Nở rộ dịch vụ “thuê con cái” ở Trung Quốc, giá gần 700 nghìn đồng/giờ: Người trẻ thất nghiệp đổ xô đăng ký

Người trẻ đi làm con cái của người lạ để kiếm tiền

Dạo gần đây, trên mạng xã hội ở Trung Quốc nhiều người tìm “con cái thuê ngoài” cho bố mẹ với yêu cầu khá cụ thể. Có gia đình muốn tìm người cùng quê để mẹ dễ nói chuyện hơn vì bà mới từ quê chuyển lên thành phố. Có người cần một bạn trẻ dẫn bố đi dạo vài buổi mỗi tuần. Có bài đăng còn ghi chú: “Mẹ tôi khá hướng nội nên mong tìm người biết trò chuyện một chút”. Nhiều gia đình có thể thuê người trẻ đưa bố mẹ đi dạo, trò chuyện, đi khám bệnh hoặc đơn giản là ngồi cùng cho đỡ cô đơn.

Không chỉ xuất hiện trên mạng xã hội, dịch vụ này hiện còn được nhiều trung tâm chăm sóc người cao tuổi đưa lên các nền tảng đặt dịch vụ trực tuyến. Nội dung công việc thường bao gồm trò chuyện, tinh thần, đi dạo, hỗ trợ sinh hoạt, đưa đi khám bệnh hoặc chơi các trò giúp người già luyện trí nhớ.

Cụ thể, dịch vụ “thuê con cái”, nhưng thực tế là thuê một người trẻ đóng vai trò tạm thời cho người lớn tuổi trong lúc con cháu bận rộn. Công việc thường bao gồm đưa bố mẹ đi khám bệnh, đi dạo, trò chuyện, đi chợ, ăn uống cùng hoặc trong những hoạt động thường ngày.

Một số trường hợp, người được thuê còn phải hỗ trợ người già làm quen với cuộc sống ở thành phố mới, hướng dẫn dùng điện thoại, gọi xe hay đơn giản là ngồi nghe họ tâm sự. Vì tiếp xúc khá gần gũi nên nhiều nơi còn gọi đây là “người cảm xúc” cho người cao tuổi.

Tuy nhiên, công việc này không giống bảo mẫu hay điều dưỡng truyền thống. Người làm nghề không chỉ cần có thời gian mà còn phải biết giao tiếp, kiên nhẫn và tạo cảm giác thoải mái để người lớn tuổi cảm thấy được lắng nghe thay vì chỉ “làm cho có”.

Chỉ cần bỏ ra khoảng 150-200 tệ/giờ (khoảng 500-700 nghìn đồng). Tuy nhiên, thu nhập thực tế sẽ thay đổi tùy theo nhiều yếu tố.

Trong đó, việc làm là yếu tố cơ bản nhất. Những công việc chỉ đi dạo hoặc trò chuyện vài tiếng thường có mức giá thấp hơn so với việc theo người già đi khám bệnh nguyên ngày hoặc chăm sóc dài hạn.

Ngoài ra, yêu cầu của khách hàng cũng ảnh hưởng khá nhiều đến giá dịch vụ. Chẳng hạn, có gia đình muốn tìm người cùng quê để bố mẹ dễ mở lòng hơn, có nơi yêu cầu người biết chăm sóc tâm lý hoặc có kinh nghiệm giao tiếp với người lớn tuổi mắc chứng suy giảm trí nhớ.

Một số công việc còn phát sinh thêm chi phí nếu phải di chuyển xa, ngoài giờ, hỗ trợ tại bệnh viện hoặc chăm sóc người già có tình trạng sức khỏe đặc biệt.

Theo nhiều người trong nghề, thứ quyết định khách có quay lại hay không không nằm ở việc “làm được bao nhiêu việc”, mà là người lớn tuổi có cảm thấy thoải mái và muốn tiếp tục trò chuyện với mình hay không.

Không “dễ kiếm tiền” như nhiều người tưởng

Một nền tảng chuyên cung cấp dịch vụ người cao tuổi tại Nhật Bản từng chia sẻ rằng vấn đề lớn nhất ở giai đoạn đầu là nhiều nhân viên trẻ… không biết nói gì với người già. Sau đó, công ty phải mở thêm các khóa đào tạo về tâm lý người cao tuổi, kỹ năng giao tiếp và xử lý tình huống để nhân viên biết cách lắng nghe và tạo cảm giác thoải mái cho khách hàng.

Bởi trên thực tế, thứ người lớn tuổi cần không chỉ là có người xuất hiện bên cạnh họ vài tiếng đồng hồ.

Theo khảo sát về đời sống người cao tuổi tại Trung Quốc năm 2021, gần 60% người già sống trong các gia đình “trống”, tức sống một mình hoặc chỉ sống cùng vợ/chồng. Một thống kê khác được công bố năm 2024 cho thấy nước này hiện có khoảng 160 triệu người trên 60 tuổi sống cô đơn hoặc chỉ ở cùng bạn đời.

Đáng chú ý, trong một khảo sát của Trung tâm Nghiên cứu Lão khoa Trung Quốc, có tới 78% người cao tuổi cho rằng “có người bầu bạn” quan trọng hơn cả việc được chăm sóc sinh hoạt hàng ngày.

Một người làm nghề đưa người già đi khám bệnh tại Thâm Quyến tên Dịch Dung cho biết phần lớn khách hàng của cô là những người lớn tuổi chuyển từ quê lên sống cùng con cái. Tuy nhiên, con cháu bận đi làm, thường xuyên công tác hoặc sống xa nhà nên nhiều người già phải ở một mình hơn 10 tiếng/ngày.

Có người hòa nhập tốt, tự kết bạn quanh khu dân cư. Nhưng cũng có người gần như không có mối quan hệ nào ngoài gia đình, mỗi ngày chỉ quanh quẩn xem TV hoặc chăm cây cảnh.

Theo Dịch Dung, nhiều người lớn tuổi hiện nay không thiếu điều kiện vật chất. Con cái vẫn lo đầy đủ chuyện ăn ở, sinh hoạt. Nhưng thứ họ thiếu lại là cảm giác được trò chuyện, được quan tâm và có người dành thời gian cho mình.

Đặc biệt ở bệnh viện, cảm giác cô đơn càng dễ thấy hơn. Nhiều người già khi chờ kết quả khám bệnh thường nói nhiều hơn bình thường vì lo lắng nhưng không muốn làm phiền con cháu. Có cụ sau vài lần gặp còn chủ động rủ cô ngồi nói chuyện hoặc đi chợ cùng sau khi khám xong.

Chính vì vậy, nhiều người cho rằng đây là công việc mà AI hay robot khó có thể thay thế hoàn toàn. Bởi điều khách hàng cần không chỉ là hoàn thành một nhiệm vụ, mà là cảm giác được lắng nghe và kết nối thật sự.

Dù vậy, dịch vụ “thuê con cái” cũng gây ra không ít tranh cãi trên mạng xã hội Trung Quốc.

Một số người cho rằng việc bỏ tiền thuê người ngoài chăm sóc bố mẹ phản ánh sự thiếu quan tâm của con cái trong gia đình hiện đại. Nhưng cũng có ý kiến cho rằng đây là giải pháp thực tế trong bối cảnh nhiều người trẻ phải làm việc xa nhà, áp lực công việc lớn và không đủ thời gian chăm sóc cha mẹ thường xuyên.

Ngoài ra, vấn đề niềm tin và an toàn cũng khiến nhiều người dè dặt. Bởi phần lớn dịch vụ hiện vẫn hoạt động tự phát thông qua mạng xã hội, chưa có quy chuẩn nghề nghiệp rõ ràng.

Dẫu còn mới mẻ và gây tranh luận, “con cái thuê ngoài” vẫn đang cho thấy một nhu cầu rất thật trong xã hội già hóa: Người lớn tuổi không chỉ cần được chăm sóc, mà còn cần có ai đó ở bên để trò chuyện và khiến họ cảm thấy mình không bị bỏ lại phía sau.

Ảnh: Xiaohongshu.