Nóng: Mixue chính thức vượt McDonald's trở thành chuỗi thực phẩm đồ uống lớn nhất thế giới

Với những chiếc kem ốc quế giá chưa đến 1 USD và mô hình kinh doanh tối giản, Mixue đã phát triển thành chuỗi thực phẩm và đồ uống có quy mô lớn nhất thế giới, với hơn 47.000 cửa hàng. Bí quyết mở rộng của thương hiệu Trung Quốc này không nằm ở những sản phẩm cao cấp hay mặt bằng sang trọng, mà ở chiến lược tiếp cận các thị trường ngách theo cách mà chuỗi bán lẻ giá rẻ Dollar General từng áp dụng để cạnh tranh với Walmart.

Theo tờ Wall Street Journal, Mixue hiện vận hành hơn 47.000 cửa hàng trên toàn cầu, vượt qua McDonald's về số lượng điểm bán. Dù giá trị vốn hóa của doanh nghiệp vẫn thấp hơn đáng kể so với các đối thủ Mỹ, thương hiệu Trung Quốc đã xây dựng được một mạng lưới kinh doanh khổng lồ nhờ tập trung vào sản phẩm giá thấp và khả năng mở rộng nhanh chóng.

Mô hình này có nhiều điểm tương đồng với Dollar General – chuỗi bán lẻ giảm giá của Mỹ từng phát triển mạnh nhờ chiến lược tìm đến những khu vực mà các đối thủ lớn ít quan tâm. Cựu CEO Dollar General từng tóm tắt cách tiếp cận của doanh nghiệp bằng ba nguyên tắc: lựa chọn những địa điểm đối thủ không đặt chân tới, đơn giản hóa hoạt động và duy trì mức giá thấp.

Mixue cũng theo đuổi công thức tương tự tại Trung Quốc. Thay vì tập trung vào những khu vực trung tâm, nơi có mức sống cao và cạnh tranh gay gắt, công ty ưu tiên các địa điểm có giá thuê thấp nhưng lưu lượng người qua lại lớn như chợ nông thôn, ký túc xá công nhân và khu vực quanh trường đại học.

Hai anh em Zhang Hongchao và Zhang Hongfu là những người đứng sau sự phát triển của thương hiệu này. Năm 1997, Zhang Hongchao mở quầy bán đá bào đầu tiên tại tỉnh Hà Nam, Trung Quốc, với số vốn ban đầu chỉ khoảng 950 USD. Ông từng ví Hà Nam với bang Ohio của Mỹ.

Thay vì hướng đến nhóm khách hàng trung lưu tại các đô thị lớn như Thượng Hải, hai anh em lựa chọn mở rộng tại những thị trường ít được chú ý hơn. Chiến lược này giúp Mixue xây dựng mạng lưới cửa hàng rộng khắp mà không phải đối đầu trực tiếp với quá nhiều đối thủ lớn.

Hiện khoảng 75% cửa hàng Mixue tại Trung Quốc nằm ở các thành phố cấp hai và cấp ba. Đây là những thị trường có mức độ cạnh tranh thấp hơn, đồng thời tạo điều kiện để thương hiệu duy trì lợi thế về giá.

Một yếu tố khác giúp Mixue mở rộng nhanh là mô hình kinh doanh tối giản. Một số quầy nhượng quyền đầu tiên của thương hiệu chỉ có diện tích khoảng 4 m², tương đương một phòng chứa đồ nhỏ. Thực đơn cũng được xây dựng từ một số nguyên liệu cơ bản như nước, đường, trà, sữa và các loại topping.

Việc hạn chế số lượng nguyên liệu giúp doanh nghiệp đơn giản hóa quy trình cung ứng, giảm chi phí vận hành và rút ngắn thời gian đào tạo nhân viên. Nhờ đó, Mixue có thể triển khai mô hình cửa hàng nhỏ với mức đầu tư tương đối thấp, đồng thời duy trì giá bán dễ tiếp cận.

Tuy nhiên, hành trình phát triển của Mixue cũng cho thấy những rủi ro khi doanh nghiệp đi chệch khỏi công thức đã tạo nên thành công ban đầu.

Năm 2009, Zhang Hongfu nhận thấy một cửa hàng Dairy Queen gần đó thu hút lượng lớn khách hàng có thu nhập cao. Ông quyết định thử nghiệm mô hình cao cấp hơn với không gian được đầu tư đẹp mắt và nguyên liệu tươi ngon hơn.

Thế nhưng, kết quả không như kỳ vọng. Sau hơn hai năm rưỡi hoạt động, cửa hàng chỉ mang lại khoản lợi nhuận khoảng 900 USD trước khi buộc phải đóng cửa. Thất bại này cho thấy việc nâng cấp sản phẩm và không gian không đồng nghĩa với khả năng sinh lời cao hơn, đặc biệt khi doanh nghiệp đã xây dựng lợi thế cạnh tranh dựa trên giá rẻ.

Sau đó, Mixue tiếp tục tập trung vào phân khúc bình dân, với những sản phẩm có giá thấp. Một chiếc kem ốc quế của thương hiệu này được bán với giá khoảng 45 cent tại Trung Quốc. Trong khi đó, tại thị trường Mỹ, mức giá cho một chiếc kem ốc quế rơi vào khoảng 1,19 USD.

Dù phải đối mặt với cạnh tranh giá gay gắt tại thị trường nội địa, Mixue vẫn duy trì tốc độ mở rộng và đã đưa cổ phiếu lên niêm yết tại Hồng Kông. Theo số liệu được WSJ dẫn lại, doanh nghiệp hiện có giá trị khoảng 10 tỷ USD, thấp hơn nhiều so với mức định giá khoảng 180 tỷ USD của McDonald's và 26 tỷ USD của Dollar General. Tuy nhiên, xét về số lượng cửa hàng, Mixue đã vượt qua cả hai thương hiệu Mỹ. Thành công này cho thấy một chiến lược kinh doanh không nhất thiết phải dựa vào sản phẩm cao cấp hay những mặt bằng đắt đỏ. Trong trường hợp của Mixue, việc tìm đúng thị trường, kiểm soát chi phí và duy trì mức giá thấp đã trở thành nền tảng để xây dựng một đế chế bán lẻ đồ uống và thực phẩm trên quy mô toàn cầu.

Theo WSJ, Entrepreneur