El Nino biến cơn bão bình thường thành “quái vật” chỉ trong 24 giờ

Dù suy yếu đáng kể trước khi đổ bộ vào một khu vực thưa dân ở Mexico vào cuối tháng 9, tốc độ phát triển bất thường của bão Polo vẫn khiến các nhà khoa học đặc biệt quan tâm.

Theo diễn biến, bão Polo tăng cường độ từ một hệ thống bão nhiệt đới lên cấp 5, mức cao nhất trên thang bão Saffir-Simpson, chỉ trong khoảng 24 giờ. Cơn bão sau đó duy trì sức mạnh cực đại suốt hai ngày rưỡi, lâu nhất từng được ghi nhận đối với một cơn bão cấp 5 trên Thái Bình Dương.

Nghiên cứu chung được các tổ chức nghiên cứu khí hậu Climate Central và World Weather Attribution công bố ngày 15/10 cho thấy El Nino và biến đổi khí hậu là hai yếu tố góp phần khiến Polo mạnh lên nhanh chóng. Trong đó, tác động của tình trạng nóng lên toàn cầu do sử dụng nhiên liệu hóa thạch thậm chí lớn hơn El Nino.

Theo kết quả phân tích, biến đổi khí hậu làm tốc độ gió của bão Polo tăng thêm khoảng 10 km/h, trong khi El Nino thúc đẩy khoảng 8 km/h. Dù mức chênh lệch không lớn, các nhà khoa học nhấn mạnh chỉ một thay đổi nhỏ về tốc độ gió cũng có thể làm gia tăng đáng kể sức tàn phá của bão.

Nguyên nhân chính khiến Polo mạnh lên là nhiệt độ nước biển cao bất thường, đạt khoảng 31,2°C, cao hơn mức trung bình tới 2°C. Nước biển ấm cung cấp nguồn năng lượng dồi dào, giúp bão tăng cường độ nhanh chóng.

Nghiên cứu xác định biến đổi khí hậu khiến khả năng xuất hiện điều kiện nước biển nóng như vậy tăng gấp 23 lần, trong khi El Nino làm khả năng này tăng gấp 14 lần.

“El Nino và biến đổi khí hậu đều khiến cơn bão mạnh hơn bình thường, nhưng tác động của biến đổi khí hậu còn lớn hơn” , Friederike Otto, nhà khoa học khí hậu và đồng tác giả nghiên cứu thuộc World Weather Attribution, cho biết.

Bà Otto cho biết thêm, El Nino là hiện tượng tự nhiên xuất hiện theo chu kỳ rồi suy yếu, trong khi biến đổi khí hậu tiếp tục gia tăng do hoạt động đốt nhiên liệu hóa thạch. Điều này đồng nghĩa các cơn bão hình thành ở Đông Thái Bình Dương ngày càng chịu tác động mạnh từ tình trạng nóng lên toàn cầu.

Dù Polo suy yếu đáng kể trước khi đổ bộ vào một khu vực thưa dân ở Mexico, tốc độ tăng cường độ bất thường của cơn bão vẫn khiến giới khoa học đặc biệt quan tâm.

Các nhà nghiên cứu giải thích El Nino không chỉ làm nước biển ấm lên mà còn thay đổi điều kiện gió trong khí quyển.

Tại Đại Tây Dương, hiện tượng này thường làm gia tăng gió đứt - sự thay đổi tốc độ hoặc hướng gió theo độ cao, khiến bão khó phát triển.

Ngược lại, ở Thái Bình Dương, El Nino có thể làm giảm gió đứt, tạo điều kiện thuận lợi để bão mạnh lên. Khi kết hợp với nhiệt độ nước biển tăng do biến đổi khí hậu, tác động này càng rõ rệt.

Daniel Gilford, nhà khoa học tại Climate Central, ví cơ chế trên như hệ thống đèn giao thông. El Nino tạo ra “đèn đỏ” đối với bão ở Đại Tây Dương nhưng lại bật “đèn xanh” tại Thái Bình Dương. Trong khi đó, nước biển nóng lên giống như người lái xe đạp mạnh chân ga, thúc đẩy bão tăng tốc.

Kristina Dahl, Phó Chủ tịch phụ trách khoa học tại Climate Central, cho rằng, kết quả là lời nhắc nhở về vai trò ngày càng lớn của biến đổi khí hậu. Dù El Nino làm thay đổi sự phân bố hạn hán, lũ lụt và các hiện tượng thời tiết cực đoan thì việc nóng lên toàn cầu vẫn là yếu tố tác động lâu dài.

Hai nhóm nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích độc lập nhưng cùng đi đến kết luận rằng biến đổi khí hậu góp phần làm bão Polo mạnh hơn.

Tuy nhiên, nghiên cứu chưa trải qua quy trình bình duyệt khoa học và chưa đánh giá đầy đủ tác động của gió đứt ở tầng khí quyển cao.

Một số chuyên gia độc lập cho rằng báo cáo có thể vẫn đánh giá thấp ảnh hưởng của biến đổi khí hậu. Gilford thừa nhận khả năng này, nhưng cho biết nhóm nghiên cứu đã lựa chọn cách tiếp cận thận trọng khi tính toán các yếu tố ảnh hưởng đến sức mạnh của bão.