Bé 2 tháng tuổi mắc giang mai

Ngày 17/8, bác sĩ Nguyễn Minh Hường, Phòng khám Các bệnh lây truyền qua đường tình dục, Bệnh viện Da liễu Trung ương, cho biết bệnh nhi sinh đủ tháng bằng phương pháp sinh thường. Trong thai kỳ, mẹ bé không được xét nghiệm sàng lọc giang mai và cũng chưa điều trị bệnh.

Khoảng hai tuần trước khi nhập viện, bé xuất hiện nhiều sẩn đỏ có viền vảy ở đầu, lưng, tay chân, đặc biệt ở lòng bàn tay và bàn chân, kèm sốt cao. Kết quả thăm khám và xét nghiệm xác định trẻ mắc giang mai bẩm sinh.

Bé được chỉ định Benzyl Penicillin G truyền tĩnh mạch trong 10 ngày. Tuy nhiên, khoảng hai giờ sau liều thuốc đầu tiên, thân nhiệt tăng lên 39 độ C, các nốt ban đỏ lan rộng khiến gia đình lo lắng.

Qua đánh giá, bác sĩ xác định trẻ gặp phản ứng Jarisch-Herxheimer. Đây là phản ứng viêm cấp tính có thể xuất hiện trong những giờ đầu sau khi điều trị giang mai bằng penicillin, xảy ra khi cơ thể đáp ứng với sự phân hủy nhanh của xoắn khuẩn, không phải phản ứng dị ứng với penicillin.

Êkíp điều trị cho trẻ dùng thuốc hạ sốt, tiêm corticoid đường tĩnh mạch và theo dõi sát các dấu hiệu bất thường. Sau đó, trẻ tiếp tục được truyền penicillin theo đúng phác đồ.

Khoảng 6 giờ sau, bé hết sốt, tình trạng toàn thân cải thiện rõ và không xuất hiện thêm biểu hiện bất thường. Sau 10 ngày điều trị, các tổn thương ngoài da mờ dần, trẻ ổn định, được xuất viện và hẹn tái khám định kỳ để theo dõi huyết thanh học.

Người mẹ sau đó cũng được xét nghiệm và cho kết quả dương tính với giang mai. Chị được điều trị theo phác đồ dành cho người lớn.

Giang mai bẩm sinh xảy ra khi xoắn khuẩn Treponema pallidum truyền từ mẹ sang thai nhi trong thai kỳ. Nguy cơ lây truyền tăng khi hàng rào nhau thai thay đổi, thường từ khoảng tháng thứ 4-5 của thai kỳ.

Nếu nhiễm trùng nặng, thai có thể gặp nhiều biến chứng như sảy thai, thai chết lưu, sinh non hoặc tử vong sau sinh.

Ở những trường hợp nhẹ hơn, trẻ có thể chào đời mà chưa có biểu hiện rõ ràng. Sau vài ngày hoặc vài tháng, bệnh mới bộc lộ qua các tổn thương da như phỏng nước, bong vảy ở lòng bàn tay, bàn chân, cùng sổ mũi, nổi hạch, gan lách to.

Một số trẻ có thể bị viêm xương sụn, viêm màng não hoặc tổn thương mắt. Nếu bệnh biểu hiện sau 2 tuổi, được gọi là giang mai bẩm sinh muộn, có thể gây viêm mắt, viêm tai, viêm khớp, biến dạng xương và để lại di chứng từ giai đoạn sớm.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới, năm 2022 có khoảng 700.000 trường hợp giang mai bẩm sinh trên toàn cầu, liên quan khoảng 390.000 kết cục thai kỳ bất lợi, gồm thai chết lưu, tử vong sơ sinh, sinh non và trẻ mắc bệnh.

Phần lớn những trường hợp này có thể phòng ngừa nếu thai phụ được xét nghiệm và điều trị sớm.

TS.BS Trịnh Minh Trang, Phó phụ trách Phòng khám Các bệnh lây truyền qua đường tình dục, khuyến cáo phụ nữ mang thai nên xét nghiệm sàng lọc giang mai ngay trong lần khám thai đầu tiên, đặc biệt ở ba tháng đầu.

Nếu phát hiện nhiễm bệnh, thai phụ cần điều trị sớm theo hướng dẫn của bác sĩ. Điều trị đúng thời điểm không chỉ giúp kiểm soát bệnh cho mẹ mà còn làm giảm đáng kể nguy cơ xoắn khuẩn truyền sang thai nhi.

Trường hợp trẻ đã mắc giang mai bẩm sinh, khả năng hồi phục phụ thuộc mức độ nhiễm trùng và tình trạng sức khỏe. Nhiều trẻ có thể được điều trị khỏi, song một số trường hợp cần tiếp tục theo dõi và điều trị các tổn thương, biến chứng kéo dài.

Các bác sĩ cũng khuyến cáo duy trì quan hệ tình dục an toàn, xét nghiệm khi có nguy cơ và chủ động kiểm tra các bệnh lây truyền qua đường tình dục trong thai kỳ. Với giang mai, một xét nghiệm đúng thời điểm có thể giúp ngăn bệnh đi từ người mẹ sang đứa trẻ ngay từ khi còn trong bụng.