Chuyện hy hữu ở TP.HCM: Có nhà, có sổ nhưng hơn 10 năm vẫn không thể về ở vì... không có lối đi

Giữa những khu đô thị hiện đại mọc lên ngày càng nhiều tại phường An Khánh (TP. Hồ Chí Minh), không ít hộ dân lại rơi vào tình cảnh trớ trêu khi có nhà nhưng không có lối đi hợp pháp để ra vào.

Tình trạng này đã kéo dài suốt hơn 10 năm, khiến cuộc sống của nhiều gia đình bị đảo lộn, thậm chí có những căn nhà phải bỏ không vì bị "mắc kẹt" giữa các công trình xây dựng. Trong nhiều năm qua, các hộ dân liên tục gửi đơn kiến nghị đến cơ quan chức năng, mong sớm được giải quyết quyền tiếp cận nhà ở.

Theo phản ánh của người dân, trước đây khu vực này từng có một lối đi thông ra tuyến đường ven sông, nay là đường 38. Tuy nhiên, cùng với quá trình đô thị hóa và việc các dự án, công trình phía trước lần lượt được triển khai, lối đi cũ dần bị xóa bỏ. Hệ quả là nhiều hộ dân buộc phải di chuyển qua những lối đi tạm bợ, chật hẹp, gây khó khăn trong sinh hoạt hằng ngày và tiềm ẩn nhiều rủi ro. Có người vì quá bất tiện đã đành bỏ mặc căn nhà của mình suốt nhiều năm.

Chia sẻ với chúng tôi, bà Đ.T.N.C (phường An Khánh) cho biết: "Lối đi bị bít hết nên gia đình tôi không còn đường ra vào. Nhà cửa bỏ không lâu ngày, cỏ cây mọc um tùm, rắn rết xuất hiện nhiều, rất nguy hiểm. Vì vậy, khoảng một năm nay, tôi phải chuyển sang ở cùng con cháu."

Không chỉ phải rời khỏi căn nhà gắn bó nhiều năm, điều khiến bà trăn trở nhất là đến nay vẫn chưa có cách nào để quay trở về sinh sống.

Bà Đ.T.N.C mong mỏi: "Tôi chỉ đề nghị các cơ quan chức năng tạo điều kiện cho gia đình có một lối đi để được trở về sinh sống trong chính căn nhà của mình. Chứ bây giờ có nhà mà không được ở, tài sản cũng không thể mang ra ngoài được."

Trong khi đó, anh Lê Ngọc Điều (phường An Khánh) cho biết: "Khi triển khai dự án, họ không chừa lối đi cho người dân nên chúng tôi không còn đường ra vào. Trong khu vực này, nhiều hộ dân đều có đầy đủ sổ đỏ, sổ hồng, hộ khẩu và được cấp số nhà, nhưng hiện chỉ còn một lối đi nhờ rộng chưa đầy 2m qua khu đất chưa xây dựng. Đến khi lối đi này bị rào lại thì nhiều hộ, trong đó có gia đình chú Pháp, cũng không còn đường đi, phải mở rào sang nhà tôi để đi nhờ.

Theo anh Điều, điều người dân cần không phải là những yêu cầu vượt quá quyền lợi chính đáng, mà chỉ là một lối đi ổn định để cuộc sống trở lại bình thường.

Anh Điều bày tỏ: "Điều chúng tôi mong muốn nhất là có một lối đi để ra vào. Chỉ cần có đường đi, xe cứu hỏa hay xe cấp cứu cũng có thể tiếp cận khi xảy ra sự cố, bảo đảm an toàn và thuận tiện cho người dân."

Từ bên ngoài, ít ai hình dung phía sau những dãy nhà mới xây khang trang lại tồn tại một khu dân cư đang rơi vào cảnh "mắc kẹt" vì không có lối đi. Những cánh cổng, số nhà vẫn còn nguyên, nhưng con đường từng dẫn vào các hộ dân nay chỉ còn là một khoảng hẹp bị kẹp giữa hai bức tường xây sát nhau. Theo người dân, lối đi từng rộng khoảng 4 m, dài hơn 20 m, gắn bó với cuộc sống của nhiều gia đình suốt hàng chục năm, giờ chỉ còn tồn tại trong ký ức.

Chỉ tay về những cánh cổng phía sau các bức tường, ông Từ Hải Hà cho biết, trước đây mỗi hộ đều có cổng riêng và lối đi độc lập. Tuy nhiên, sau khi các công trình được xây dựng, những lối đi này lần lượt bị bịt kín. Đến nay, nhiều cánh cổng vẫn còn nguyên nhưng phía trước đã bị xây chắn, không còn lối tiếp cận. Một số hộ chỉ còn sử dụng được một phần lối đi cũ để đi chung với các gia đình khác.

Không chỉ gặp khó khăn trong việc đi lại, nhiều hộ dân cho biết cuộc sống của họ còn bị ảnh hưởng nghiêm trọng trong thời gian dài. Nhà cửa xuống cấp nhưng việc sửa chữa, cải tạo gặp nhiều trở ngại do không có lối tiếp cận thuận tiện. Bên cạnh đó, hoạt động buôn bán, kinh doanh nhỏ lẻ của nhiều gia đình cũng bị đình trệ vì ngôi nhà không còn lối đi hợp pháp kết nối với đường công cộng.

Theo người dân, suốt nhiều năm qua, họ đã nhiều lần gửi đơn kiến nghị đến các cơ quan chức năng, cho rằng việc triển khai dự án đã làm thay đổi hiện trạng khu vực, ảnh hưởng đến lối đi vốn có của các hộ dân. Đến nay, vụ việc đã được tòa án thụ lý giải quyết, song câu trả lời cuối cùng mà các hộ dân chờ đợi vẫn chưa có.

Hơn một thập kỷ miệt mài đi tìm lối về cho chính ngôi nhà của mình, điều người dân nơi đây mong mỏi không phải là mở thêm một con đường mới, mà chỉ là được khôi phục một lối đi ổn định để có thể trở lại sinh sống, an cư trên mảnh đất đã gắn bó suốt hàng chục năm qua.

Theo báo Phụ Nữ TP.HCM, để tháo gỡ vướng mắc, UBND quận 2 cũ từng đề xuất phương án các hộ dân cùng cắt một phần diện tích đất để hình thành tuyến đường rộng khoảng 4m, chiều dài khoảng 100m kết nối ra đường số 38 hiện hữu. Tuy nhiên, các bên không đạt được sự thống nhất nên phương án này không thể triển khai.

Sau nhiều năm khiếu nại nhưng chưa tìm được tiếng nói chung, các hộ dân đành phải khởi kiện vụ việc ra tòa án.

Năm 2024, Tòa án nhân dân TP Thủ Đức (nay là Tòa án nhân dân Khu vực 2 TPHCM) đã thụ lý vụ án tranh chấp lối đi liên quan đến khu vực này.

Trong quá trình giải quyết vụ án, Tòa án nhân dân Khu vực 2 TPHCM đã nhiều lần gửi công văn đề nghị UBND phường An Khánh cung cấp hồ sơ, tài liệu liên quan đến nguồn gốc đất, quá trình sử dụng lối đi và hiện trạng khu vực tranh chấp.

Tòa án đã có 4 lần gửi văn bản đề nghị địa phương phối hợp cung cấp hồ sơ phục vụ quá trình giải quyết vụ án. Tuy nhiên, đến nay vụ việc vẫn chưa được đưa ra xét xử.

Gần 2 thập niên trôi qua kể từ khi bắt đầu hành trình khiếu nại, kiến nghị và khởi kiện nhằm tìm lại lối đi hợp pháp cho ngôi nhà của mình, nhiều hộ dân tại phường An Khánh vẫn đang mòn mỏi chờ đợi một giải pháp cuối cùng cho vụ việc.