Đáng chú ý: Hiện tượng hiếm xuất hiện, Mặt trăng Trung thu năm nay có sự khác biệt lớn

Năm nay (2026), Tết Trung thu rơi vào ngày 25 tháng 9, nhưng nếu muốn ngắm trăng ở thời điểm gần với trăng tròn nhất, bạn có thể chờ thêm một đêm nữa.

Theo Đài Thiên văn Tử Kim Sơn thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc, thời điểm trăng tròn nhất dịp Trung thu năm nay sẽ rơi vào rạng sáng ngày 27/9 (tức ngày 17 tháng Tám âm lịch), xuất hiện hiện tượng hiếm gặp "Trăng ngày mười lăm, đến mười bảy mới tròn". Vì thời điểm trăng tròn rơi vào rạng sáng, khoảng thời gian ngắm trăng tốt nhất lại là tối ngày 26 (16 âm lịch), khi trăng mọc lên là đã có thể thưởng thức hình ảnh trăng tròn trịa gần như hoàn hảo.

Ông Vương Khoa Siêu, Trưởng bộ phận Phổ biến Khoa học thuộc Đài Thiên văn Tử Kim Sơn, cho biết trong khoảng thời gian 100 năm từ 2001 đến 2100, số lần trăng tròn rơi vào ngày 16 âm lịch là nhiều nhất với tổng cộng 48 lần; "tròn ngày 15" có 38 lần; "tròn ngày 17" có 14 lần; trong khi "tròn ngày 14" không xuất hiện lần nào. Như vậy, xác suất Trung thu gặp hiện tượng "tròn ngày 17" chỉ khoảng 14%, thuộc dạng hiện tượng thiên văn tương đối hiếm gặp.

Ông Vương Khoa Siêu giải thích, ngày Mùng 1 âm lịch dựa trên thời điểm "Sóc" trong thiên văn học, tức là lúc Mặt Trăng di chuyển vào giữa Trái Đất và Mặt Trời, mặt hướng về Trái Đất hầu như không nhận được ánh sáng mặt trời; trăng tròn được gọi là "Vọng", lúc này mặt được chiếu sáng của Mặt Trăng hướng trọn về Trái Đất. Yếu tố cốt lõi là quỹ đạo chuyển động của Mặt Trăng quanh Trái Đất không phải là hình tròn hoàn hảo mà là hình elip, khiến tốc độ di chuyển của Mặt Trăng lúc nhanh lúc chậm.

Khoảng thời gian từ "Sóc" đến "Vọng" ngắn nhất khoảng 13,90 ngày và dài nhất có thể lên tới 15,61 ngày, khiến trăng tròn có thể rơi vào ngày 15, 16 hoặc hiếm hơn là ngày 17 âm lịch. Ông Vương Khoa Siêu cho biết thêm, dù thiên văn học có thể tính toán chính xác thời điểm trăng tròn nhất, nhưng bằng mắt thường, người bình thường rất khó nhận ra sự khác biệt giữa các đêm liền kề.

Năm nay (2026), thời điểm trăng tròn nhất sẽ rơi vào khoảng 0 giờ 49 phút rạng sáng ngày 27 tháng 9, vừa hay bắt đầu ngày 17 âm lịch không lâu. Đêm Trung thu (25/9), tỷ lệ diện tích Mặt Trăng được chiếu sáng đã vượt quá 98%; tối 26/9 sẽ còn tiến gần hơn nữa đến trạng thái trăng tròn. Đến tối 27/9, thời điểm trăng tròn nhất đã trôi qua hơn 10 tiếng, nên trăng lúc này lại không tròn bằng đêm trước đó. Vì vậy, nếu người dân muốn chọn một đêm hoàn hảo nhất để thưởng trăng, ông Vương Khoa Siêu khuyên nên nắm bắt thời điểm sau khi trời tối và trăng mọc lên vào ngày 26 tháng 9.

Nguồn: ETtoday