Tết này đừng quên mua thêm bát đĩa mới: Không phải mê tín, đây là "mật mã" hạnh phúc của người xưa truyền lại

Khánh Hà, Theo thanhnienviet.vn 17:00 23/01/2026
Chia sẻ

Nhiều người trẻ hay tặc lưỡi: "Bát đĩa trong chạn còn đầy ra, mua thêm làm gì cho chật nhà?". Thế nhưng, đằng sau phong tục mua thêm bát đĩa mới ngày Tết không đơn thuần là thói quen mua sắm, mà là cả một bầu trời ý nghĩa về sự sung túc, gắn kết và những mong cầu bình an mà người xưa đã gửi gắm từ ngàn đời.

Mấy ngày nay, dạo quanh các khu chợ Tết hay các cửa hàng gốm sứ, chắc hẳn bạn sẽ bắt gặp hình ảnh các bà, các mẹ tỉ mẩn đứng chọn từng chiếc bát, đôi đũa. Mẹ tôi cũng vậy, dù tủ bếp đã chật cứng nhưng năm nào bà cũng phải đi sắm bằng được một bộ bát mới, thường là đúng 6 hoặc 8 chiếc.

Thấy tôi thắc mắc, mẹ chỉ cười bảo: "Bát đũa là cái gốc của nhà, Tết đến phải thêm cái mới thì lộc lá mới về, người trong nhà mới gắn bó". Hóa ra, cái việc tưởng chừng như nhỏ nhặt ấy lại chứa đựng những triết lý nhân sinh mộc mạc mà vô cùng sâu sắc.

Tết này đừng quên mua thêm bát đĩa mới: Không phải mê tín, đây là "mật mã" hạnh phúc của người xưa truyền lại- Ảnh 1.

Mua bát đĩa mới: "Đổi vận" từ những điều nhỏ nhất

Người xưa quan niệm rằng, bát đĩa không chỉ là vật dụng để ăn uống mà còn đại diện cho "chén cơm manh áo", cho sự nghiệp và sự ổn định của một gia đình. Việc sắm bát đĩa mới trước thềm năm mới mang ý nghĩa "tống cựu nghênh tân" tiễn đưa những điều cũ kỹ, không may mắn của năm trước để đón nhận một khởi đầu hanh thông.

Trong tiếng Hán, từ "bát" có âm đọc gần giống với từ "vãn" (muộn, kết thúc), ngụ ý rằng những muộn phiền, rắc rối của năm cũ đến đây là hết. Khi chúng ta cầm trên tay chiếc bát mới tinh, sáng loáng để ăn bữa cơm tất niên, đó cũng là lúc mỗi thành viên trong gia đình tự nhắc nhở mình về một tâm thế mới: Vui vẻ hơn, bao dung hơn và tràn đầy hy vọng vào một tương lai tươi sáng. Nó giống như việc chúng ta thay quần áo mới, cắt một kiểu tóc mới, tất cả đều để phục vụ cho mục đích làm mới năng lượng của chính mình.

Tết này đừng quên mua thêm bát đĩa mới: Không phải mê tín, đây là "mật mã" hạnh phúc của người xưa truyền lại- Ảnh 2.
Tết này đừng quên mua thêm bát đĩa mới: Không phải mê tín, đây là "mật mã" hạnh phúc của người xưa truyền lại- Ảnh 3.

"Thêm bát thêm đũa": Lời cầu chúc nhân khẩu bình an, gia đình sung túc

Có một câu nói rất hay trong dân gian là "thêm bát thêm đũa, thêm người thêm lộc". Với những người lớn tuổi, việc mua thêm bát đĩa còn là một lời mong cầu thầm lặng về sự phát triển của gia tộc. Đó là hy vọng năm tới gia đình sẽ đón thêm thành viên mới (thêm con, thêm cháu, thêm dâu rể), hoặc đơn giản là mong bạn bè, khách khứa ghé chơi nhà đông đúc, rộn ràng.

Một ngôi nhà mà bếp luôn đỏ lửa, bát đũa luôn sẵn sàng tiếp khách chính là biểu hiện rõ nét nhất của một gia đình có phúc khí, thịnh vượng và giàu lòng hiếu khách. Đây hoàn toàn không phải là chuyện tâm linh huyền bí, mà là nét đẹp trong văn hóa giao tiếp và tình cảm gia đình của người Việt nói riêng và người Á Đông nói chung.

Số lượng bao nhiêu là đủ và những con số "biết nói"

Khi mua bát đĩa Tết, người ta thường không mua tùy hứng một vài chiếc lẻ loi mà thường chọn theo bộ với số lượng là số chẵn. Tại sao lại là số chẵn? Bởi số chẵn tượng trưng cho sự có đôi có cặp, sự trọn vẹn và cân bằng.

- Số 6 (Lục): Tượng trưng cho chữ "Lộc", mong muốn một năm mới tài lộc dồi dào, công việc thuận lợi.

- Số 8 (Bát): Tượng trưng cho chữ "Phát", cầu chúc sự phát đạt, thăng tiến và giàu sang.

- Số 10: Đại diện cho sự "Thập toàn thập mỹ", mong cầu mọi chuyện trong năm mới đều hoàn hảo, không có gì phải hối tiếc.

Với những gia đình nhỏ, số 4 cũng thường được lựa chọn với ngụ ý "bốn mùa bình an", cuộc sống ổn định, vững chãi như kiềng ba chân.

Tết này đừng quên mua thêm bát đĩa mới: Không phải mê tín, đây là "mật mã" hạnh phúc của người xưa truyền lại- Ảnh 4.
Tết này đừng quên mua thêm bát đĩa mới: Không phải mê tín, đây là "mật mã" hạnh phúc của người xưa truyền lại- Ảnh 5.

Kinh nghiệm "vàng" để chọn bát đũa vừa bền vừa đẹp

Giữa muôn vàn mẫu mã bắt mắt trên thị trường, làm sao để chọn được bộ bát đĩa không chỉ "tốt nước sơn" mà còn "tốt cả gỗ"? Dưới đây là 3 mẹo nhỏ giúp bạn trở thành người nội trợ thông thái:

- Ưu tiên họa tiết dưới men (Underglaze): Khi chọn bát có hoa văn, bạn nên chọn loại có họa tiết nằm dưới lớp men kính. Cách nhận biết rất đơn giản: Khi sờ tay lên mặt bát cảm thấy mịn màng, không có cảm giác gợn của màu vẽ thì đó là loại bền màu và an toàn cho sức khỏe, không lo màu bị bong tróc hay nhiễm vào thức ăn sau thời gian dài sử dụng.

- Độ sâu của bát phải hợp lý: Đừng quá ham những chiếc đĩa phẳng lỳ hay bát quá nông chỉ vì chúng trông sang chảnh. Bát cơm tiêu chuẩn nên có độ sâu vừa phải, miệng hơi khum để giữ nhiệt tốt và không bị rơi vãi thức ăn khi bưng bê.

- Thử âm thanh để kiểm tra chất sứ: Hãy dùng một chiếc đũa gõ nhẹ vào thành bát. Nếu tiếng vang lên trong trẻo, đanh như tiếng kim loại thì đó là sứ được nung ở nhiệt độ cao, kết cấu chắc chắn và khó sứt mẻ. Ngược lại, nếu tiếng kêu đục, trầm đục thì có thể gốm nung chưa tới hoặc có vết nứt ngầm bên trong.

Sau tất cả, việc sắm thêm bộ bát đĩa mới không phải là sự lãng phí hay bày vẽ. Đó là cách chúng ta trân trọng bữa cơm gia đình, trân trọng những phút giây cả nhà quây quần bên mâm cơm ấm cúng. Những chiếc bát mới ấy sẽ đựng đầy những món ngon ngày Tết, đựng cả những tiếng cười và tình yêu thương của các thành viên dành cho nhau.

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC
Xem theo ngày