Y Năng Tịnh sinh năm 1968, là ca sĩ, diễn viên, MC nổi tiếng của Trung Quốc. Cô từng tham gia diễn xuất trong nhiều phim như Máu Của Em, Tình Yêu Của Em, Hảo Nam Hảo Nữ, Tỏa Thanh Thu, Đại Từ Thương, Họa Hồn… và đạt giải Ảnh Hậu ở LHP Kim Mã lần 32.
Về đời tư, nữ diễn viên có 2 con. Con trai đầu Tiểu Hà Lợi - Harrison Yu, sinh năm 2002, là con chung với người chồng trước, ca sĩ Dữu Trừng Khánh. Con gái út Tiểu Mễ Lạp - Milly, sinh năm 2016, là con chung với người chồng hiện tại, diễn viên Tần Hạo. Cách dạy con của Y Năng Tịnh từng nhiều lần nhận được sự khen ngợi từ cộng đồng mạng.
Y Năng Tịnh từng chia sẻ về phương pháp giáo dục con gái thông qua việc cho tiền tiêu vặt. Mỗi tháng, cô cho Milly 100 tệ (khoảng 350.000 VNĐ) và để cô bé toàn quyền quyết định cách chi tiêu số tiền đó. Có một lần vào cuối tháng, khi tiền tiêu vặt sắp cạn, Milly cứ dạo quanh một cửa hàng nhưng cuối cùng lại quyết định đợi thêm hai ngày nữa (đến khi nhận tiền tháng mới) mới mua, với lý do là "lãi suất cao quá".
Chuyện là Y Năng Tịnh đã nói đùa rằng có thể cho Milly vay trước 20 tệ, nhưng lúc trả phải đưa lại 22 tệ, 2 tệ dôi ra chính là tiền lãi. Vừa nghe xong, Milly lập tức từ chối và thà đợi thêm vài ngày chứ nhất định không muốn phải trả tiền lãi.
Y Năng Tịnh
Điều này cho thấy Milly là một "bà cụ non" rất thông minh, biết tính toán và cân nhắc lợi hại. Cách giáo dục không nuông chiều, chú trọng bồi dưỡng quan niệm về tiền bạc của Y Năng Tịnh rất đáng để học hỏi:
- Tự chủ tài chính: Để trẻ tự quyết định chi tiêu trong một định mức nhất định.
- Tính kỷ luật: Nếu tiêu hết tiền sớm, trẻ buộc phải đợi đến tháng sau hoặc tự kiếm thêm bằng cách làm việc nhà.
- Hiểu giá trị lao động: Giúp trẻ hiểu sự vất vả của cha mẹ khi kiếm tiền, từ đó hình thành tư duy quản lý tài chính và lập kế hoạch cho tương lai ngay từ nhỏ.
Từ câu chuyện nhỏ của mẹ con Y Năng Tịnh, chúng ta thấy rằng giáo dục tài chính không nhất thiết phải là những bài giảng khô khan. Thay vào đó, nó bắt đầu từ việc trao quyền và thiết lập giới hạn. Dưới đây là những bài học đắt giá mà cha mẹ có thể đúc kết để xây dựng "IQ tài chính" cho con:
Nhiều cha mẹ thường dùng tiền tiêu vặt như một công cụ để mặc cả: "Ngoan thì cho, hư thì cắt". Tuy nhiên, cách làm của Y Năng Tịnh cho thấy cô coi đây là một loại học cụ để con thực hành quản lý tài chính. Khi có một số tiền cố định, trẻ buộc phải học cách ưu tiên thứ mình "cần" hơn thứ mình "muốn". Nếu không có cơ hội cầm tiền và tự đưa ra quyết định, trẻ sẽ mãi không hiểu được giá trị của sự lựa chọn và cảm giác của sự khan hiếm.
Việc Milly chấp nhận chờ đợi thêm 2 ngày thay vì vay tiền mẹ cho thấy cô bé đã rèn luyện được khả năng trì hoãn sự thỏa mãn (Delayed Gratification). Trong tâm lý học, đây là một trong những chỉ số quan trọng dự báo sự thành công của một đứa trẻ trong tương lai. Khi trẻ biết nói "không" với mong muốn nhất thời để hướng tới mục tiêu tài chính bền vững hơn (không phải trả lãi), trẻ đang học cách kiểm soát bản năng tiêu dùng - một kỹ năng sống còn trong xã hội hiện đại.
Thay vì giáo huấn lý thuyết về sự nguy hiểm của việc vay mượn, Y Năng Tịnh đã dùng một phép thử thông minh: Đề nghị cho vay có tính lãi. 2 tệ tiền lãi giúp Milly hiểu ra một nguyên tắc vàng: "Tiền đi vay luôn đắt hơn tiền mình có". Việc để trẻ tiếp xúc sớm với khái niệm lãi suất thông qua các tình huống đời thường giúp hình thành rào cản tâm lý tự nhiên với việc chi tiêu quá độ hoặc lạm dụng tín dụng khi trưởng thành.
Điểm hay nhất trong cách dạy của Y Năng Tịnh là cô chấp nhận nhìn con "vật lộn" khi hết tiền vào cuối tháng. Cha mẹ thường có tâm lý thương con, thấy con hết tiền là "chi viện" ngay. Tuy nhiên, sự nuông chiều này vô tình tước đi bài học về hệ quả. Hãy để trẻ cảm nhận được sự tiếc nuối khi không đủ tiền mua món đồ mình thích vì đã lỡ tiêu hết vào việc khác. Chính cảm giác đó sẽ là động lực mạnh mẽ nhất để trẻ tự điều chỉnh kế hoạch tài chính vào tháng sau.
Giáo dục tài chính không phải là dạy con cách trở thành một "triệu phú", mà là dạy con cách làm chủ cuộc đời mình. Một đứa trẻ biết cân nhắc giữa 20 tệ và 22 tệ chắc chắn sẽ là một người trưởng thành đầy trách nhiệm, tự chủ và bản lĩnh trước những biến động của cuộc sống.