NASA âm thầm quan sát Trái đất vào ban đêm, kết quả chỉ ra "nghịch lý" không ngờ tới, đặc biệt ở châu Âu

Các nhà nghiên cứu của NASA đã công bố những bản đồ toàn cầu mới cho thấy sự thay đổi của ánh sáng nhân tạo trên khắp Trái đất trong gần một thập kỷ qua, hé lộ một hành tinh được định hình bởi sự mở rộng đô thị, khủng hoảng năng lượng, tăng trưởng công nghiệp và các chính sách môi trường thay đổi.

Các bản đồ này được tạo ra bằng cách sử dụng dữ liệu từ Chương trình Black Marble của NASA, chương trình thu thập hình ảnh chi tiết về Trái đất vào ban đêm bằng các cảm biến vệ tinh hoạt động trong điều kiện ánh sáng yếu. Những chuyên gia đã phân tích các quan sát được thu thập từ năm 2014 đến năm 2022 và nhận thấy rằng các mô hình chiếu sáng toàn cầu năng động hơn nhiều so với dự kiến, với các khu vực liên tục sáng lên và tối đi theo thời gian, theo trang chính thức của Chương trình Black Marble.

Khi màn đêm phơi bày dòng chảy kinh tế toàn cầu

Nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí danh tiếng Nature đã phân tích dữ liệu ánh sáng nhân tạo ban đêm trong giai đoạn từ năm 2014 đến 2022. Bằng cách sử dụng cảm biến VIIRS tiên tiến trên ba vệ tinh (Suomi-NPP, NOAA-20 và NOAA-21), các nhà khoa học có thể đo lường bước sóng ánh sáng từ màu xanh lục đến cận hồng ngoại, đồng thời loại bỏ các nhiễu động tự nhiên như ánh trăng hay ánh cực quang.

Kết quả cho thấy, bức xạ ánh sáng toàn cầu đã tăng khoảng 34%, phản ánh tốc độ đô thị hóa mạnh mẽ của nhân loại. Tuy nhiên, mức tăng này phân bổ không hề đồng đều. Trên bản đồ trực quan của NASA, các vùng màu vàng và vàng kim đại diện cho những khu vực ngày càng sáng hơn, trong khi các vùng màu tím biểu thị xu hướng mờ đi.

Sự tương phản rõ rệt nhất diễn ra tại châu Á. Các quốc gia như Trung Quốc và khu vực phía Bắc Ấn Độ ghi nhận mức tăng trưởng ánh sáng đột biến. Đây là những nơi chứng kiến tốc độ mở rộng đô thị, xây dựng khu công nghiệp và mạng lưới giao thông với tốc độ chóng mặt. Những vùng đất vốn tối tăm mười năm trước giờ đây đã biến thành những hành lang đô thị rực rỡ, có thể nhìn thấy rõ ràng từ quỹ đạo Trái Đất.

Nghịch lý ánh sáng tại các quốc gia phát triển

Trong khi các nền kinh tế mới nổi đang thắp sáng màn đêm, xu hướng ngược lại lại diễn ra tại các khu vực phát triển như Bắc Mỹ và Tây Âu. Dữ liệu của NASA ghi nhận hiện tượng giảm độ sáng (chiếm khoảng 18% tổng thể) diễn ra song song, tạo nên một bức tranh dịch chuyển công nghệ sâu sắc.

Tại Mỹ, một nghịch lý thú vị đã được phơi bày: trong khi các thành phố bờ Tây ngày càng rực rỡ do gia tăng dân số, thì những vùng rộng lớn ở bờ Đông lại mờ đi trông thấy. Các nhà nghiên cứu khẳng định, sự sụt giảm ánh sáng này không đồng nghĩa với suy thoái, mà là minh chứng cho việc chuyển đổi sang công nghệ đèn LED tiết kiệm năng lượng. Đèn LED hiện đại tập trung ánh sáng xuống mặt đất hiệu quả hơn và giảm thiểu lượng ánh sáng thừa hắt ngược lên không gian mà các vệ tinh có thể thu nhận.

Tương tự, tại châu Âu, xu hướng "tối hóa" diễn ra một cách chủ động nhờ các chính sách môi trường. Giai đoạn nghiên cứu ghi nhận độ sáng ban đêm của Pháp giảm mạnh tới 33%, trong khi Vương quốc Anh giảm 22% và Hà Lan giảm 21%. Đây là kết quả trực tiếp từ nỗ lực cắt giảm ô nhiễm ánh sáng và tối ưu hóa hệ thống chiếu sáng công cộng của chính phủ các nước này.

Dự án "Black Marble" của NASA đã chứng minh rằng ánh sáng ban đêm không đơn thuần là biểu tượng của nền văn minh hiện đại, mà là tấm gương phản chiếu chân thực nhất mọi quyết định của con người. Từ những tòa nhà chọc trời mới mọc lên cho đến những thành phố chủ động tắt đèn để bảo vệ môi trường, mỗi sự thay đổi dù là nhỏ nhất đều đang để lại một dấu ấn không thể phai mờ khi nhìn từ vũ trụ.

Nghiên cứu này cũng đặt ra những câu hỏi về môi trường và sinh thái. Ánh sáng nhân tạo vào ban đêm từ lâu đã được cho là làm tăng tiêu thụ năng lượng, gây xáo trộn hành vi của động vật hoang dã và ảnh hưởng đến nhịp sinh học của con người. Bằng cách theo dõi nơi cường độ ánh sáng tăng hoặc giảm, các nhà nghiên cứu hy vọng sẽ hiểu rõ hơn về những tác động lâu dài của quá trình đô thị hóa và chuyển đổi năng lượng đối với cả hệ sinh thái và xã hội.