Phim Hàn dở đến nỗi 24 năm sau cả nước còn sợ

Nhắc đến năm 2002, công chúng sẽ nghĩ ngay đến thời kỳ bùng nổ đỉnh cao của điện ảnh Hàn Quốc. Đó là kỷ nguyên phục hưng rực rỡ với chuỗi siêu phẩm khuấy đảo phòng vé như Shiri, Joint Security Area (JSA) hay My Sassy Girl. Dòng vốn khổng lồ ồ ạt đổ về Chungmuro, mở ra thời kỳ một bộ phim dễ dàng thu hút hàng triệu khán giả. Ngay trong cơn say chiến thắng ấy, các nhà đầu tư đã dồn tổng lực cho một dự án mang tính đột phá mang tên Resurrection of the Little Match Girl (Tạm dịch: Sự Hồi Sinh Của Cô Bé Bán Diêm).

Thời điểm đó, chi phí sản xuất của bộ phim vọt lên tới con số không tưởng: 11 tỷ Won. Để dễ hình dung về độ chịu chơi này, bom tấn lập kỷ lục doanh thu trước đó là Shiri cũng chỉ tiêu tốn khoảng 3 tỷ Won. Rõ ràng, đây là một dự án có quy mô vượt mốc tưởng tượng vào năm 2002. Đã vậy, chiếc ghế đạo diễn còn được bảo chứng bởi Jang Sun Woo người được mệnh danh là bậc thầy của Chungmuro. Vai nữ chính thuộc về Lim Eun Kyung, mỹ nhân đang tạo nên hiệu ứng "TTL Girl" càn quét khắp các diễn đàn mạng nhờ một quảng cáo viễn thông. Dưới góc nhìn của giới chuyên môn, sự kết hợp giữa một đạo diễn thiên tài và một biểu tượng nhan sắc thế hệ mới là công thức hoàn hảo, khó có thể tìm ra một lý do để thất bại. Thế nhưng, thực tế đã giáng một đòn đau đớn khi bộ phim nhận về cái kết thảm bại ê chề, lưu danh vào lịch sử như một trong những "hố đen" lớn nhất của điện ảnh xứ Kim Chi.

Xét một cách công bằng, dự án này sở hữu một ý tưởng thử nghiệm đi trước thời đại quá xa. Bộ phim thuộc thể loại giả tưởng mang hơi hướng hiện đại, cải biên từ câu chuyện cổ tích Cô Bé Bán Diêm quen thuộc của Andersen. Phim mở ra một thế giới quan vô cùng độc đáo khi biến nhân vật chính thành một anh chàng giao hàng quán ăn Trung Hoa, vô tình dấn thân vào thế giới trò chơi thực tế ảo để giải cứu cô bé bán diêm. Những cú chuyển dòng qua lại giữa thực tại và thế giới ảo, loạt câu hỏi triết học sâu xa về trí tuệ nhân tạo, hay cuộc đối đầu căng thẳng giữa các NPC và hệ thống game... đều là những chất liệu thời thượng mà nếu đặt vào thời điểm hiện tại, người ta sẽ nghĩ ngay đến một series ăn khách trên các nền tảng OTT.

Tuy nhiên, bi kịch nằm ở chỗ khán giả năm 2002 quá khó để thấu hiểu được tư duy này. Thế giới quan phức tạp của phim không được giải thích thấu đáo, các thông điệp triết học bị nhồi nhét khiên cưỡng, thiếu tự nhiên vào mạch truyện. Bối cảnh game online trở nên hoàn toàn xa lạ với công chúng, trong khi động cơ hành động của dàn nhân vật lại lỏng lẻo, thiếu sức thuyết phục. Chưa dừng lại ở đó, nhiều chi tiết và ý tưởng được triển khai theo hướng khác thường càng khiến khán giả bối rối, khó xác định bộ phim đang theo đuổi một câu chuyện nghiêm túc hay cố tình pha trộn yếu tố hài hước, giễu nhại. Dù sau này, một bộ phận mọt phim chính hiệu đã cố gắng đánh giá lại tác phẩm theo hướng tích cực là "đi trước thời đại", nhưng đối với công chúng thời bấy giờ, đây vẫn là một bộ phim vô cùng khó hiểu.

Ngay sau khi bước ra khỏi rạp, làn sóng tranh cãi bùng nổ dữ dội và câu hỏi xuất hiện nhiều nhất trên các mặt báo chính là: " Rốt cuộc họ đã tiêu 11 tỷ Won vào đâu? ". Đổ vào số tiền kinh khủng so với tiêu chuẩn thời đại, nhưng thành quả hiển thị trên màn ảnh lại tỷ lệ nghịch với kỳ vọng của công chúng. Khán giả phải chứng kiến những phân cảnh hành động gượng gạo, kết hợp cùng phần kỹ xảo CGI thô sơ đến mức khó tin. Độ hoàn thiện của phim bị chê bai thậm tệ, không chỉ lỗi thời so với quy chuẩn ngày nay mà ngay tại thời điểm ra mắt, nó cũng không hề đạt chuẩn chất lượng.

Sự yếu kém này bắt nguồn từ một quá trình sản xuất ngập trong bất ổn. Ban đầu, dự án bấm máy với quy mô vỏn vẹn 3 tỷ Won. Thế nhưng do tiến độ quay kéo dài lê thê, chi phí đã tăng tiến theo cấp số nhân như quả cầu tuyết. Thời gian bấm máy vượt xa kế hoạch, kéo theo mâu thuẫn đỉnh điểm giữa đạo diễn và nhà sản xuất. Đỉnh điểm là thông tin đạo diễn Jang Sun Woo đã đùng đùng dời khỏi trường quay sau một cuộc tranh cãi nảy lửa về vấn đề kinh phí. Hệ quả là, phần lớn số tiền 11 tỷ Won đã bị "đốt sạch" vào những chuỗi ngày kéo dài thời gian vô nghĩa và quá trình chỉnh sửa lặp đi lặp lại một cách vô định, thay vì được chuyển hóa thành chất lượng và độ hoàn thiện cho tác phẩm.

Điều khiến công chúng tiếc nuối và xót xa nhất chính là dư chấn nặng nề mà thảm họa này để lại, kéo sập sự nghiệp của cả một thế hệ. Trước cột mốc đen tối này, đạo diễn Jang Sun Woo từng là ngôi sao sáng đại diện cho Chungmuro, người nắm giữ cả danh tiếng phòng vé lẫn cúp vàng nghệ thuật tại các liên hoan phim quốc tế. Vậy mà sau cú ngã ngựa này, ông gần như biến mất hoàn toàn khỏi giới điện ảnh thương mại. Chưa kể, phát ngôn đầy thách thức của ông khi thấy phim lỗ nặng: "Coi như đã làm một việc bố thí trị giá 11 tỷ won" như đổ thêm dầu vào lửa, khiến ông hứng chịu làn sóng chỉ trích gay gắt từ các nhà đầu tư lẫn khán giả.

Số phận của "TTL Girl" Lim Eun Kyung cũng cay đắng không kém. Đang từ ngôi sao bí ẩn bậc nhất Hàn Quốc, người sở hữu lượng fan cuồng nhiệt dù chẳng cần nói một lời thoại nào trong quảng cáo, cô được chọn làm quân bài truyền thông chủ lực cho bộ phim với chiến lược thần bí hóa hình tượng. Nhưng khi bộ phim sụp đổ, hào quang của cô cũng tan thành mây khói. Dù sau đó, nữ diễn viên đã nỗ lực vực dậy danh tiếng qua các dự án như Conduct Zero hay Sisily 2km, cô vẫn không thể tìm lại ánh hào quang năm xưa. Bộ phim này chính là bước ngoặt nghiệt ngã, bóp nghẹt sự nghiệp của một "ngôi sao thế hệ tiếp theo" sớm hơn dự kiến.

Nhìn lại các số liệu, tác phẩm này chính thức trở thành cột mốc lịch sử đen tối của dòng phim SF (khoa học viễn tưởng) Hàn Quốc. Trong tuần đầu tiên ra rạp, phim chỉ kéo được vỏn vẹn 70.000 khán giả trên toàn quốc. Tổng lượng vé bán ra sau đó thất bại thảm hại, cách biệt một trời một vực so với con số 3 đến 4 triệu khán giả mới đạt mức hòa vốn. Giới tài chính lúc bấy giờ thậm chí còn bóc tách rằng, phần lớn khoản thâm hụt khổng lồ của toàn ngành điện ảnh Hàn Quốc năm 2002 đều bắt nguồn từ chính bộ phim này. Dù công tâm mà nói, không thể đổ hết mọi tội lỗi lên đầu Resurrection of the Little Match Girl cho sự đóng băng của thể loại khoa học viễn tưởng, bởi các dự án cùng thời như Dream of a Warrior, Yesterday, hay Natural City cũng liên tục nhận cái kết đắng.

Tuy nhiên, cú sốc mang tên Resurrection of the Little Match Girl là quá đủ để gieo rắc nỗi khiếp sợ cho giới đầu tư. Kể từ thời điểm đó, các dự án SF quy mô lớn gần như tuyệt chủng tại Chungmuro, đẩy dòng phim này vào thế bị ghẻ lạnh, trở thành thể loại ngoài lề suốt một thập kỷ dài. Có lẽ vì vậy mà dù hơn 20 năm đã trôi qua, cái tên Resurrection of the Little Match Girl vẫn liên tục bị đào lại. Nó không đơn thuần là một tác phẩm thua lỗ, mà là một bài học xương máu cho thấy ngành điện ảnh Hàn Quốc có thể phải trả một cái giá đắt đến nhường nào khi mất kiểm soát dòng tiền. Đôi khi, một thất bại quá vang dội lại là thứ khiến người ta nhớ lâu hơn cả những kiệt tác thành công.