Hai chữ trên Zalo khiến cha mẹ Việt ngã ngửa: Biết là tôn trọng nhưng có nên dễ dãi đến mức này không?

Một bà mẹ mới đây chia sẻ ảnh chụp màn hình danh sách trò chuyện trên Zalo của con kèm dòng trạng thái hài hước. Theo đó, chị than thở rằng mình chăm con từ lúc còn nhỏ, nuôi con lớn lên từng ngày, đến khi con biết chữ thì phát hiện cậu bé đã lưu tên mẹ trong danh bạ bằng hai chữ "con điên". Người mẹ còn đính kèm biểu tượng cười, xem đây như một tình huống dở khóc dở cười trong quá trình nuôi con.

Bên dưới bài đăng, nhiều người cũng để lại bình luận với thái độ vui vẻ, cho rằng đây có thể chỉ là cách gọi trêu đùa giữa mẹ và con trong một gia đình thân thiết. Thậm chí, có người còn uy đoán rằng cậu bé đặt tên mẹ như vậy có lẽ là do bố "xúi".

Tuy nhiên, đa số phụ huynh đều góp ý đây không phải chuyện nên xem nhẹ hay lấy làm vui. Trẻ có thể thân thiết, thoải mái với cha mẹ nhưng vẫn cần biết giới hạn trong cách xưng hô, đặc biệt với những lời mang tính xúc phạm. Sự gần gũi không đồng nghĩa với việc con được phép tùy ý dùng những từ ngữ thiếu tôn trọng với cha mẹ.

Tự do luôn đi cùng trách nhiệm, thân thiết vẫn cần tôn trọng

Trong nhiều gia đình, cha mẹ sợ con áp lực nên dần bỏ qua những lời nói thiếu lễ phép. Lần đầu nghe con gọi mình bằng một cách khó nghe, người lớn có thể nghĩ con chỉ đùa. Lần thứ hai, thứ ba, họ lại tự nhủ trẻ con đang tuổi lớn, không nên làm căng. Lâu dần, điều từng được xem là hỗn hào lại trở thành một kiểu giao tiếp bình thường trong gia đình.

Vấn đề không nằm ở riêng hai chữ được lưu trong danh bạ. Điều cần nhìn rộng hơn là thái độ phía sau cách gọi ấy.

Nếu một đứa trẻ biết nói lời cảm ơn, biết xin lỗi, biết thưa gửi với ông bà, cha mẹ nhưng đồng thời cũng hiểu rằng trong những lúc vui đùa có thể dùng bất kỳ lời lẽ nào để gọi người thân, trẻ có thể dần hình thành suy nghĩ rằng sự thân thiết cho phép mình bỏ qua phép lịch sự. Trong khi đó, lễ phép không phải là một nguyên tắc cứng nhắc khiến trẻ mất đi cá tính. Ngược lại, đó là nền tảng để trẻ hiểu cách tôn trọng người khác. Một đứa trẻ biết giữ chừng mực với cha mẹ cũng sẽ dễ hiểu hơn về việc cần tôn trọng thầy cô, người lớn tuổi, bạn bè và những người xung quanh.

Nhiều phụ huynh hiện nay lựa chọn làm bạn với con. Đây là điều tích cực nếu nó giúp trẻ cảm thấy an toàn và sẵn sàng chia sẻ. Nhưng làm bạn không có nghĩa là xóa bỏ hoàn toàn vai trò của cha mẹ. Cha mẹ vẫn cần là người đặt ra những giới hạn cần thiết và giúp con hiểu điều gì có thể linh hoạt, điều gì không nên vượt qua.

Có thể cha mẹ không cần nổi giận chỉ vì một biệt danh trong danh bạ. Cũng không nên biến một câu nói đùa thành một cuộc tranh phạt nặng nề. Nhưng đó hoàn toàn có thể là cơ hội để ngồi xuống và nói với con về cách ứng xử. Cha mẹ có thể cho con biết rằng trong nhà, mọi người được quyền vui vẻ, trêu đùa nhau, nhưng lời nói vẫn cần có giới hạn. Nếu muốn thể hiện sự gần gũi, con hoàn toàn có thể lựa chọn một biệt danh đáng yêu, hài hước mà không làm tổn thương người được gọi.

Quan trọng hơn, người lớn cũng cần nhìn lại cách mình giao tiếp với con. Không thể yêu cầu trẻ lễ phép nếu người lớn thường xuyên quát mắng, miệt thị hoặc dùng những lời khó nghe với nhau. Trẻ học cách cư xử trước hết từ chính môi trường gia đình.

Dạy con lễ nghĩa không có nghĩa bắt con phải sống theo những khuôn mẫu cũ. Đó là dạy trẻ hiểu rằng tự do luôn đi cùng trách nhiệm, thân thiết vẫn cần tôn trọng và càng yêu thương một người thì càng nên biết giữ chừng mực với người đó. Một cái tên trong danh bạ có thể chỉ là chuyện nhỏ. Nhưng cách cha mẹ phản ứng trước những chuyện nhỏ ấy đôi khi lại góp phần tạo nên cách một đứa trẻ nhìn nhận về sự tôn trọng trong cả cuộc đời.