Điều nên làm khi trồng gừng để ăn

Gừng là loại gia vị quen thuộc trong căn bếp của nhiều gia đình Việt. Không chỉ giúp món ăn thêm thơm ngon, loại củ này còn thường được sử dụng để pha trà, nấu nước uống hoặc chế biến nhiều món ăn khác nhau. Thay vì thường xuyên mua từng ít gừng ngoài chợ, các gia đình hoàn toàn có thể tự trồng tại nhà, kể cả khi không có vườn rộng. Chỉ cần một chiếc chậu đủ sâu, một ít đất tơi xốp và vài nhánh gừng giống khỏe mạnh, ban công hay sân thượng cũng có thể trở thành nơi cung cấp gừng tươi cho căn bếp. Tuy nhiên, để gừng phát triển tốt, cho củ to, nhiều nhánh và hạn chế sâu bệnh, người trồng cần chú ý một số kỹ thuật ngay từ đầu. Dưới đây là 6 điều nên làm khi trồng gừng tại nhà mà gia đình có thể tham khảo.

1. Chọn củ gừng giống khỏe mạnh

Muốn trồng gừng thành công, trước tiên gia đình cần chọn được củ giống chất lượng. Nên ưu tiên những củ gừng già, chắc tay, có nhiều mắt mầm hoặc chồi nhỏ nhú lên trên bề mặt. Đây là những vị trí có khả năng phát triển thành thân và chồi mới sau khi trồng. Không nên chọn củ bị dập nát, mềm nhũn, thâm đen hoặc có dấu hiệu nấm mốc vì chúng dễ bị thối khi nằm dưới đất. Gừng mua ngoài chợ hoặc siêu thị vẫn có thể dùng làm giống nếu củ còn khỏe mạnh, chưa bị xử lý để ức chế nảy mầm.

Trước khi trồng, có thể cắt củ gừng thành từng đoạn, mỗi đoạn dài khoảng 3-5cm và có ít nhất 1-2 mắt mầm. Sau khi cắt, để các đoạn gừng ở nơi khô thoáng khoảng 1-2 ngày cho vết cắt se lại rồi mới đem trồng. Cách làm này giúp hạn chế nguy cơ thối củ do vết thương chưa khô.

2. Chuẩn bị chậu trồng đủ rộng và có lỗ thoát nước

Gừng phát triển phần thân rễ chủ yếu dưới mặt đất, vì vậy không cần chậu quá cao nhưng nên có diện tích đủ rộng để các nhánh củ lan ra. Gia đình có thể tận dụng chậu nhựa, thùng xốp hoặc thùng trồng rau tại nhà, miễn là chúng có lỗ thoát nước ở đáy. Nếu trồng trong chậu nhỏ, củ gừng có thể bị hạn chế không gian phát triển, khó tạo thành nhiều nhánh lớn. Ngược lại, chậu quá sâu nhưng không có hệ thống thoát nước tốt lại dễ khiến đất bị úng.

Với những gia đình trồng gừng trên ban công hoặc sân thượng, nên đặt chậu ở vị trí bằng phẳng, thuận tiện tưới nước và chăm sóc. Có thể kê chậu cao hơn mặt sàn một chút để nước thoát dễ dàng, tránh tình trạng đáy chậu thường xuyên ngâm trong nước.

3. Sử dụng đất tơi xốp, giàu dinh dưỡng

Đất trồng ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng phát triển của củ gừng. Loại cây này thích hợp với đất tơi xốp, giàu chất hữu cơ, giữ được độ ẩm nhưng vẫn thoát nước tốt. Gia đình có thể trộn đất sạch với phân trùn quế hoặc phân hữu cơ hoai mục, kết hợp thêm xơ dừa, trấu hun để cải thiện độ thông thoáng. Không nên sử dụng đất quá cứng, nhiều sét hoặc dễ đóng bánh sau khi tưới nước vì phần thân rễ có thể khó phát triển.

Trước khi trồng, nên làm ẩm đất vừa phải và xới nhẹ để tạo độ tơi. Nếu tận dụng đất từ những chậu cây cũ, cần kiểm tra xem đất có bị nhiễm nấm bệnh, sâu hại hay không. Tốt nhất nên bổ sung thêm giá thể và phân hữu cơ đã xử lý để tạo môi trường thuận lợi cho gừng sinh trưởng.

4. Trồng gừng đúng độ sâu và khoảng cách

Sau khi chuẩn bị xong củ giống và đất, gia đình có thể bắt đầu trồng. Nên đặt đoạn gừng nằm ngang trong đất, hướng mắt mầm lên trên, sau đó phủ một lớp đất dày khoảng 3-5cm. Không nên vùi củ quá sâu vì có thể khiến mầm khó mọc lên, trong khi trồng quá nông lại khiến củ dễ bị lộ ra ngoài khi cây phát triển. Nếu trồng nhiều đoạn gừng trong cùng một thùng hoặc chậu lớn, nên giữ khoảng cách khoảng 15-20cm giữa các đoạn để cây có đủ không gian phát triển. Sau khi trồng, tưới một lượng nước vừa đủ để đất ẩm, không tưới quá nhiều khiến nước đọng lại dưới đáy.

Thông thường, gừng sẽ bắt đầu nảy mầm sau vài tuần nếu điều kiện đất, độ ẩm và nhiệt độ phù hợp. Trong thời gian này, gia đình không nên liên tục đào đất lên kiểm tra vì có thể làm ảnh hưởng đến quá trình nảy mầm của củ giống.

5. Đặt chậu ở nơi có ánh sáng phù hợp

Gừng là loại cây ưa khí hậu ấm áp, thích ánh sáng nhưng không cần phơi dưới nắng gay gắt cả ngày. Khi trồng tại nhà, gia đình nên chọn vị trí có ánh sáng tự nhiên, thông thoáng và có thể nhận nắng nhẹ vào buổi sáng. Nếu đặt chậu ở ban công hoặc sân thượng quá nắng, đặc biệt vào mùa hè, lá gừng có thể bị cháy, đất nhanh khô khiến cây chậm phát triển. Khi đó, có thể sử dụng lưới che nắng hoặc chuyển chậu đến nơi có bóng râm nhẹ vào những thời điểm nắng gắt. Ngược lại, nếu đặt cây ở góc quá tối, thiếu ánh sáng và không thông thoáng, gừng có thể sinh trưởng yếu, thân lá kém phát triển. Vì vậy, cần quan sát điều kiện thực tế để điều chỉnh vị trí đặt chậu cho phù hợp.

6. Tưới nước và bổ sung dinh dưỡng đều đặn

Gừng cần độ ẩm tương đối ổn định để phát triển thân lá và củ. Tuy nhiên, cây không chịu được tình trạng ngập úng kéo dài. Gia đình nên kiểm tra đất trước khi tưới, nếu bề mặt bắt đầu se khô thì bổ sung nước vừa đủ, tránh tưới theo lịch cố định mà không quan sát tình trạng thực tế. Vào những ngày nắng nóng, đất trong chậu có thể khô nhanh hơn nên cần kiểm tra thường xuyên. Ngược lại, khi trời mưa nhiều hoặc độ ẩm không khí cao, nên giảm lượng nước tưới.

Trong quá trình sinh trưởng, có thể bổ sung phân trùn quế, phân compost hoặc phân hữu cơ hoai mục định kỳ theo nhu cầu của cây. Đặc biệt, khi gừng phát triển thân lá, gia đình có thể bổ sung dinh dưỡng với lượng vừa phải để hỗ trợ cây khỏe mạnh. Không nên bón phân tươi hoặc lạm dụng phân hóa học vì có thể gây hại cho rễ và ảnh hưởng đến chất lượng đất trồng.