Thu nhập của "thần đồng Toán học" 2 lần giành HCV Olympic quốc tế với số điểm tuyệt đối

Vi Đông Dịch (sinh năm 1991), cái tên gắn liền với biệt danh "Vi Thần" trong cộng đồng mạng Trung Quốc, không phải là một hiện tượng nổi lên nhờ mạng xã hội.

Năm 2008, Vi Đông Dịch khi mới học lớp 10 đã đại diện Trung Quốc tham dự kỳ thi Olympic Toán học Quốc tế (IMO) lần thứ 49 tại Madrid, Tây Ban Nha và giành huy chương vàng với điểm số tuyệt đối khi giải trọn vẹn cả sáu bài thi. Một năm sau, tại kỳ IMO tổ chức ở Đức, Vi Đông Dịch tiếp tục mang về tấm HCV thứ hai, cũng với điểm tuyệt đối. Hai lần liên tiếp đạt điểm tối đa ở đấu trường Toán học khắc nghiệt bậc nhất thế giới là thành tích mà đến nay chưa ai trong giới thi đấu Toán học Trung Quốc lặp lại được.

Nhờ thành tích đó, năm 2010 Vi Đông Dịch được tuyển thẳng vào Khoa Khoa học Toán học của Đại học Bắc Kinh - ngôi trường top 1 tại Trung Quốc mà không cần thi đại học. Anh học liên tục lên thạc sĩ rồi tiến sĩ dưới sự hướng dẫn của viện sĩ Điền Cương, chuyên sâu về phương trình vi phân riêng phần và hình học giải tích, hai lĩnh vực được xem là khó nhằn bậc nhất trong ngành Toán. 

Giai đoạn 2017 đến 2019, anh làm nghiên cứu sau tiến sĩ tại Trung tâm Nghiên cứu Toán học Quốc tế Bắc Kinh và công bố hàng loạt kết quả về phương trình Navier-Stokes ba chiều và bài toán suy giảm của phương trình Euler hai chiều, được giới học thuật quốc tế trích dẫn rộng rãi. Cuối năm 2019, anh được giữ lại trường với vị trí trợ lý giáo sư.

Ở giai đoạn trợ lý giáo sư, theo nhiều nguồn tin từ cư dân mạng Trung Quốc, mức lương cơ bản của Vi Đông Dịch chỉ khoảng 12.000 NDT (khoảng 46,5 triệu đồng) mỗi tháng, cộng thêm thưởng cuối năm thì thu nhập cả năm rơi vào khoảng 200.000 đến 250.000 NDT (khoảng 775 -970 triệu đồng). Con số này từng khiến không ít người tiếc thay cho anh, cho rằng một người tài năng cỡ đó nếu ra ngoài làm doanh nghiệp công nghệ có thể nhận mức lương gấp nhiều lần.

Mọi thứ thay đổi vào đầu năm 2026. Trang thông tin của Khoa Khoa học Toán học, Đại học Bắc Kinh chính thức cập nhật Vi Đông Dịch được bổ nhiệm làm phó giáo sư biên chế dài hạn ở tuổi 34, đồng thời giữ vị trí nghiên cứu viên tại tổ bộ môn Phương trình vi phân. Đây không phải một thay đổi chức danh thông thường vì "biên chế dài hạn" trong hệ thống đại học Trung Quốc đồng nghĩa với hợp đồng không thời hạn, giúp anh thoát khỏi áp lực đánh giá định kỳ kiểu "không thăng chức thì phải rời đi". Quan trọng hơn, chế độ đãi ngộ mà trường dành cho anh được đối chuẩn trực tiếp theo giáo sư chính, cấp bậc cao nhất trong hệ thống học hàm.

Theo thông tin công khai từ hệ thống học thuật của Đại học Bắc Kinh, lương của phó giáo sư biên chế gồm bốn phần là lương cơ bản, phụ cấp nhân tài, hiệu quả công tác của khoa viện và hiệu quả nghiên cứu khoa học. Nếu cộng thêm các khoản thưởng dự án và thưởng chuyên đề học thuật, tổng thu nhập hằng năm của Vi Đông Dịch được ước tính rơi vào khoảng 600.000 đến 1.000.000 NDT, tương đương khoảng 2,3 đến 3,9 tỷ đồng theo tỷ giá hiện tại. Ngoài lương, trường còn cấp cho anh khoản kinh phí khởi động nghiên cứu quy mô lớn, trợ cấp nhà ở trong khuôn viên trường, cơ chế ưu tiên nhập học cho con cái sau này và chế độ bảo hiểm y tế riêng, đúng như tiêu chuẩn dành cho các giáo sư chính kỳ cựu của trường.

Đáng chú ý, năm 2021 Vi Đông Dịch từng nhận thêm 1 triệu NDT (khoảng 3,9 tỷ đồng), từ giải thưởng Thanh Manh của Viện Nghiên cứu DAMO thuộc Alibaba, một trong những giải thưởng khoa học công nghệ uy tín dành cho các nhà khoa học trẻ Trung Quốc. Số tiền này gần như được anh dồn hết vào việc mua tài liệu nghiên cứu và tổ chức trao đổi học thuật cho nhóm, thay vì chi tiêu cá nhân.

Có tiền, có vị trí ổn định, nhưng cuộc sống của Vi Đông Dịch gần như không thay đổi. Anh vẫn mặc chiếc áo khoác cũ mặc nhiều năm, dùng điện thoại phổ thông giá vài trăm nghìn đồng, ăn cơm canh chay rẻ nhất ở căng tin. 

Có giai thoại kể lại rằng một nhóm 6 nghiên cứu sinh tiến sĩ loay hoay 4 tháng không giải được một bài toán về phương trình chất lỏng, đến nhờ Vi Đông Dịch thì chỉ trong một đêm anh đã viết ra trọn vẹn lời giải. Khi nhóm này muốn gửi tiền cảm ơn, anh nhất quyết từ chối, cuối cùng chỉ nhận một chiếc thẻ xe buýt tượng trưng rồi trả lại toàn bộ số tiền còn lại.

Lịch trình mỗi ngày của Vi Đông Dịch gói gọn trong ba điểm là ký túc xá, căng tin và văn phòng khoa Toán. Bảo vệ và giảng viên trong khoa đều biết rằng kể cả mùng 1 Tết, chỉ cần nhìn qua cửa sổ phòng làm việc của anh là thấy đèn vẫn sáng. Với những học trò của mình, anh lại có một sự kiên nhẫn hiếm thấy, sẵn sàng dừng việc đang làm để giải đáp thắc mắc bất kể là cuối tuần hay giữa lúc đang tính toán dở một công thức quan trọng.

Tổng hợp