ lau. Nhưng dầu mỡ để vài ngày sẽ bám cứng và khiến thời gian dọn dẹp tăng lên nhiều lần. Một căn phòng hơi bừa có thể xử lý nhanh, nhưng nếu quần áo, đồ chơi, sách báo và vật dụng tích tụ suốt tuần, việc dọn dẹp sẽ trở thành một "dự án".

Tôi không còn dành cả buổi cuối tuần để làm việc nhà như trước. Thay vào đó, mỗi ngày xử lý một lượng rất nhỏ.

Kết quả là tổng thời gian dành cho việc nhà lại giảm.

3. Không phải cứ mua thêm máy móc là cuộc sống sẽ nhàn hơn

Có một giai đoạn tôi từng nghĩ muốn giảm việc nhà thì phải mua thêm thiết bị.

Máy hút bụi, máy rửa bát, máy lau nhà hay nhiều thiết bị thông minh chắc chắn có thể giúp ích trong những gia đình phù hợp. Nhưng sau một thời gian, tôi nhận ra thiết bị cũng tạo ra một loại "việc nhà mới": đổ rác, rửa bộ lọc, vệ sinh khay nước, lau máy, thay phụ kiện và tìm chỗ bảo quản.

Vì vậy, tôi không còn mặc định rằng mọi công việc đều cần một thiết bị chuyên dụng.

Trước khi mua một món đồ gia dụng, tôi thường tự hỏi ba câu: Tôi sẽ dùng nó bao nhiêu lần mỗi tuần? Nó thực sự tiết kiệm được bao nhiêu thời gian? Và việc vệ sinh, bảo trì có khiến tôi phát sinh thêm công việc hay không?

Nếu câu trả lời không đủ thuyết phục, tôi không mua.

Đôi khi một chiếc khăn, một cây lau nhà và vài phút phối hợp giữa các thành viên trong gia đình lại nhanh hơn việc vận hành rồi vệ sinh một thiết bị phức tạp.

4. Không coi việc nhà là khoảng thời gian "bị mất"

Một trong những nguyên nhân khiến việc nhà trở nên mệt mỏi là cảm giác mình đang lãng phí thời gian.

Tôi thay đổi điều đó bằng cách kết hợp việc nhà với những thứ mình thích. Khi gấp quần áo hoặc lau dọn, tôi nghe podcast, chương trình trò chuyện hoặc nội dung mình quan tâm.

Những công việc mang tính lặp lại vì thế không còn quá nhàm chán.

Tất nhiên, đây không phải cách để "tối ưu từng phút" trong cuộc sống. Ngược lại, mục đích của tôi là làm cho khoảng thời gian bắt buộc phải sử dụng trở nên dễ chịu hơn.

Khi tâm lý thay đổi, việc nhà cũng nhẹ đi đáng kể.

5. Việc nhà không phải trách nhiệm của riêng một người

Một nguyên tắc quan trọng khác trong gia đình tôi là không để toàn bộ việc nhà dồn vào một người.

Những công việc nhỏ được chia sẻ giữa các thành viên. Với những việc lớn hơn, mọi người có thể cùng làm. Trẻ em cũng được tham gia những nhiệm vụ phù hợp với độ tuổi như cất đồ chơi, sắp xếp đồ cá nhân hay hỗ trợ dọn dẹp.

Điều tôi muốn trẻ học không phải là "phải giúp bố mẹ làm việc nhà", mà là hiểu rằng một căn nhà được tất cả mọi người sử dụng thì cũng cần được tất cả mọi người cùng chăm sóc.

Khi trách nhiệm được chia sẻ, việc nhà không còn là gánh nặng âm thầm của một thành viên.

6. Tôi chỉ cần ngôi nhà sạch khoảng 60-70%, không cần hoàn hảo

Có lẽ thay đổi lớn nhất sau 5 năm sống tối giản là tôi không còn theo đuổi một căn nhà lúc nào cũng sạch như ảnh quảng cáo.

Trước đây, chỉ cần nhìn thấy vài món đồ trên bàn hoặc một chút bụi trên sàn, tôi đã cảm thấy cần phải dọn ngay. Bây giờ, tôi chấp nhận một mức độ "đủ sạch, đủ gọn".

Khi công việc bận rộn, tôi ưu tiên công việc. Khi gia đình muốn ra ngoài chơi, tôi có thể để việc lau sàn sang ngày hôm sau. Một bữa tối đơn giản cũng hoàn toàn ổn, không nhất thiết ngày nào cũng phải đủ món và bày biện cầu kỳ.

Tôi thường gọi đó là nguyên tắc 60-70%: nhà cửa đủ sạch để sống thoải mái, đồ đạc đủ gọn để tìm thấy khi cần, nhưng không cần duy trì trạng thái hoàn hảo.

Điều này giúp tôi thoát khỏi một dạng áp lực rất phổ biến: biến việc chăm sóc ngôi nhà thành công việc không bao giờ kết thúc.

Tối giản cuối cùng không phải là sở hữu ít, mà là phải quản lý ít

Sau 5 năm, tôi nhận ra lý do mình làm việc nhà ngày càng ít không phải vì trở nên lười hơn, cũng không phải vì có thêm quá nhiều thiết bị hiện đại.

Đơn giản là tôi có ít thứ phải quản lý hơn.

Ít quần áo hơn thì ít phải giặt, gấp và sắp xếp. Ít đồ trang trí hơn thì ít phải lau bụi. Ít đồ dùng linh tinh hơn thì ít phải tìm chỗ cất. Ít mua sắm hơn thì ít phải xử lý những món đồ cũ để nhường chỗ cho đồ mới.

Và khi không còn dành quá nhiều tiền cho những thứ nhanh chóng bị lãng quên, tài khoản tiết kiệm cũng tăng dần.

500.000 nhân dân tệ sau 5 năm là một kết quả dễ nhìn thấy. Nhưng với tôi, thứ đáng giá hơn lại khó quy đổi thành tiền: cuối tuần không còn dành nửa ngày để dọn nhà, tủ đồ không còn khiến mình căng thẳng và mỗi khi bước vào nhà, tôi không cảm thấy có hàng trăm món đồ đang chờ mình "phục vụ".

Có lẽ đó mới là ý nghĩa thực tế nhất của sống tối giản: không phải biến ngôi nhà thành nơi trống rỗng, mà là giảm bớt những thứ đang âm thầm tiêu tốn tiền bạc, thời gian và năng lượng của chúng ta.