Chuyên gia Ung thư bệnh viện Bạch Mai hướng dẫn chi tiết 5 phút tự khám ngực tại nhà để phát hiện sớm ung thư vú

Ung thư vú không còn là một khái niệm xa lạ, nhưng những con số thực tế hiện nay lại đang gióng lên hồi chuông cảnh báo mạnh mẽ cho phụ nữ Việt.

Theo các báo cáo ghi nhận ung thư mới nhất (đến năm 2026), ung thư vú tiếp tục đứng đầu danh sách các loại ung thư thường gặp nhất ở nữ giới tại Việt Nam. Mỗi năm, nước ta ghi nhận hơn 25.000 ca mắc mới, chiếm khoảng 28,9% tổng số các ca ung thư ở phụ nữ.

Khác với các nước phương Tây thường gặp ở độ tuổi trên 50-60, tại Việt Nam, ung thư vú đang có xu hướng "trẻ hóa" rõ rệt. Không ít trường hợp mắc bệnh khi mới ở độ tuổi 20-30, giai đoạn vàng của sự nghiệp và hạnh phúc gia đình.

Dù nhận thức cộng đồng đã nâng cao, nhưng thực tế vẫn còn một tỷ lệ đáng kể bệnh nhân đến viện khi bệnh đã ở giai đoạn III-IV. Chúng ta thường dành hàng giờ để chăm sóc da hay vóc dáng, nhưng lại dễ dàng bỏ qua những thay đổi âm thầm bên trong cơ thể. Ung thư vú không còn là nỗi ám ảnh nếu chúng ta biết cách "lắng nghe" khuôn ngực của mình mỗi tháng.

Trong cuộc chiến chống lại ung thư vú, thời gian chính là cơ hội sống. Thực tế cho thấy, rất nhiều phụ nữ chỉ đến bệnh viện khi khối u đã lớn hoặc bệnh đã ở giai đoạn muộn, gây khó khăn cho việc điều trị. Theo các chuyên gia, việc tự kiểm tra sức khỏe định kỳ ngay tại nhà chính là "lá chắn" đầu tiên giúp phái đẹp bảo vệ chính mình.

Phát hiện sớm được xem là "chìa khóa vàng" giúp nâng cao hiệu quả điều trị và bảo tồn thẩm mỹ cho người bệnh ung thư vú. Bên cạnh việc tầm soát định kỳ tại cơ sở y tế, tự khám vú tại nhà là thói quen đơn giản nhưng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với phụ nữ.

Vì sao phụ nữ nên biết cách tự khám vú?

"Đừng đợi đến khi cơ thể 'lên tiếng' mới tìm gặp bác sĩ. Hãy coi việc tự khám vú hàng tháng là một cách yêu bản thân thông minh nhất" - Đó là lời nhắn nhủ từ PGS.TS. Phạm Cẩm Phương, Giám đốc Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai. Theo PGS.TS.BS Phạm Cẩm Phương, ung thư vú hiện là bệnh lý ác tính thường gặp nhất ở phụ nữ. Tuy nhiên, nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm, tỷ lệ sống sau 5 năm có thể đạt trên 90%.

"Tự khám vú là phương pháp theo dõi lâm sàng đơn giản, không tốn kém nhưng giúp phụ nữ nhận biết sớm các thay đổi bất thường. Khi hiểu rõ trạng thái bình thường của cơ thể mình, chị em sẽ dễ dàng phát hiện những dấu hiệu bất thường dù rất nhỏ như khối u, vùng da dày lên hay dịch tiết ở núm vú" , bác sĩ cho biết.

Thời điểm nào phù hợp nhất để tự khám vú?

Theo chuyên gia, lựa chọn đúng thời điểm sẽ giúp hạn chế nhầm lẫn do thay đổi nội tiết:

Với phụ nữ còn kinh nguyệt: Nên tự khám vào ngày thứ 5-7 sau khi sạch kinh, khi mô vú mềm và dễ quan sát nhất.

Với phụ nữ đã mãn kinh: Nên chọn một ngày cố định mỗi tháng để tạo thói quen theo dõi đều đặn.

6 bước tự khám vú đúng cách tại nhà

PGS.TS.BS Phạm Cẩm Phương khuyến cáo chị em nên thực hiện đầy đủ 6 bước sau để tránh bỏ sót dấu hiệu bất thường:

Bước 1 và 2: Quan sát trước gương (Đứng và cử động)

Đứng thẳng, thả lỏng vai và quan sát kỹ hai bên vú xem có thay đổi về kích thước, màu sắc da, vùng lõm, nhăn hay đỏ bất thường không.

Sau đó đưa hai tay lên cao qua đầu để làm căng mô vú, giúp phát hiện các biến dạng kín đáo hoặc dấu hiệu tụt núm vú.

Bước 3: Khám vú ở tư thế đứng

Đưa tay phải ra sau đầu, dùng mặt phẳng của ba đầu ngón tay trái để sờ nắn vú phải và ngược lại.

Có thể di chuyển tay theo hình xoắn ốc hoặc nan hoa, đồng thời sử dụng ba mức lực từ nhẹ đến sâu để kiểm tra toàn bộ mô vú.

Bước 4: Kiểm tra núm vú và quầng vú

Dùng ngón cái và ngón trỏ ép nhẹ núm vú. Nếu xuất hiện dịch tiết bất thường như dịch máu hoặc dịch màu lạ cần đi khám ngay.

Ngoài ra, cần quan sát xem quầng vú có dấu hiệu loét, bong vảy hay co kéo bất thường hay không.

Bước 5: Khám vú ở tư thế nằm

Nằm ngửa, kê gối mỏng dưới vai cùng bên để mô vú dàn đều. Lặp lại thao tác sờ nắn như khi đứng nhằm kiểm tra kỹ các lớp mô sâu phía dưới.

Bước 6: Kiểm tra vùng hạch lân cận

Đừng quên sờ vùng hố nách và trên xương đòn. Đây là những vị trí dẫn lưu bạch huyết quan trọng, sự xuất hiện của hạch to, cứng có thể là dấu hiệu cảnh báo bệnh lý.

Những dấu hiệu cần đi khám ngay

Theo PGS.TS.BS Phạm Cẩm Phương, phụ nữ cần đặc biệt lưu ý nếu phát hiện các dấu hiệu sau:

Xuất hiện khối u chắc, bờ không đều, di động kém;

Da vùng vú bị lõm, dày lên hoặc sần sùi như "da cam";

Núm vú tụt hoặc biến dạng bất thường;

Có dịch máu hoặc dịch lạ tiết ra từ núm vú.

PGS.TS.BS Phạm Cẩm Phương nhấn mạnh, tự khám vú là bước quan trọng nhưng không thể thay thế hoàn toàn các phương pháp tầm soát chuyên sâu.

"Nhiều tổn thương ở giai đoạn sớm có kích thước rất nhỏ, không thể cảm nhận bằng tay mà chỉ phát hiện được qua siêu âm hoặc chụp X-quang tuyến vú. Vì vậy, phụ nữ nên kết hợp tự khám hàng tháng với khám và tầm soát định kỳ tại các cơ sở chuyên khoa uy tín" , bác sĩ khuyến cáo.

(Theo thông tin từ BV Bạch Mai)