Nam sinh Việt du học nước lạ: Người dân không thích ngồi cạnh nhau trên xe bus, giáo viên sẵn sàng hỏi "Em nhuộm tóc ở đâu thế?"

Buổi sáng ở Oslo bắt đầu khá muộn. Thành phố thủ đô của Na Uy không ồn ào tiếng còi xe, cũng hiếm khi bắt gặp những bước chân vội vã. Giữa không gian yên bình ấy, Đặng Hoàng Sơn - du học sinh Việt Nam 24 tuổi bắt đầu ngày mới bằng một bữa sáng đơn giản, một buổi tập gym quen thuộc, rồi bước vào guồng học tập và làm việc tại một trong những quốc gia được xem là đáng sống nhất thế giới.

Hiện tại, Hoàng Sơn đang theo học chương trình Thạc sĩ ngành Phân tích Kinh doanh (Business Analytics) tại Đại học Kristiania (Oslo, Na Uy). Song song với việc học, cậu bạn còn làm part-time cho bộ phận PR & Sales của thương hiệu mỹ phẩm LUSH tại Na Uy.

10x cũng sở hữu kênh TikTok riêng mang tên Sơn Du Học Ở Nauy (hoangson_0711) để chia sẻ những trải nghiệm đời sống, học tập và văn hóa bản địa đầy thú vị. Hoàng Sơn chọn cho mình nhịp sống vừa yên bình, vừa đủ thử thách giữa lòng Bắc Âu.

Từ nước Anh quen thuộc đến Na Uy “xa lạ” đến cú “sốc văn hoá” mang tên… im lặng

Giữa rất nhiều điểm đến du học quen mặt với sinh viên Việt như Anh, Úc hay Mỹ, lựa chọn Na Uy của Hoàng Sơn từng khiến không ít người bất ngờ.

Thực tế, Sơn từng có định hướng sang Anh khi theo học chương trình liên kết quốc tế với Đại học Nottingham. Thế nhưng, sau nhiều lần trò chuyện với người thân đang sinh sống tại Na Uy, Sơn bắt đầu tìm hiểu kỹ hơn về quốc gia Bắc Âu này, từ môi trường sống, văn hóa đến mức độ an toàn.

“Na Uy hợp với mình hơn vì mình khá hướng nội. Đây cũng là một trong những nước nói tiếng Anh nhiều nhất châu Âu và rất an toàn. Thiên nhiên thì đẹp khỏi bàn”, Sơn chia sẻ.

Trước ngày đặt chân tới Oslo, hiểu biết của Sơn về Na Uy khá đơn giản: cá hồi nổi tiếng và bộ phim tuổi teen đình đám Skam. Chính những câu chuyện trong bộ phim này đã khiến Sơn phần nào hình dung về xã hội Bắc Âu, nơi con người đề cao sự tự do cá nhân, sự tôn trọng và không phán xét.

Thế nhưng, thực tế vẫn khác xa tưởng tượng.

Sơn sang Na Uy đúng thời điểm năm 2021, khi dịch COVID-19 vẫn còn căng thẳng. Những ngày đầu, cậu phải cách ly khách sạn 5 ngày, học online hoàn toàn, gần như không có cơ hội tiếp xúc với đời sống bản địa.

Chỉ khi dịch lắng xuống, Sơn mới thực sự bước vào “thế giới Na Uy”. Nếu Việt Nam là nơi người lạ có thể dễ dàng bắt chuyện, thì ở Na Uy, sự im lặng lại là một dạng phép lịch sự. Người dân không thích ngồi cạnh nhau trên phương tiện công cộng, không nói chuyện nếu không cần thiết và rất tôn trọng không gian riêng.

“Có lúc mình thấy hơi cô đơn”, Sơn nói, “Nhưng dần dần mới hiểu, đó không phải lạnh lùng mà là tôn trọng. Thói quen sống của họ cũng khá là độc lập và thư giãn, trong lớp hay chỗ làm thì mấy bạn người NaUy khá là ‘chill’ trong việc chạy deadline”.

Một điều khiến Sơn bất ngờ khác là bánh mì. Ở Na Uy, bánh mì xuất hiện trong mọi bữa ăn từ sáng đến tối: “Với họ, bánh mì giống như cơm với người Việt vậy”.

Thầy cô quan tâm cả màu tóc của sinh viên

Ở bậc cử nhân, Hoàng Sơn theo học ngành Quản trị Kinh doanh (BBA) tại BI Norwegian Business School - một trong những trường kinh doanh hàng đầu Na Uy. Song song với việc học, Sơn còn làm trợ lý marketing cho chính ngôi trường mình theo học.

Khác với cách học quen thuộc của sinh viên Việt Nam, chương trình đại học tại Na Uy đề cao tự học tuyệt đối. Mỗi môn học có thể lên tới 7,5 tín chỉ, nhưng thời lượng lên lớp chỉ khoảng 2-3 tiếng mỗi tuần. Phần lớn kiến thức sinh viên phải tự đọc giáo trình, nghiên cứu và chuẩn bị trước.

Điểm số cũng được chấm rất gắt khi bài thi được người bên ngoài trường chấm độc lập, khiến việc đạt điểm A không hề dễ dàng.

Trong số các môn học, ám ảnh nhất với Sơn là International Commercial Law - môn luật thương mại quốc tế đòi hỏi sinh viên phải lập luận, phản biện và vận dụng luật vào tình huống thực tế.

Nếu có điều gì khiến Sơn ấn tượng nhất khi học tập tại Na Uy, đó là sự cởi mở tuyệt đối của giảng viên. Sinh viên có thể gọi thầy cô bằng tên riêng, không cần học hàm hay chức danh. Mọi ý kiến đều được lắng nghe và khuyến khích đặt câu hỏi.

Sơn nhớ nhất một buổi học khi thầy giáo bất ngờ hát mừng sinh nhật một sinh viên trong lớp và tặng chocolate. Hay lần khác, khi Sơn nhuộm tóc hai màu, cô giáo đã chạy lại khen rồi hỏi… cách nhuộm.

“Những điều rất nhỏ thôi, nhưng khiến mình cảm thấy được tôn trọng và là chính mình”, Sơn kể.

Cuộc sống tại Na Uy vốn nổi tiếng đắt đỏ, nhưng du học sinh vẫn có cách xoay xở. Sơn làm thêm vào cuối tuần, với mức lương trung bình 185 NOK/giờ (khoảng 496.000 VNĐ), tối đa 20 tiếng mỗi tuần và có thể làm full-time vào kỳ nghỉ hè hoặc Giáng sinh. Phần lớn chi phí được tiết kiệm bằng cách nấu ăn tại nhà.

Một ngày điển hình của Sơn bắt đầu lúc 8h sáng, học từ trưa đến tối, dành thời gian ôn bài, nấu ăn và chuẩn bị cho ngày hôm sau. Nhìn lại hành trình đã qua, điều lớn nhất mà Na Uy mang lại cho Hoàng Sơn không chỉ là bằng cấp.

“Du học dạy mình cách tự lập, hiểu bản thân và trưởng thành về tâm lý. Bạn không chỉ học ngành học mình chọn, mà còn học cách sống ở một đất nước khác”.

Học cao hơn không phải là trốn tránh hiện thực

Sau khi tốt nghiệp cử nhân, Hoàng Sơn từng rẽ sang một hướng khác khi sang Hàn Quốc học Thạc sĩ Quan hệ Quốc tế tại Đại học Yonsei.

Thế nhưng, sự khác biệt về văn hóa, nhịp sống căng thẳng cùng những biến động xã hội thời điểm đó khiến Sơn nhận ra nơi phù hợp nhất với mình vẫn là Na Uy.

Cậu trở về Việt Nam, làm Project Support tại RMIT TP. HCM, trước khi tiếp tục nộp hồ sơ quay lại Oslo với chương trình Thạc sĩ Phân tích Kinh doanh.

“Học cao hơn không hẳn là trốn tránh hiện thực. Mình chỉ thấy bản thân chưa sẵn sàng, và mình muốn trang bị thêm kiến thức”, Sơn phản bác lại quan điểm nhiều người vẫn có rằng “không biết làm gì thì… đi học”. Ngành học Business Analytics cho phép Sơn tiếp cận các kỹ năng mới như Python, SQL, phân tích dữ liệu, mở ra hướng đi kết hợp giữa kinh doanh và công nghệ.

Từ một cậu sinh viên từng loay hoay giữa nhiều lựa chọn, Sơn dần học cách lắng nghe bản thân, bước chậm lại giữa xã hội “chill” bậc nhất châu Âu để trưởng thành theo cách rất riêng.

Có thể với nhiều người, du học là một giấc mơ hào nhoáng. Nhưng với Hoàng Sơn, du học có cả những ngày áp lực vì bài vở, những buổi làm thêm để tự lo chi phí sinh hoạt, những khoảnh khắc học cách ở một mình giữa mùa đông Bắc Âu lạnh giá.

Dù vậy, chính những trải nghiệm ấy đã giúp Sơn trưởng thành hơn từng ngày. Bởi đôi khi, điều quý giá nhất mà học tập mang lại không chỉ nằm trên bảng điểm, mà nằm ở việc bạn đã trở thành phiên bản mạnh mẽ hơn của chính mình sau mỗi chặng đường.