Công bố bức ảnh chi tiết nhất về trung tâm Dải Ngân hà

Các ngôi sao tại vùng trung tâm Dải Ngân hà qua kính viễn vọng Euclid (Ảnh: ESA/NASA)

Các nhà thiên văn học đã sử dụng kính viễn vọng không gian Euclid của Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) để chụp bức ảnh ánh sáng chi tiết nhất về vùng trung tâm Dải Ngân hà.

Bức ảnh cho thấy hơn 60 triệu ngôi sao tại khu vực được gọi là vùng phình thiên hà. Máy ảnh của Euclid có độ nhạy đủ cao để phân biệt từng ngôi sao trong khu vực tập trung dày đặc này.

Các nhà nghiên cứu cho rằng dữ liệu mới sẽ mở ra một giai đoạn khám phá các hành tinh nằm ngoài Hệ Mặt trời. Số hành tinh được phát hiện trong Dải Ngân hà có thể tăng từ khoảng 6.000 hiện nay lên hơn 100.000.

Kính Euclid trị giá 1 tỷ Euro đã được phóng vào năm 2023, với nhiệm vụ xây dựng bản đồ 3 chiều chính xác nhất về vũ trụ và nghiên cứu năng lượng tối, vật chất tối.

Theo mô hình vũ trụ phổ biến hiện nay, vật chất thông thường chỉ chiếm khoảng 5% vũ trụ. Khoảng 70% là năng lượng tối, được cho là thúc đẩy quá trình giãn nở của vũ trụ, trong khi 25% còn lại là vật chất tối.

Bức ảnh được chụp vào tháng 3/2025, sau khi Euclid quan sát trung tâm Dải Ngân hà trong 26 giờ. Đây là ảnh ghép từ 9 lần chụp bằng máy ảnh ánh sáng nhìn thấy của kính viễn vọng. Mỗi lần chụp bao phủ một vùng trời rộng hơn kích thước biểu kiến của Mặt trăng tròn.

Ngoài giá trị hình ảnh, dữ liệu của Euclid sẽ hỗ trợ việc tìm kiếm các hành tinh ngoài Hệ Mặt trời bằng phương pháp thấu kính hấp dẫn. Khi một ngôi sao đi qua phía trước một ngôi sao xa hơn, lực hấp dẫn của nó sẽ làm ánh sáng phía sau bị bẻ cong và sáng lên. Nếu có một hành tinh quay quanh ngôi sao phía trước, lực hấp dẫn bổ sung có thể tạo ra sự gia tăng độ sáng bất thường.

Tháng 8/2026, Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) dự kiến sẽ phóng kính viễn vọng Nancy Grace Roman. Thiết bị này được kỳ vọng sẽ phát hiện khoảng 1.500 hành tinh bằng phương pháp thấu kính hấp dẫn và hàng chục nghìn hành tinh khác khi chúng đi qua phía trước ngôi sao chủ.

Dữ liệu của Euclid sẽ giúp các nhà khoa học đo chính xác chuyển động của các ngôi sao, xác nhận sự tồn tại và khối lượng của hành tinh, đồng thời phân biệt chúng với các hệ sao đôi có tín hiệu tương tự.

(Theo The guardian)