Trong nhiều năm, tham vọng phổ biến của người trẻ là phải đi thật nhanh. Thành công sớm, tăng thu nhập liên tục, nâng cấp cuộc sống càng nhanh càng tốt từng được xem như một quỹ đạo gần như mặc định của tuổi trẻ hiện đại. Nhưng vài năm trở lại đây, không khí đó dường như đã thay đổi.
Ngày càng nhiều người trẻ không còn nói về chuyện “đổi đời” với cùng sự hào hứng như trước. Không phải vì họ mất động lực hay trở nên thụ động hơn, mà vì bối cảnh sống đã khiến định nghĩa về một cuộc đời tốt thay đổi theo. Sau nhiều biến động kinh tế, thị trường lao động bất ổn và chi phí sống leo thang, những ưu tiên của không ít người trẻ giờ đây trở nên thực tế hơn đáng kể: có khoản tiết kiệm đủ dùng vài tháng, không mang nợ, giữ được công việc ổn định và duy trì một trạng thái tinh thần không thường xuyên kiệt sức.
Ảnh minh hoạ Pinterest
Đó là một sự chuyển dịch âm thầm nhưng đáng chú ý. Trong giai đoạn mà mọi thứ đều trở nên đắt đỏ hơn từ nhà ở, xe cộ đến cảm giác an toàn, nhiều người bắt đầu nhìn sự ổn định như một dạng thành tựu. Không cần một bước nhảy vọt quá lớn về vị thế xã hội, cũng không còn quá bị ám ảnh bởi những cột mốc phải đạt được trước tuổi 30, điều họ tìm kiếm nhiều hơn là khả năng duy trì một cuộc sống có thể kiểm soát được.
Điều này thể hiện khá rõ trong cách người trẻ tiếp cận công việc. Một thời, “dám liều” từng là phẩm chất được ca ngợi: nghỉ việc để theo đuổi đam mê, chấp nhận rủi ro để bứt phá hay luôn trong trạng thái phải tối ưu bản thân. Nhưng hiện tại, sau nhiều năm chứng kiến sự bấp bênh trở thành trạng thái kéo dài thay vì tạm thời, một bộ phận người đi làm trẻ bắt đầu ưu tiên sự bền vững hơn tốc độ.
Ảnh minh hoạ Pinterest
Họ quan tâm nhiều hơn đến việc công việc có khiến mình kiệt sức hay không. Họ cân nhắc kỹ hơn trước các quyết định tài chính lớn. Họ ít muốn đánh đổi toàn bộ thời gian cá nhân cho sự nghiệp. Và thay vì cố gắng xây dựng một hình ảnh “thành công vượt trội”, nhiều người chỉ mong giữ được nhịp sống ổn định đủ lâu để không phải liên tục rơi vào trạng thái lo âu về tiền bạc, công việc hay tương lai.
Đằng sau sự thay đổi đó là một cảm giác khá phổ biến của thế hệ trưởng thành trong giai đoạn hiện tại: cảm giác rằng mọi thứ đều có thể thay đổi rất nhanh, còn sự an toàn thì ngày càng khó đạt được. Khi thị trường lao động liên tục biến động và áp lực chi tiêu trở thành điều thường trực, những mục tiêu từng bị xem là quá nhỏ để gọi là “ước mơ” giờ lại trở nên thiết thực hơn bao giờ hết.
Có lẽ vì vậy mà với nhiều người trẻ hiện nay, thành công không còn đồng nghĩa với việc phải “đổi đời”. Đôi khi, nó chỉ đơn giản là khả năng sống ổn định trong một thế giới ngày càng dễ khiến con người cảm thấy bất an.