Vào ngày 4/4, cơ quan Cảnh sát điều tra, Bộ Công an vừa ra Quyết định khởi tố vụ án hình sự "sản xuất hàng giả là thực phẩm" và "lừa dối khách hàng" xảy ra tại Công ty cổ phần Asia life, Công ty cổ phần tập đoàn Chị em Rọt và một số công ty xảy ra tại TP Hồ Chí Minh và tỉnh Đaklak. Trong số 5 bị can bị khởi tố, có Hằng Du Mục và Quang Linh Vlog.
Theo thông tin từ VTV, cơ quan điều tra đã xác định Sản phẩm thực phẩm bổ sung thường được gọi là Kẹo Kera do công ty Asia Life sản xuất là hàng giả. Từ tháng 12 năm ngoái đến tháng 3 năm nay, Công ty Asia Life sản xuất hơn 160 nghìn hộp cho Công ty CP Tập đoàn Chị em Rọt, trong đó đã có 135 nghìn họp kẹo Kera đã được bán ra thị trường.
Quá trình điều tra, lực lượng chức năng đã phát hiện sản phảm này còn chứa hơn hơn 33% là chất Sobiton - nguyên liệu sử dụng làm thuốc xổ.
Sobiton là chất gì?
Trao đổi với VTC News, TS.BS Nguyễn Trọng Hưng, Viện Dinh dưỡng Quốc gia, cho hay Sobiton được biết đến là hóa chất dạng chất lỏng màu trắng, không mùi, với vị ngọt, và tan hoàn toàn trong nước, rượu. Sobiton thuộc nhóm phụ gia tạo vị ngọt, được phép sử dụng trong thực phẩm. Chất này còn có tác dụng tạo độ bóng và giữ độ ẩm cho thực phẩm.
Trong tự nhiên chất này thường được tách chiết trong các loại trái cây và rau như ngô, bí ngô, quả táo, quả lê, quả dâu rừng, đào, mận khô. Ngoài ra, Sobiton còn có tính khử, không thể lên men và rất bền trước sự tấn công của vi khuẩn. Sobiton có khả năng tạo phức với kim loại nặng góp phần cải thiện việc bảo quản các sản phẩm béo.
Ứng dụng của Sobiton?
Sobiton được xem là phụ gia thực phẩm phổ biến nhất hiện nay. Đây là chất thuộc nhóm phụ gia tạo vị ngọt, được phép sử dụng trong thực phẩm với liều lượng cho phép theo tiêu chuẩn Việt Nam. Không những vậy, Sobiton còn có tác dụng giữ ẩm và tạo được độ bóng cho thực phẩm.
Sobiton có vị ngọt giống khoảng 60% đường mía với vị ngọt mát, có thể cho thêm vào trong bánh kẹo, thực phẩm và bánh socola để tránh thực phẩm bị khô và cứng bằng độ ẩm với khả năng ổn định tốt. Mặt khác được giữ được hương thơm và không bị bay hơi.
Một đặc điểm nổi bật của Sobiton là chất ngọt nhưng hấp thu chậm, do đó nó không làm tăng lượng insulin như đường và sẽ không gây sâu răng, sử dụng trong bánh kẹo ít calo và trong rất nhiều thực phẩm khác và còn được dùng để giải độc gan, tẩy trắng thịt, cá trong chế biến...
Ngoài tác dụng làm chất thay thế chất ngọt, vị đường trong thực phẩm giảm lượng đường, Sobiton còn được sử dụng làm chất giữ ẩm trong bánh quy và thực phẩm có độ ẩm thấp như trái cây và bơ đậu phộng bảo quản. Trong bánh nướng, hóa chất này cũng có tác dụng vì hoạt động như một chất dẻo và làm chậm quá trình đốt cháy.
Sobiton còn được dùng để giữ ẩm cho da, giúp da mềm mại mịn màng và dùng như chất ổn định nên được dùng trong các loại gel, kem bôi da, và đặc biệt là kem đánh răng...
Trong y dược, Sobiton có thể sử dụng như thuốc nhuận tràng thông qua một hỗn dịch ăn uống hoặc thuốc bổ. Được sử dụng làm tá dược trong sản xuất thuốc chứa vitamin C và các loại thuốc uống viên. Chất này được chứng nhận là an toàn cho người già sử dụng, mặc dù nó không được khuyến cáo nếu không có lời khuyên của bác sĩ.
Tác dụng phụ của Sobiton
Theo kết quả kiểm nghiệm mẫu kẹo rau Kera do Viện Kiểm nghiệm An toàn Vệ sinh Thực phẩm Quốc gia (Bộ Y tế) thực hiện đã phát hiện sản phẩm có chứa Sobiton với hàm lượng 33,4g/100g. TS Nguyễn Hồng Vũ, Tiến sĩ về sinh học phân tử trong y học đã có bài viết phân tích trên báo Lao động như sau:
Sobiton sẽ được lên men bởi vi khuẩn trong ruột già, tạo ra khí và axit béo chuỗi ngắn, có thể dẫn đến đầy hơi, kích thích nhu động ruột và đôi khi xảy ra tiêu chảy khi bị kích thích quá mức.
Theo như kết quả các nghiên cứu trước đó, đối với người lớn, việc tiêu thụ một lượng tương đối nhỏ (5-20 g) mỗi ngày có thể gây ra các triệu chứng đường tiêu hóa như đầy hơi, chướng bụng và đau bụng. Liều cao hơn (20-50 g) có thể gây tiêu chảy. Do đó, nó được sử dụng như “thành phần chính” của một số loại thuốc giúp “nhuận tràng”!
Vì lý do “nguy cơ” khi tiêu thụ Sobiton quá liều mà hầu hết các cơ quan quản lý thực phẩm ở các nước đều có những quy định về dán nhãn sản phẩm.
Với lượng Sobiton là 33,4g/100g trong sản phẩm kẹo rau củ KERA, tức khoảng 1g sorbitol trong mỗi viên kẹo (3,2 g) thì việc tiêu thụ khoảng 20 viên kẹo 1 ngày có thể gây khó chịu đối với một số người nhạy cảm với Sobiton.
Trong khi đó, trên nhãn hàng hoặc các thông liên quan đến sản phẩm của nhà sản xuất không hề nhắc đến thành phần này và không có cảnh báo lượng sử dụng tối đa mỗi ngày là một “sơ suất” không thể bỏ qua.