Hậu duệ dòng họ thiên tài khoa học rời Mỹ về nước cống hiến, từ bỏ vị trí giáo sư Đại học Washington

Nhà toán học Qian Hong đã rời vị trí giáo sư danh giá tại Đại học Washington tại Mỹ để gia nhập Đại học Westlake ở Hàng Châu, tỉnh Chiết Giang. Ông chính thức được bổ nhiệm làm giáo sư toàn thời gian tại Trung tâm Nghiên cứu Liên ngành của trường.

Quyết định này thu hút sự chú ý của giới khoa học Trung Quốc, bởi nhiều thế hệ xuất sắc của dòng họ Qian trước đây đã sang Mỹ phát triển sự nghiệp.

Dòng họ Qian gắn liền với nhiều tên tuổi lớn trong lịch sử khoa học Trung Quốc. Ông nội của Qian Hong là Qian Baojun, người đặt nền móng cho ngành sợi hóa học nước này. Qian Xuesen được mệnh danh là "cha đẻ ngành tên lửa Trung Quốc", còn Qian Sanqiang là một trong những người tiên phong nghiên cứu nguyên tử.

Gia tộc này cũng có những nhà khoa học thành danh tại Mỹ, trong đó có nhà vật lý đoạt giải Nobel Roger Y. Tsien, cháu của Qian Xuesen.

Sinh năm 1960 tại Thượng Hải, Qian Hong tốt nghiệp ngành vật lý thiên văn tại Đại học Bắc Kinh năm 1982, sau đó ông sang Mỹ theo học tiến sĩ ngành hóa sinh và lý sinh tại Đại học Washington ở St. Louis.

Giai đoạn 1990–1994, ông nghiên cứu sau tiến sĩ tại Đại học Oregon và Viện Công nghệ California (Caltech). Năm 1997, ông gia nhập Khoa Toán ứng dụng của Đại học Washington tại Seattle, sau đó được bổ nhiệm vào vị trí giáo sư.

Qian Hong chuyên nghiên cứu mô hình toán học trong các hệ thống sinh học, đặc biệt là toán học ngẫu nhiên và nhiệt động lực học thống kê phi cân bằng. Theo Đại học Westlake, các công trình của ông đã góp phần đặt nền tảng toán ứng dụng cho việc xây dựng một khuôn khổ lý thuyết sinh học thống nhất.

Trong sự nghiệp tại Mỹ, Qian Hong từng tham gia ban biên tập nhiều tạp chí khoa học uy tín và được bầu làm hội viên của Hiệp hội Vật lý Mỹ năm 2010. Một năm sau, ông đồng sáng lập chuỗi Hội nghị Nghiên cứu Gordon về Vật lý ngẫu nhiên trong sinh học.

Trong bài viết tưởng nhớ ông nội năm 2019, Qian Hong cho biết bản thân chịu ảnh hưởng sâu sắc từ truyền thống khoa học gia đình. Dù chuyên về hóa học, ông nội luôn coi trọng toán học và vật lý, thường khuyến khích các thành viên trong gia đình cùng nghiên cứu những vấn đề liên ngành.

"Nhìn lại, tôi nhận ra tất cả những điều đó đã có ảnh hưởng sâu sắc đến mình", ông viết.

Qian Hong là một trong số ngày càng nhiều nhà khoa học gốc Trung Quốc rời Mỹ sau nhiều thập kỷ gây dựng sự nghiệp, trong bối cảnh môi trường chính trị tại Mỹ ngày càng trở nên thiếu thân thiện với các nhà nghiên cứu gốc Hoa.

Trước đó, vào tháng 11, nhà khoa học Lin Wenbin, một trong những người tiên phong nghiên cứu vật liệu khung cơ kim, cũng rời Đại học Chicago để gia nhập Đại học Westlake.

Sự trở về của những nhà khoa học hàng đầu này phản ánh xu hướng dịch chuyển nhân tài từ Mỹ sang Trung Quốc, đồng thời cho thấy sức hút ngày càng lớn của các cơ sở nghiên cứu nước này.

Theo SCMP