Lạ đời dịch vụ “nghỉ việc hộ”: Dân văn phòng chán nản, sợ đến mức phải thuê người để nói chuyện với sếp

Lịch trình của Mari - Cô nhân viên văn phòng 26 tuổi tại Nhật Bản, vào các ngày trong tuần thường sẽ thế này: Mở mắt, nhìn trần nhà, thở dài 1 hơi xong cũng không vội bật dậy đánh răng rửa mặt, ăn sáng để còn đi làm. Thay vào đó, cô tiếp tục nằm ì trên giường cho đến khi chỉ còn 20 phút nữa là tới giờ làm.

Trong khoảng thời gian ấy, câu hỏi duy nhất hiện lên trong đầu Mari là: “Hay nghỉ việc nhỉ? Cứ biến mất luôn hôm nay, block sếp và đồng nghiệp sau khi thoát khỏi tất cả các ứng dụng giao tiếp nội bộ thì sao?” .

Đương nhiên, đó chỉ là suy nghĩ và Mari chưa bao giờ làm vậy. Nhưng càng ngày, tần suất Mari định “biến mất” khỏi công việc mà cô từng ao ước, lại càng nhiều hơn. Những ca làm kéo dài, những lời phàn nàn từ cấp trên và bầu không khí căng thẳng khiến Mari cảm thấy không còn gì có thể tệ hơn.

Cô đã từng nghĩ đến chuyện nghỉ việc. Nhưng ở Nhật Bản, nói lời “tôi muốn nghỉ” không hề đơn giản. Mari lo sợ phản ứng của sếp, sợ bị giữ lại, thậm chí sợ bị trách móc vì “thiếu trách nhiệm”. Trong môi trường mà lòng trung thành với công ty được đặt lên hàng đầu, quyết định rời đi đôi khi bị xem như một hành động phản bội.

Cuối cùng, Mari chọn một cách mà trước đây cô chưa từng nghĩ tới: Thuê dịch vụ nghỉ việc hộ.

Cô tìm đến một công ty chuyên làm việc này. Sau khi trả phí, tất cả những gì Mari cần làm là yên tâm… biến mất. Nhân viên của công ty cung cấp dịch vụ nghỉ việc hộ sẽ thay Mari liên hệ với công ty, thông báo quyết định nghỉ việc, xử lý các thủ tục cần thiết. Mari không phải gọi điện cho sếp, không phải đối mặt với bất kỳ cuộc đối thoại căng thẳng nào. Khi nhận được xác nhận rằng mình đã chính thức nghỉ việc, cô mô tả cảm giác đó bằng một từ: Nhẹ nhõm.

Câu chuyện của Mari không phải cá biệt. Nó phản ánh một xu hướng đang lan rộng tại Nhật Bản: Thuê người khác… nghỉ việc thay mình.

Dịch vụ nghỉ việc hộ - Sự “vùng lên” âm thầm của dân văn phòng?

Theo các khảo sát gần đây, cứ 6 người lao động Nhật Bản thì có 1 người đã sử dụng dịch vụ nghỉ việc hộ trong vòng một năm qua. Đặc biệt, tỷ lệ này còn cao hơn ở nhóm lao động trẻ. Nhiều người trong độ tuổi 20-30 coi đây là giải pháp “dễ thở” nhất để thoát khỏi một công việc không còn phù hợp.

Bản chất của các “công ty nghỉ việc hộ” khá đơn giản. Họ đóng vai trò trung gian: Thay mặt người lao động thông báo nghỉ việc, trao đổi với bộ phận nhân sự, thậm chí hỗ trợ xử lý giấy tờ. Chi phí cho dịch vụ này thường dao động từ 10.000 - 50.000 JPY (tương đương khoảng 1,65 - 8,3 triệu đồng). Đổi lại, khách hàng tránh được một trong những khoảnh khắc khó xử nhất trong đời đi làm: Nói lời chia tay.

Điều đáng chú ý là lý do khiến dịch vụ này phát triển không nằm ở sự “lười biếng” như nhiều người nghĩ, mà xuất phát từ đặc thù văn hóa lao động tại xứ sở hoa anh đào.

Trong xã hội Nhật Bản, công việc không chỉ là nguồn thu nhập mà còn gắn chặt với danh dự và trách nhiệm. Nhân viên thường được kỳ vọng gắn bó lâu dài, thậm chí cả đời với một công ty. Quyết định nghỉ việc, vì thế, không đơn thuần là chuyện của 1 cá nhân mà còn mang ý nghĩa xã hội. Nó có thể khiến người lao động cảm thấy tội lỗi, xấu hổ hoặc lo sợ bị đánh giá.

Chính áp lực này khiến nhiều người không thể tự mình nói ra quyết định nghỉ việc. Thay vào đó, họ tìm đến một bên thứ ba như một “lá chắn tâm lý”.

Ngoài yếu tố văn hóa, môi trường làm việc cũng là nguyên nhân quan trọng. Nhiều người sử dụng dịch vụ nghỉ việc hộ vì bị từ chối khi xin nghỉ, hoặc lo ngại bị gây khó dễ. Theo một khảo sát, hơn 40% người dùng dịch vụ cho biết họ tin rằng công ty sẽ không dễ dàng chấp nhận đơn nghỉ của mình. Các vấn đề như làm thêm không lương, bị quấy rối hoặc áp lực kéo dài cũng góp phần thúc đẩy quyết định này.

Bên cạnh đó, người trẻ Nhật ngày nay có cách nhìn khác về công việc. Họ không còn sẵn sàng hy sinh sức khỏe hay cuộc sống cá nhân để đổi lấy sự ổn định lâu dài. Thay vì chịu đựng, họ có xu hướng tìm cách rời đi và nếu cần, họ sẵn sàng trả tiền để làm điều đó một cách “êm đẹp”.

Sự phát triển của các dịch vụ nghỉ việc hộ vì thế phản ánh một sự dịch chuyển lớn hơn trong xã hội Nhật Bản: Từ văn hóa “chịu đựng” sang văn hóa “chọn lựa”. Tuy nhiên, xu hướng này cũng gây ra không ít tranh cãi. Một số doanh nghiệp cho rằng việc nhân viên nghỉ việc thông qua bên thứ ba là thiếu chuyên nghiệp, thậm chí ảnh hưởng đến uy tín cá nhân trong tương lai. Một số ý kiến khác đặt câu hỏi về tính pháp lý của các dịch vụ này, đặc biệt khi họ tham gia vào quá trình thương lượng với công ty. Dù vậy, thực tế cho thấy nhu cầu vẫn đang tăng lên.

Nhiều công ty tại Nhật đã bắt đầu ghi nhận ngày càng nhiều trường hợp nhân viên nghỉ việc thông qua dịch vụ trung gian. Điều này buộc doanh nghiệp phải nhìn lại môi trường làm việc của mình, từ chế độ đãi ngộ đến cách quản lý nhân sự.

Ở góc nhìn rộng hơn, sự xuất hiện của “dịch vụ nghỉ việc hộ” giống như một tín hiệu cảnh báo. Nó cho thấy có một khoảng cách giữa người lao động và doanh nghiệp và khoảng cách này lớn đến mức nhiều người không thể trực tiếp nói lời chia tay.

Với Mari, câu chuyện kết thúc bằng một sự giải thoát cá nhân. Nhưng với thị trường lao động Nhật Bản, đó có thể chỉ là khởi đầu của một thay đổi sâu sắc hơn: Khi quyền lựa chọn của người lao động ngày càng được đặt lên hàng đầu, và những chuẩn mực cũ dần bị thách thức.

(Nguồn: The Guardian)