Tích cóp 10 năm mở nhà hàng, vừa đông khách thì chủ nhà đòi tăng giá thuê mặt bằng gấp 4 lần: Tôi lập tức dọn đi, nửa năm sau ai nấy sững sờ

Sau gần 10 năm đi làm tích cóp, anh Lương (Trung Quốc) quyết định dốc vốn mở nhà hàng nhỏ mang tên Xiaoweiju tại một con phố đông khách. Chủ nhà là bà Vương ký hợp đồng 3 năm với giá thuê 200.000 nhân dân tệ/năm (755 triệu đồng) và yêu cầu thanh toán trước. So với thị trường, đây là một thỏa thuận “dễ thở” cho người mới khởi nghiệp.

Nhờ tập trung vào chất lượng món ăn và vận hành đều tay, quán của anh Lương dần có khách ổn định, thậm chí xuất hiện cảnh xếp hàng giờ cao điểm. Nhưng khi việc kinh doanh bắt đầu khởi sắc, rủi ro lớn nhất lại không đến từ thị trường hay đối thủ, mà đến từ chính mặt bằng.

Khi hợp đồng còn khoảng nửa năm, chủ nhà bất ngờ đưa ra đề nghị tăng giá thuê lên 800.000 NDT/năm và áp dụng ngay từ quý tiếp theo, kèm khoản “truy thu chênh lệch” 150.000 NDT. Mức tăng đột biến này khiến bài toán tài chính lập tức mất cân bằng: dù siết chi phí, lợi nhuận cũng khó đủ bù tiền thuê mới, trong khi toàn bộ vốn đầu tư, thiết bị và tệp khách hàng đều gắn chặt với địa điểm cũ.

"Cú lật” bất ngờ

Trước áp lực phải chấp nhận giá thuê mới hoặc rời đi ngay, anh Lương lựa chọn phương án ít được nghĩ tới: chuẩn bị chuyển địa điểm cực nhanh để tránh rơi vào thế bị động. Một người quen giới thiệu mặt bằng khác tại khu “công viên sáng tạo” – nơi ban ngày yên tĩnh nhưng có lượng người trẻ và nhu cầu ăn uống tăng mạnh về tối, phù hợp mô hình quán nhỏ.

Mặt bằng mới được chốt với giá thuê 150.000 NDT/năm, trả theo kỳ 6 tháng, và chủ nhà mới đồng ý cho thời gian sửa chữa trước khi tính tiền thuê. Ngay sau đó, anh Lương lập kế hoạch chuyển toàn bộ thiết bị, chỉ giữ lại những phần cần thiết để vận hành tối thiểu trong ngày cuối cùng, rồi “rút” khỏi mặt bằng cũ theo đúng thời hạn đã thông báo.

Quyết định này tạo ra bước ngoặt quan trọng: thay vì sa vào tranh chấp kéo dài, quán chuyển sang một địa điểm có chi phí cố định thấp hơn, biên độ an toàn tài chính lớn hơn và khả năng phát triển dài hạn.

Giai đoạn đầu ở nơi mới không tránh khỏi chậm khách; doanh thu tháng đầu chỉ bằng khoảng 1/3 so với thời điểm ở địa điểm cũ, nhưng quán vẫn “thở được” vì tiền thuê giảm mạnh và dòng tiền được kiểm soát.

Sau vài tháng, tệp khách quen dần tìm đến, lượng khách mới tăng nhờ hiệu ứng cộng đồng, đồng thời quán tinh chỉnh mô hình: giữ phần “ăn nhanh” để đảm bảo vòng quay và mở rộng không gian theo hướng thư giãn – giao lưu (khu kiểu bar nhẹ, đồ ăn hợp đồ uống). Cách làm này giúp doanh thu và biên lợi nhuận cải thiện, đưa Xiaoweiju trở lại quỹ đạo tăng trưởng ổn định ở mặt bằng mới.

Khi “lòng tham” trả giá và bài học cho người thuê mặt bằng

Sau khi anh Lương rời đi, chủ nhà cũ treo giá thuê lên tới 850.000 nhân dân tệ/năm rồi liên tục hạ xuống 700.000 – 600.000 nhưng vẫn khó tìm khách thuê mới. Mặt bằng bỏ trống kéo dài, trong khi khu phố lan truyền câu chuyện “tăng giá đột ngột”, làm suy giảm niềm tin của người đi thuê. Đáng chú ý, có giai đoạn chủ nhà phải chấp nhận cho mô hình khác thuê kèm điều kiện miễn/giảm tiền thuê thời gian đầu nhưng hiệu quả vẫn không như kỳ vọng.

Sau khi quán của anh Lương hoạt động ổn định, quán nhận được đề nghị hợp tác từ đại diện một tập đoàn ẩm thực (gợi ý đầu tư hoặc mua lại), nhưng chủ quán từ chối do lo ngại mất quyền kiểm soát và rủi ro bị phụ thuộc vào “luật chơi” của bên lớn. Câu chuyện cho thấy không phải cơ hội tài chính nào cũng phù hợp, đặc biệt với mô hình nhỏ đang trong giai đoạn xây nền tảng.

Với người kinh doanh thuê mặt bằng: chi phí thuê là biến số có thể phá vỡ mô hình nhanh nhất; hợp đồng cần quy định rõ cơ chế điều chỉnh giá và thời điểm áp dụng; và quan trọng hơn, luôn phải chuẩn bị phương án thay thế để không bị khóa chặt vào một địa điểm duy nhất. Một khi chủ quán có thể chủ động rời đi, cán cân quyền lực trong đàm phán sẽ thay đổi.