Sân bay quốc tế 4 tỷ USD mà Vietjet sắp khai thác đường bay: Chỉ có 6 chuyến/ngày, đường sắt kết nối chưa xong, đi bus cũng tốn gần 1 triệu đồng mới tới trung tâm

Sau hơn nửa thế kỷ trì hoãn vì bất đồng chính trị, biểu tình phản đối về môi trường và thiếu vốn, Sydney cuối cùng đã có sân bay thứ hai. Tuy nhiên, triển vọng kinh doanh của dự án trị giá 5,6 tỷ AUD (101,2 nghìn tỷ VNĐ) đã bị đặt dấu hỏi ngay trước khi đón những chuyến bay chở khách đầu tiên.

Sân bay quốc tế Western Sydney, nằm cách trung tâm thành phố khoảng 50 km, đón chuyến bay chở khách đầu tiên vào Chủ nhật (18/10), với chuyến bay của Jetstar đến Gold Coast. Tuy nhiên, theo dữ liệu của công ty phân tích hàng không Cirium, sân bay này mới thu hút được một số ít hãng hàng không và dự kiến chỉ có tối đa khoảng 6 chuyến bay theo lịch mỗi ngày trong 12 tháng tới.

Dự án hạ tầng hàng không lớn nhất Australia trong nhiều thập kỷ đi vào hoạt động đúng lúc ngành du lịch toàn cầu trải qua giai đoạn khó khăn nhất kể từ đại dịch. Cuộc chiến tại Iran kéo dài khiến các hãng hàng không trên thế giới cảnh báo về chi phí nhiên liệu và giá vé tăng cao. Nhiều hãng, trong đó có Qantas – hãng hàng không lớn nhất Australia – đang cắt giảm các chuyến bay nội địa.

Các hãng cũng gặp khó khăn trong việc tiếp nhận máy bay mới, khiến số lượng máy bay dự phòng để triển khai tại những sân bay mới như Western Sydney càng hạn chế. Trong khi đó, nhu cầu đi lại tại đây vẫn chưa được kiểm chứng.

Thách thức lớn khác là tuyến đường sắt kết nối sân bay dự kiến sớm nhất đến năm 2027 mới khai trương. Hiện tại, xe buýt đưa khách đến trung tâm Sydney có giá 55 AUD (994.000 VNĐ) và mất khoảng 1 giờ. Trong khi đó, sân bay Sydney Kingsford Smith, cửa ngõ hàng không chính của Australia, chỉ cách khu thương mại trung tâm khoảng 20 phút đi taxi hoặc tàu hỏa. Vì vậy, đây vẫn là lựa chọn thuận tiện hơn với phần lớn hành khách.

"Sân bay chính thuận tiện hơn nhiều đối với gần như tất cả hành khách", David Levinson, giáo sư giao thông tại Đại học Sydney, nhận định. Theo ông, các dự báo lượng khách của Western Sydney International có phần lạc quan.

Theo quy hoạch tổng thể, sân bay kỳ vọng phục vụ 8,4 triệu lượt khách mỗi năm vào cuối thập kỷ này và gần 20 triệu lượt vào năm 2045. Cả hai con số đều thấp hơn đáng kể so với lượng hành khách tại sân bay chính của thành phố.

Western Sydney được xây dựng trên khu đất nông nghiệp cũ tại Badgerys Creek. Chính phủ Australia lựa chọn địa điểm này năm 2014, khép lại cuộc tranh luận kéo dài từ năm 1946 về sự cần thiết và vị trí của sân bay thứ hai. Công trình khởi công năm 2018 và bắt đầu khai thác các chuyến bay hàng hóa từ tháng 7.

Kỳ vọng vào dân số phía tây Sydney

Quy mô dân số khu vực xung quanh được xem là yếu tố quyết định triển vọng thương mại của sân bay. Theo quy hoạch tổng thể, đến năm 2030, một nửa trong tổng số 6,1 triệu dân Sydney sẽ sinh sống tại khu vực phía tây thành phố.

Khoảng 40% dân số khu vực Greater Western Sydney sinh ra ở nước ngoài. Điều này được kỳ vọng tạo nhu cầu đối với các đường bay đến những thị trường như Ấn Độ, Trung Quốc và Việt Nam.

Dù vậy, dữ liệu của Cirium đến tháng 9/2027 cho thấy Qantas dự kiến chỉ khai thác trung bình hơn 1 chuyến bay nội địa mỗi ngày từ sân bay mới kể từ tháng 3 năm sau. Virgin Australia, hãng hàng không lớn thứ hai Australia, hiện chưa lên lịch chuyến bay nào tại đây.

Hãng có kế hoạch khai thác chủ lực tại sân bay mới là Jetstar, hãng hàng không giá rẻ tập trung vào phân khúc du lịch nghỉ dưỡng thuộc sở hữu của Qantas.

Virgin Australia cho biết đang xem xét cơ hội tại Western Sydney và đánh giá liệu sân bay này có phù hợp với mạng lưới đường bay và lịch khai thác nhằm đáp ứng tốt nhất nhu cầu khách hàng hay không.

Trong bài phát biểu hồi tháng 6, Tổng giám đốc điều hành Qantas Vanessa Hudson mô tả khu vực phía tây Sydney là một thị trường rất quan trọng, đặc biệt đối với Jetstar. Bà cho biết hãng kỳ vọng nhu cầu sẽ tăng và sẽ bổ sung tần suất bay khi nhận thấy thị trường đủ lớn.

Giám đốc điều hành Western Sydney, Simon Hickey cũng cho biết sân bay đang đàm phán với một số hãng hàng không khác và kỳ vọng sẽ thu hút thêm đối tác trong thời gian tới. "Hiện tại, tôi thực sự hài lòng với vị thế của chúng tôi", ông nói trong một cuộc phỏng vấn.

Lợi thế khai thác xuyên đêm

Dù khởi đầu chậm, sân bay mới vẫn có một số lợi thế. Đáng chú ý nhất là sân bay không bị áp dụng lệnh cấm bay ban đêm như sân bay chính của thành phố.

Điều này cho phép các hãng hàng không quốc tế bố trí giờ khởi hành thuận lợi để kết nối với những chuyến bay khác tại các trung tâm trung chuyển của họ.

Sân bay đặt mục tiêu phục vụ 82 triệu lượt khách mỗi năm vào năm 2063 và trở thành trung tâm hàng không chính của Sydney. Ngoài Jetstar, các hãng dự kiến khai thác tại đây gồm Air New Zealand, VietJet, Fiji Airways và Singapore Airlines.

Stephen Beckett, Giám đốc điều hành Airlines for Australia & New Zealand – tổ chức đại diện cho Qantas, Jetstar, Air New Zealand và Virgin Australia – cho rằng các sân bay mới cần thời gian để định hình hoạt động.

"Một số hãng sẽ chờ đợi, tự đánh giá hiệu quả thương mại dựa trên nhu cầu hành khách", ông nói.

Theo SCMP