Hà Nội bỏ khu vực tuyển sinh, học sinh có đổ dồn nguyện vọng vào một số trường?

Sáng 10/3, Hà Nội thông tin về kế hoạch tuyển sinh đầu cấp dự kiến của năm học 2026-2027.

Theo đó, điểm mới đáng lưu ý năm nay là Hà Nội dự kiến bỏ 12 khu vực tuyển sinh như những năm trước. Thay vào đó, các em chỉ cần cư trú trên địa bàn Hà Nội có thể đăng ký tuyển sinh vào trường THPT công lập theo chủ trương tuyển sinh phi địa giới hành chính, tăng cơ hội học tập cho học sinh, thúc đẩy giáo dục bình đẳng, công bằng.

Mỗi học sinh được đăng ký tối đa 3 nguyện vọng vào trường THPT bất kỳ nào trên toàn thành phố đảm bảo phù hợp với năng lực, điều kiện của học sinh, phụ huynh. Theo lý giải, việc bỏ khu vực tuyển sinh nhằm tăng cơ hội trúng tuyển theo nguyện vọng của học sinh.

Đây là thông tin được nhiều phụ huynh phấn khởi bởi với quy định này, con có thể đăng ký trường học bất kỳ mà không bị giới hạn bởi khu vực tuyển sinh như trước.

Bà Đào Thị Hồng Hạnh, Hiệu trưởng Trường THCS Đống Đa (Hà Nội) cho rằng, điều chỉnh của Sở GD&ĐT Hà Nội trong tuyển sinh lớp 10 năm nay thuận lợi hơn cho thí sinh. Trong đó có cả việc công bố môn thi sớm hơn mọi năm.

Những năm trước, toàn thành phố chia làm 12 khu vực tuyển sinh theo địa giới hành chính quận, huyện, thị xã. Mỗi thí sinh dc đăng ký tối đa 3 nguyện vọng (NV) công lập xếp theo thứ tự 1, 2, 3. Trong đó, NV 1, 2 phải thuộc khu vực tuyển sinh theo quy định, NV3 có thể thuộc 1 khu vực tuyển sinh bất kỳ.

Ví dụ học sinh Trường THCS Đống Đa thuộc khu vực tuyển sinh số 3 gồm: Thanh Xuân, Cầu Giấy, Đống Đa. Những học sinh thuộc vùng giáp ranh giữa các khu vực tuyển sinh hoặc có chỗ ở thực tế khác với nơi thường trú được phép làm đơn để hiệu trưởng xác nhận chuyển khu vực tuyển sinh nhưng thêm một bước thủ tục rườm rà.

"Năm nay, với dự kiến điều chỉnh như vậy, học sinh sẽ được đăng ký bất kỳ trường THPT công lập nào phù hợp với năng lực, thuận tiện với đi lại", bà Hạnh nói.

Đặt nguyện vọng phù hợp năng lực

Tuy nhiên, bà Hạnh cũng lo ngại, cùng với sự kỳ vọng của cha mẹ, năm nay một số trường chất lượng tốt hoặc trường ở vị trí thuận lợi có thể sẽ có lượng thí sinh đăng ký nguyện vọng đông hơn.

Có những em ở khu vực Hà Đông trước đây không đăng ký vào trường THPT Kim Liên, THPT Việt Đức, THPT Yên Hoà… năm nay cũng có thể đăng ký. Điều này cũng tác động tích cực đó là các trường sẽ phải cố gắng xây dựng thương hiệu, khẳng định niềm tin của học sinh, phụ huynh.

Mặt khác, các trường tuyển sinh theo mức điểm chuẩn được công bố hằng năm do đó phụ huynh cũng cần cẩn trọng, có sự cân nhắc, tính toán để đăng ký phù hợp với năng lực, nguyện vọng của con.

“Căn cứ quan trọng là kết quả bài khảo sát hàng tháng ở trường”, theo bà Hạnh. Bài khảo sát sẽ giúp học sinh, cha mẹ nhìn nhận được năng lực thực chất của con để lựa chọn trường phù hợp.

Có những em rất thích trường top đầu nhưng kết quả các môn chỉ dừng lại ở mức trung bình 7.0 điểm rất khó khăn, áp lực nếu cạnh tranh trường chất lượng cao. Ngược lại, những em giữ vững phong độ, điểm kiểm tra hàng tháng tốt, có thể tự tin đăng ký mà không ngần ngại về tỉ lệ chọi. Việc lựa chọn nguyện vọng rất cần có sự đồng hành của thầy cô, cha mẹ.

Hiệu trưởng Trường THCS Chương Dương Nguyễn Thị Vân Hồng (Hà Nội) nói việc bỏ phân chia khu vực tuyển sinh lớp 10 thực chất không phải là điều chỉnh lớn. Nhiều năm qua, dù có quy định phân chia thành 12 khu vực nhưng nếu học sinh có nguyện vọng thi vào trường ở khu vực nào khác vẫn có thể đăng ký. Đó là trường hợp học sinh đăng ký 1 nguyện vọng hoặc làm đơn đổi khu vực tuyển sinh.

Về cơ bản, bỏ khu vực tuyển sinh không tạo ra sự xáo trộn lớn trong lựa chọn các nguyện vọng của học sinh.

“Điều quan trọng nhất vẫn là năng lực học tập của từng em ra sao để đăng ký, tránh a dua theo bạn hoặc đặt mục tiêu quá cao bởi vì việc trúng tuyển phụ thuộc vào điểm thi và chỉ tiêu tuyển sinh của từng trường”, bà Hồng nói.

Nhiều ý kiến cho rằng, Hà Nội nên có điều chỉnh trong việc rút ngắn khoảng cách điểm số vênh giữa các nguyện vọng. Theo quy định như những năm trước, quy tắc xét tuyển là học sinh trúng tuyển NV1 không được xét tuyển NV2, NV3.

Học sinh không trúng tuyển NV1 được xét NV2 nhưng phải cao hơn điểm chuẩn của trường 1 điểm; không trúng NV1, NV2 được xét NV3 nhưng phải có điểm xét tuyển cao hơn điểm chuẩn NV1 ít nhất 2 điểm.

Quy định này khiến cho thí sinh, phụ huynh phải cân não vì nếu chọn trường có khoảng điểm chuẩn quá gần nhau, thí sinh có thể bị trượt tất cả các nguyện vọng. Do đó, phụ huynh cho rằng, Hà Nội nên rút ngắn khoảng cách điểm chênh lệch giữa các nguyện vọng xuống từ 0,5 – 1 điểm thay vì 1-2 điểm như hiện nay.

Một giáo viên cho rằng, Hà Nội nên tham khảo nguyên tắc tuyển sinh của ĐH, bỏ chênh lệch giữa các nguyện vọng. Học sinh tính toán để đăng ký NV1 đã rất căng thẳng, việc tính NV2, 3 với việc chênh 1-2 điểm như hiện nay rất áp lực. Khi đó, xảy ra tình trạng chọn NV giữa các trường xa quá dễ tiếc nuối nhưng chọn khoảng cách gần lại dễ có nguy cơ trượt hết.

“Do đó, Hà Nội nên tăng số NV lên và không phân biệt điểm chuẩn giữa các NV sẽ giảm áp lực cho học sinh”, giáo viên nói.

Theo Sở GD&ĐT Hà Nội, năm học 2025-2026, toàn thành phố có khoảng 140 nghìn học sinh tốt nghiệp THCS. Trong khi đó, số trường THPT công lập ở bậc THPT thấp nhất trong 4 bậc học.

Cụ thể, đến năm 2025, toàn thành phố có 2.310 trường công lập từ mầm non, tiểu học, THCS, THPT. Trong đó, bậc mầm non có khoảng 813 trường, bậc tiểu học có 728 trường, bậc THCS khoảng 650 trường trong khi THPT chỉ có 122 trường (sau khi đã đưa thêm 3 trường vào hoạt động từ năm học 2025-2026).

Số lượng trường học công lập ở cấp THPT ít, trong khi số học sinh tốt nghiệp THCS thi tuyển vào lớp 10 hằng năm vẫn cao là thực tế gây áp lực lớn cho học sinh trong kỳ thi sắp tới.