Giải mã thói quen kỳ lạ của game thủ chuyên nghiệp: Tại sao họ lại "dí mắt" vào màn hình khi thi đấu?

Nếu bạn là một người thường xuyên theo dõi các giải đấu thể thao điện tử (Esports) lớn trên thế giới, từ CS:GO, Valorant cho đến Liên Minh Huyền Thoại, chắc chắn bạn đã từng thắc mắc về tư thế ngồi kỳ lạ của các tuyển thủ.

Trong khi các chuyên gia sức khỏe và công thái học luôn khuyên người dùng máy tính nên giữ khoảng cách một cánh tay với màn hình, thì các "pro player" lại làm điều ngược lại: họ dí sát mặt vào màn hình, đôi khi khoảng cách chỉ còn vài centimet. Hành động này không phải là ngẫu nhiên, mà là sự đánh đổi có tính toán để giành lấy từng lợi thế nhỏ nhất trong môi trường thi đấu khắc nghiệt.

Cuộc chiến của những điểm ảnh

Lý do tiên quyết và quan trọng nhất cho tư thế này chính là tầm nhìn. Trong các tựa game bắn súng góc nhìn thứ nhất (FPS), chiến thắng đôi khi được định đoạt bởi một cú nhấp chuột nhanh hơn đối thủ vài mili giây.

Việc ngồi sát màn hình giúp game thủ nhìn rõ từng điểm ảnh (pixel) hiển thị. Trong một môi trường thi đấu tĩnh lặng, khi một game thủ đang "kê góc", chỉ một phần nhỏ của đầu đối phương lộ ra cũng đủ để định đoạt kết quả ván đấu.

Ở khoảng cách tiêu chuẩn, mắt người có thể bỏ qua những chi tiết nhỏ này. Nhưng khi thu hẹp khoảng cách, các tuyển thủ có thể phát hiện ra những chuyển động vi mô mà người thường không thấy được.

Hơn nữa, tư thế này tạo ra một hiệu ứng tâm lý được gọi là "tầm nhìn đường hầm" (tunnel vision). Khi toàn bộ trường nhìn của bạn bị chiếm trọn bởi màn hình, mọi yếu tố gây xao nhãng từ khán đài, ánh đèn sân khấu hay trọng tài đều bị loại bỏ, giúp sự tập trung đạt mức tuyệt đối.

Kỹ thuật ngắm bắn và câu chuyện về tâm ngắm

Không chỉ dừng lại ở thị giác, việc ngồi gần còn thay đổi hoàn toàn cảm giác cơ học khi điều khiển chuột. Khoảng cách từ mắt đến màn hình ảnh hưởng trực tiếp đến cách não bộ cảm nhận chuyển động.

Khi ngồi gần, các game thủ cảm thấy họ kiểm soát con trỏ chuột chính xác hơn, đặc biệt là trong các pha "vẩy tâm" (flick shot) ở tốc độ cao. Điều này giải thích tại sao nhiều pha xử lý của vận động viên chuyên nghiệp trông nhanh đến mức người xem tưởng như họ đang gian lận, bởi sự phối hợp giữa mắt và tay ở cự ly gần đạt độ chính xác cực cao.

Bên cạnh đó, tư thế này còn giải quyết bài toán về tâm ngắm (crosshair). Nhiều cao thủ như huyền thoại Shroud từng nhận định rằng tâm ngắm dạng chấm (dot) có thể gây bất lợi. Tuy nhiên, thực tế là rất nhiều tuyển thủ vẫn ưa chuộng loại tâm này vì nó không che khuất mục tiêu ở khoảng cách xa.

Vấn đề là loại tâm này thường rất nhỏ và nhạt màu. Nếu ngồi ở khoảng cách thông thường, game thủ sẽ rất khó kiểm soát nó. Việc ghé sát mắt vào màn hình giúp họ tận dụng được lợi thế "không che khuất tầm nhìn" của tâm chấm, đồng thời vẫn theo dõi được nó một cách rõ ràng.

Cái giá phải trả và sự hỗ trợ của công nghệ

Tất nhiên, việc dí mắt vào nguồn sáng mạnh trong thời gian dài đi ngược lại mọi quy tắc bảo vệ sức khỏe. Các tuyển thủ chuyên nghiệp hiểu rõ điều này, và họ có những cách riêng để giảm thiểu tác hại. Vũ khí bí mật của họ nằm ở những chiếc màn hình cao cấp.

Trong giới Esports chuyên nghiệp, các dòng màn hình có tần số quét cao (240Hz, 360Hz) và độ trễ thấp là tiêu chuẩn bắt buộc. Đặc biệt, các sản phẩm từ thương hiệu như Zowie với công nghệ DyAc (Dynamic Accuracy) rất được ưa chuộng vì khả năng giảm thiểu hiện tượng bóng mờ (ghosting) và nhấp nháy. Khi ngồi gần, mắt người cực kỳ nhạy cảm với độ trễ và sự xé hình, nhưng những công nghệ này giúp hình ảnh luôn mượt mà và sắc nét, giảm tải áp lực điều tiết cho mắt.

Hơn nữa, đây không phải là tư thế sinh hoạt hàng ngày của họ. Các tuyển thủ thường chỉ áp dụng tư thế "chiến đấu" này trong các buổi tập luyện (scrim) hoặc thi đấu chính thức. Khi hết mùa giải hoặc trong các buổi livestream giải trí, họ thường quay trở lại tư thế ngồi tiêu chuẩn để cơ thể được thả lỏng.

Lời khuyên cho game thủ phổ thông

Dù những lợi ích về mặt chuyên môn là không thể phủ nhận, nhưng các chuyên gia vẫn khuyến cáo người chơi phổ thông không nên mù quáng bắt chước thần tượng. Nếu bạn đang sử dụng một chiếc màn hình 60Hz thông thường tại nhà, việc ngồi quá gần sẽ gây hại nhiều hơn là có lợi do hiện tượng nhấp nháy và bức xạ ánh sáng xanh.

Ngoài ra, việc thay đổi tư thế đòi hỏi một quá trình làm quen dài hơi (learning curve). Việc ép bản thân ngồi sai tư thế khi cơ thể chưa thích nghi sẽ gây đau mỏi cổ vai gáy và giảm hiệu quả chơi game. Trong thế giới thể thao điện tử, không có một công thức chung cho tất cả. Điều quan trọng nhất vẫn là tìm ra tư thế mang lại sự thoải mái và hiệu quả cho riêng bạn, thay vì cố gắng sao chép một cách máy móc những gì nhìn thấy trên sân khấu chuyên nghiệp.