Đằng sau "cái nháy mắt" của cô giáo trẻ và lớp học tiếng Anh đặc biệt giữa núi rừng

Theo Đời sống & Pháp luật
Chia sẻ

Chỉ nhìn được bằng mắt trái từ khi chào đời, cô giáo người Ca Dong Hồ Thị Hạnh Vi đã vượt qua mặc cảm, trở về vùng cao Đà Nẵng dạy học. Bằng những tiết học kết hợp ba ngôn ngữ, cô giúp học trò tự tin tiếp cận tiếng Anh và thêm yêu bản sắc dân tộc mình.

Trong một tiết tiếng Anh tại Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học Trà Leng (xã Trà Leng, TP Đà Nẵng), cô giáo Hồ Thị Hạnh Vi (SN 1995) hướng dẫn học sinh đọc những con số bằng tiếng Anh.

“One, two, three...”, những giọng đọc non nớt vang lên giữa lớp học.

Sau khi giải thích nghĩa bằng tiếng Việt, cô Vi chuyển sang tiếng Ca Dong để học trò dễ hiểu hơn. Rồi cô mời một cậu bé lên bảng đóng vai giáo viên, hướng dẫn cả lớp đọc những con số bằng tiếng mẹ đẻ. Còn cô hào hứng đọc theo, trở thành người học trong chính tiết dạy của mình.

Với cô Vi, việc kết hợp ba ngôn ngữ không chỉ giúp học sinh tiếp thu bài tốt hơn mà còn khuyến khích các em tự tin thể hiện bản thân và thêm trân trọng tiếng mẹ đẻ.

Cô giáo Hồ Thị Hạnh Vi, người dân tộc Ca Dong, hiện công tác tại Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học Trà Leng. Ảnh: NVCC

Vượt nghịch cảnh để theo đuổi nghề giáo

Thoạt nhìn, đôi mắt cô Vi có nét như đang nháy. Ít ai biết đó là dấu vết của khiếm khuyết thị lực mà cô mang từ khi chào đời.

Sinh ra trong gia đình thuần nông có bốn anh chị em ở vùng cao Nam Trà My (Quảng Nam cũ, nay là TP Đà Nẵng), Vi mất thị lực mắt phải do một tai nạn khi được bà đỡ hỗ trợ sinh tại nhà. Trong lúc đỡ sinh, nước tro và nước vôi vô tình bắn vào mắt cô.

Tuổi thơ của Vi gắn với những buổi học dưới ánh đèn dầu khi bản làng chưa có điện lưới. Do chỉ nhìn được bằng mắt trái, cô thường phải xin thầy cô cho ngồi bàn đầu để nhìn rõ chữ trên bảng. Muốn tìm tài liệu ngoài sách giáo khoa, Vi phải đến bưu điện huyện thuê máy tính theo giờ.

Khiếm khuyết ngoại hình từng khiến cô mặc cảm, thường dùng tóc hoặc bàn tay che đi bên mắt không nhìn thấy khi tiếp xúc với mọi người.

Cô giáo người Ca Dong được vinh danh Nhà giáo trẻ tiêu biểu cấp Trung ương năm 2026. Ảnh: NVCC

Vi kể, thuở nhỏ cô không quá yêu thích việc học mà thích vẽ và may vá. Chỉ đến những năm THPT, được tiếp xúc với những thầy cô tận tâm, cô mới dần nhận ra ý nghĩa của nghề giáo và nuôi ước mơ đứng trên bục giảng.

Năm 2013, Vi thi đỗ vào Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Huế. Dù gia đình còn nhiều khó khăn, cả bốn anh chị em đều được tạo điều kiện học đại học bằng nguồn vốn vay sinh viên.

Đến năm thứ ba đại học, Vi trải qua ba lần phẫu thuật với hy vọng cải thiện tình trạng mắt phải nhưng không thể lấy lại thị lực. Sau những lần điều trị không thành, cô dần học cách chấp nhận sự khác biệt, thôi che giấu khiếm khuyết và tự tin hơn trong cuộc sống.

Với “cái nháy mắt” đặc biệt và nụ cười rạng rỡ, cô giáo Hồ Thị Hạnh Vi luôn tự tin, lạc quan và hết mình với nghề giáo. Ảnh: NVCC

Tốt nghiệp đại học, Vi từng giảng dạy tại một trung tâm ngoại ngữ ở TP Tam Kỳ (cũ), làm việc cho một tổ chức hỗ trợ trẻ em trước khi trở về miền núi.

Tháng 10/2023, cô về công tác tại Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học Trà Leng.

“Em cũng lớn lên từ vùng núi này nên hiểu những khó khăn mà học trò đang trải qua. Được trở về quê hương, dạy các em tiếng Anh và nhìn thấy học trò tiến bộ mỗi ngày là niềm hạnh phúc rất lớn đối với em”, cô Vi chia sẻ.

Lớp học ba ngôn ngữ giữa núi rừng

Học sinh Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học Trà Leng chủ yếu là con em đồng bào Ca Dong và M'nông. Nhiều em quen sử dụng tiếng mẹ đẻ trong sinh hoạt hằng ngày, vốn tiếng Việt còn hạn chế, trong khi tiếng Anh ít có cơ hội được sử dụng ngoài lớp học.

Để học trò dễ tiếp thu, Vi đưa hình ảnh, sự vật và nét văn hóa bản làng vào bài giảng, kết hợp trò chơi, hoạt động nhóm để khuyến khích các em giao tiếp, mạnh dạn thể hiện mình.

“Có những từ giải thích bằng tiếng Việt, học sinh vẫn chưa hiểu nên em chuyển sang tiếng Ca Dong. Em muốn các em thấy tiếng mẹ đẻ cũng có thể giúp mình học tốt một ngôn ngữ khác”, cô nói.

Hạnh Vi được Thành Đoàn Đà Nẵng tuyên dương danh hiệu “Thanh niên sống đẹp” năm 2026. Ảnh: NVCC

Không chỉ dạy ngoại ngữ, Vi còn quan tâm đến những học sinh rụt rè, thiếu tự tin. Có lần, một nữ sinh cắt tóc ngắn bị bạn bè trêu chọc, buồn bã và không muốn tham gia bài học.

Thay vì chỉ nhắc nhở những em trêu bạn, cô dành thời gian trò chuyện với cả lớp về sự khác biệt và cách tôn trọng người khác. Từ chính câu chuyện của mình, Vi giúp học trò hiểu rằng mỗi người đều có những nét riêng đáng được trân trọng.

Từ năm 2024, cô sáng lập câu lạc bộ tiếng Anh hè miễn phí “I Shine” (Tôi tỏa sáng), tạo cơ hội cho hàng trăm học sinh vùng cao Nam Trà My học tập và rèn luyện ngoại ngữ.

Bên cạnh những buổi học trực tiếp, Vi hướng dẫn, chỉnh sửa phát âm theo bảng phiên âm quốc tế (IPA) qua video và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) thiết kế công cụ hỗ trợ học trò luyện nói.

Cô giáo Hồ Thị Hạnh Vi luôn nỗ lực mang tiếng Anh đến gần hơn với học trò vùng cao. Ảnh: NVCC

Dù mắt trái là mắt duy nhất còn nhìn được, hiện cận 2,75 độ và dễ đau mỏi khi làm việc lâu trên máy tính, cô vẫn tích cực tìm tòi, đổi mới phương pháp giảng dạy.

Theo Vi, AI có thể mở ra cánh cửa hỗ trợ đắc lực cho việc dạy học, nhưng giáo viên mới là người giúp học sinh bước qua cánh cửa ấy.

“Giáo viên ngoài truyền đạt kiến thức còn phải tạo ra ngọn lửa đam mê học tập, khơi dậy nội động lực cho các em. Nhất là học sinh đồng bào dân tộc thiểu số, khi gia đình còn nhiều khó khăn, nếu không có động lực từ bên trong thì các em rất khó theo đuổi việc học”, cô chia sẻ.

Cô giáo Hồ Thị Hạnh Vi (bên phải) trong một hoạt động tình nguyện tại vùng cao. Ảnh: NVCC

Ngoài giảng dạy, Vi tích cực tham gia công tác Đoàn và các hoạt động hỗ trợ học sinh. Cô đang ấp ủ dự án “Anh chị lớn”, mong muốn trường học trở thành ngôi nhà thứ hai, nơi các em được quan tâm, chia sẻ và rèn luyện kỹ năng sống.

Từ đầu tháng 10/2026, cô được phân công hỗ trợ công việc tại UBND xã Trà Leng, song song với nhiệm vụ giảng dạy. Có con nhỏ, lại thêm công việc mới, Vi phải sắp xếp thời gian kỹ hơn để tiếp tục gắn bó với học trò.

Ngoài công việc, Vi yêu thích thể thao, từng giành nhiều giải nhất, nhì ở môn bóng đá, bóng chuyền cấp huyện và thành phố. Cô cũng ba năm liên tiếp đạt danh hiệu Chiến sĩ thi đua cơ sở và giành giải nhất cuộc thi thử thách AI do Thành Đoàn Đà Nẵng tổ chức.

Ngày 12/11 vừa qua, cô Vi được tuyên dương Giải thưởng “Nhà giáo trẻ tiêu biểu” cấp thành phố Đà Nẵng.

Chỉ 6 ngày sau, tại Đồng Nai, cô tiếp tục được vinh danh với Giải thưởng “Nhà giáo trẻ tiêu biểu” cấp Trung ương năm 2026, trở thành một trong 7 nhà giáo của Đà Nẵng nhận giải thưởng này.

Cô giáo Hồ Thị Hạnh Vi (thứ 3 từ trái sang) tại lễ tuyên dương “Nhà giáo trẻ tiêu biểu” cấp Trung ương năm 2026. Ảnh: NVCC

Thầy Bùi Quang Ngọc, Hiệu trưởng Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học Trà Leng, nhận xét cô Vi là giáo viên trẻ năng động, nhiệt huyết, có tinh thần trách nhiệm trong giảng dạy và tích cực tham gia các hoạt động chung của nhà trường. Danh hiệu Nhà giáo trẻ tiêu biểu cũng là niềm tự hào của nhà trường và địa phương.

Trong hành trình đứng lớp, có một món quà giản dị khiến Vi nhớ mãi. Đó là bức thư tay của một học sinh lớp 3 gửi tặng nhân dịp Ngày Nhà giáo Việt Nam năm 2023, khi cô vừa chuyển về Trà Leng giảng dạy.

Người viết thư là một cậu bé người Ca Dong, gia đình còn nhiều khó khăn. Bằng những nét chữ còn vụng về, em chúc cô luôn mỉm cười, tiếp tục mang đến những bài học thú vị và những bài hát hay.

Biết cô giáo không nhìn thấy bằng mắt phải, em còn động viên “Teacher Vi” hãy luôn tự tin, làm những điều mình yêu thích và theo đuổi ước mơ.

Đọc những dòng thư ấy, Vi bật khóc. Từng có lúc mặc cảm về ngoại hình, giờ đây cô lại nhận được lời động viên chân thành từ chính học trò của mình.

Với Vi, đó là một trong những món quà quý giá nhất trên hành trình làm nghề.

Từ cô học trò Ca Dong từng phải học dưới ánh đèn dầu, thuê máy tính theo giờ để tìm tài liệu, Vi giờ đây đứng trên bục giảng quê nhà, đưa tiếng Anh đến gần hơn với những đứa trẻ vùng cao.

Giữa núi rừng Trà Leng, những tiết học của cô không chỉ giúp học trò tiếp cận một ngôn ngữ mới, mà còn khơi dậy sự tự tin và niềm tự hào về bản sắc, quê hương mình.

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC
Xem theo ngày