Trong đoạn video lan truyền trên mạng xã hội Trung Quốc gần đây, một người đàn ông trung niên đứng bên chiếc xe giao đồ ăn, giọng trầm và mệt mỏi, nói rằng mình "không còn tìm được việc làm". Nhân vật trong video là Trần Đào , gần 40 tuổi, là thạc sĩ Triết học tốt nghiệp Đại học Tứ Xuyên, từng làm phóng viên cho nhiều cơ quan báo chí lớn như China Newsweek và Southern Weekly .
Hơn một thập kỷ trước, Trần Đào là gương mặt quen thuộc trong giới báo chí mảng văn hóa. Trên các nền tảng trực tuyến hiện nay vẫn còn lưu lại những bài viết mang tên anh, cùng những tấm danh thiếp được anh giữ lại như dấu tích của một giai đoạn từng rất tự hào.
Sau khi rời ngành báo, Trần Đào tiếp tục thử sức ở nhiều lĩnh vực liên quan như truyền thông mới, quan hệ công chúng và Internet. Con đường sự nghiệp của anh không đi theo một lộ trình thẳng tắp, mà liên tục rẽ hướng trong bối cảnh ngành truyền thông truyền thống tại đất nước tỷ dân thu hẹp, thị trường lao động ngày càng khắc nghiệt.
Danh thiếp của Trần Đào khi anh còn làm việc tại Southern Weekly. (Ảnh: Chengdu Economic Daily)
Năm 2019, anh cùng một cựu phóng viên khác khởi nghiệp mở công ty PR quy mô nhỏ. Tuy nhiên, dự án không đạt hiệu quả như kỳ vọng. Đến năm 2022, việc kinh doanh thất bại khiến Trần Đào buộc phải dừng lại, ké theo khoản thu nhập ngày càng eo hẹp. Hiện nay, ở tuổi cận kề 40, anh bắt đầu làm shipper giao đồ ăn tại Bắc Kinh.
Với Trần Đào, công việc này mang lại cảm giác nhẹ nhõm theo một cách rất khác. Anh cho biết, giao đồ ăn thậm chí khiến mình thoải mái hơn, anh đặc biệt thích chạy đơn ban đêm. Khi thành phố thưa xe, những con đường dài trở nên yên tĩnh, gió lùa qua mặt, cảm giác tự do hiếm hoi xuất hiện giữa nhịp sống Bắc Kinh nặng nề. Có những đêm, trên những trục đường lớn, anh gần như là người duy nhất trên đường.
Tuy vậy, phía sau cảm giác "dễ thở" ấy là áp lực tài chính không ngừng gia tăng. Trần Đào thừa nhận khoản tiết kiệm của mình không đủ duy trì sinh hoạt lâu dài. Anh từng nộp hồ sơ xin việc, liên hệ với nhiều headhunter và trung tâm môi giới tuyển dụng nhưng phần lớn đều không mang lại kết quả rõ ràng. Trong lúc đó, tiền thuê nhà bị thúc giục, gia đình liên tục lo lắng, còn công việc giao đồ ăn cũng bắt đầu bước vào giai đoạn thấp điểm.
Video của anh được đăng tải trong trạng thái không nhằm tìm kiếm sự nổi tiếng hay thương cảm, mà chỉ là một cách để trút bớt áp lực. Tuy nhiên, ngoài dự đoán của anh, đoạn clip nhanh chóng lan truyền mạnh mẽ, kéo theo hàng loạt bình luận xoay quanh câu chuyện "thạc sĩ đi giao đồ ăn".
Ở tuổi cận kề 40, Trần bắt đầu làm shipper giao đồ ăn tại Bắc Kinh. (Ảnh minh hoạ)
Nhận được sự chú ý bất ngờ khiến Trần Đào rất lo lắng. Anh chủ động gọi điện cho giảng viên hướng dẫn cũ, sợ rằng câu chuyện cá nhân có thể khiến nhà trường hoặc thầy cô bị ảnh hưởng. Tuy nhiên, người thầy đã an ủi và khuyên anh nên giữ sự điềm tĩnh, tránh để bản thân trở thành tâm điểm bị khai thác quá mức.
Trần Đào nhiều lần nhấn mạnh rằng câu chuyện mình không đại diện cho điều gì, cũng không muốn câu chuyện của bản thân trở thành định hướng cho người trẻ. Anh chỉ mong những thế hệ sau "sống tốt hơn", cả về tinh thần lẫn khả năng đối diện với biến động cuộc sống.
Hiện tại, anh vẫn tiếp tục gửi hồ sơ xin việc và đồng thời nộp đơn vào một số trường đại học dân lập. Anh thừa nhận bản thân là người hay thay đổi, trước đây cũng chưa từng nghĩ nhiều đến con đường giảng dạy. Tuy nhiên, ở thời điểm này, điều anh mong muốn lại khá giản dị: được đứng lớp dạy học, song song với việc viết tiểu thuyết, đọc sách trong những khoảng thời gian rảnh. Với anh, đó chính là trạng thái sống lý tưởng mà mình đang tìm kiếm.