Lời khuyên cho người tháng nào cũng hết tiền

Cách dễ nhất là đừng cố tiết kiệm ngay, mà dành một tháng để theo dõi thật kỹ tiền đang đi đâu.

Đầu tiên, đừng đoán tiền của mình đi đâu

Hãy mở lịch sử giao dịch ngân hàng, ví điện tử và thẻ tín dụng của 1 tháng gần nhất, rồi ghi lại tất cả khoản chi, kể cả những khoản chỉ vài chục nghìn đồng. CFPB (Cục Bảo vệ Tài chính Người tiêu dùng của Mỹ) cũng khuyến nghị nhìn lại lịch sử tài khoản trong vài tháng và ghi nhận cả những khoản chi không thường xuyên để có một bức tranh sát thực tế hơn.

Sau đó chia chúng thành 4 nhóm: tiền bắt buộc như tiền nhà, điện nước, học phí; tiền phục vụ cuộc sống như ăn uống, đi lại; tiền mua cho bản thân như quần áo, mỹ phẩm, giải trí; và những khoản phát sinh không đều như quà cáp, du lịch, sửa xe, đóng bảo hiểm.

Đừng vội cắt khoản nào ở bước này. Mục đích chỉ là trả lời một câu: “Nếu tháng sau không thay đổi thu nhập, tiền của mình thực sự sẽ đi đâu?” Đây là bước quan trọng vì nhiều người lập ngân sách dựa trên mức mình nghĩ là đang chi, thay vì số tiền thực tế đã tiêu.

Tìm 3 khoản đang âm thầm lấy tiền của bạn

Sau khi nhìn lại, đừng cố cắt 20 khoản một lúc. Hãy tìm 3 khoản có thể thay đổi được nhiều nhất.

Một là những khoản định kỳ nhưng ít dùng: các gói đăng ký, ứng dụng, hội viên, dịch vụ tự động trừ tiền. Đây là nhóm rất dễ quên vì mỗi lần chỉ vài chục hoặc vài trăm nghìn đồng, nhưng cộng lại thành một khoản cố định hàng tháng.

Hai là chi phí tiện lợi: gọi đồ ăn thay vì nấu, đi xe vì ngại đi bộ, mua thêm để được freeship, trả thêm tiền cho những dịch vụ giúp mình tiết kiệm thời gian. Không phải khoản nào cũng cần bỏ, nhưng nên biết mình đang trả bao nhiêu tiền mỗi tháng để mua sự tiện lợi.

Ba là những lần mua không nằm trong kế hoạch. Một món 300.000 đồng không làm bạn hết tiền. Nhưng nếu tháng nào cũng có 5-7 lần “mua một chút thôi”, số tiền đó có thể trở thành một khoản rất đáng kể.

Điểm quan trọng là đừng chăm chăm cắt những khoản nhỏ nếu khoản lớn mới là thứ đang làm ngân sách căng. CFPB cũng khuyến nghị phân biệt các khoản bắt buộc với những khoản mong muốn và ưu tiên điều chỉnh những khoản có thể thay đổi.

Đừng đợi cuối tháng còn tiền mới tiết kiệm

Đây có lẽ là thay đổi đáng làm nhất nếu bạn thường xuyên rơi vào cảnh tháng nào cũng hết.

Thay vì nhận lương, chi tiêu rồi cuối tháng xem còn bao nhiêu để cất đi, hãy tách một khoản ngay khi nhận lương. Không nhất thiết phải là một tỷ lệ cố định cho tất cả mọi người. Có thể bắt đầu bằng một con số đủ nhỏ để bạn duy trì đều đặn, sau đó tăng dần khi dòng tiền ổn định hơn.

Cách này có một lý do khá rõ: tiết kiệm tự động giúp biến việc tiết kiệm thành một hành vi xảy ra trước khi bạn có cơ hội tiêu số tiền đó. CFPB hiện cũng khuyến nghị thiết lập chuyển khoản tự động định kỳ vào tài khoản tiết kiệm; một nghiên cứu của cơ quan này về các quy tắc tiết kiệm cho thấy những hình thức tiết kiệm cố định theo mỗi kỳ nhận lương có mối liên hệ với mức tích lũy cao hơn so với các hình thức chỉ tiết kiệm khi có một hành vi chi tiêu nào đó xảy ra.

Ví dụ, nếu nhận lương ngày 5, bạn có thể đặt lịch chuyển một khoản sang tài khoản tiết kiệm ngay ngày 6. Phần còn lại mới là số tiền để chi tiêu trong tháng.

Đừng quên những khoản “không phải tháng nào cũng có”

Có một lý do khiến nhiều người tưởng mình quản lý tiền khá tốt nhưng vẫn thường xuyên phải rút tiết kiệm: họ chỉ tính những khoản xuất hiện mỗi tháng.

Tiền học đầu năm, bảo hiểm, tiền về quê, quà cưới, sinh nhật, du lịch, sửa xe, khám bệnh... có thể không xuất hiện trong bảng chi tiêu tháng này nhưng chắc chắn sẽ xuất hiện vào một thời điểm nào đó.

Cách đơn giản là lấy tổng số tiền dự kiến phải chi cho những khoản này trong một năm rồi chia cho 12.

Ví dụ, nếu một năm bạn dự kiến chi 12 triệu đồng cho những khoản không đều như bảo hiểm, quà cáp, du lịch ngắn ngày và sửa chữa, hãy coi đó là 1 triệu đồng chi phí của mỗi tháng, dù thực tế bạn không phải trả 1 triệu vào tháng nào cả.

CFPB cũng khuyến nghị khi lập ngân sách cần nhìn lại nhiều tháng để không bỏ sót các khoản chi theo mùa hoặc không thường xuyên.

Cuối cùng, đừng cố tiết kiệm bằng cách sống quá chật vật

Nếu bạn đã cắt những khoản không cần thiết nhưng tháng nào cũng thiếu, có thể vấn đề không còn nằm ở vài ly cà phê hay vài lần mua sắm. Hãy nhìn vào các khoản cố định lớn: tiền thuê nhà, tiền trả nợ, ô tô, học phí, chi phí đi lại, bảo hiểm... Đây mới là những khoản có khả năng tạo ra thay đổi lớn trong dòng tiền.

Một ngân sách tốt không phải là tháng nào cũng cố đưa chi tiêu xuống mức thấp nhất. Nó phải phản ánh được mức sống mà bạn thực sự có thể duy trì. CFPB cũng nhấn mạnh rằng ngân sách nên dựa trên chi tiêu thực tế, sau đó mới xác định khoản nào có thể điều chỉnh để phù hợp với thu nhập và mục tiêu tiết kiệm.

Vì vậy, nếu tháng nào cũng hết tiền, đừng bắt đầu bằng câu hỏi “Mình phải nhịn gì?”. Hãy bắt đầu bằng “Tiền của mình đang đi đâu?”. Theo dõi đủ một tháng, tìm ra 3 khoản có thể thay đổi, tách tiền tiết kiệm ngay khi nhận lương và tính trước những khoản chi không đều. Chỉ bốn việc này đã có thể cho bạn một bức tranh khác hẳn về tình trạng tài chính của mình.