Chính Nữ 2026: PGS.TS Nguyễn Thị Hiệp viết lại định kiến “Phụ nữ học nhiều để làm gì?”

Từ những câu nói rất quen thuộc như "học nhiều để làm gì", "con gái học cao quá làm gì", "học mãi rồi cũng lấy chồng", việc học của phụ nữ đôi khi được nhìn nhận giới hạn trong một thước đo. Khi một cuộc đời đã được hình dung sẵn bằng vài cột mốc như lập gia đình hay sinh con, những lựa chọn nằm ngoài lộ trình dễ trở thành điều cần được giải thích. Học cao hơn, đi xa hơn, theo đuổi nghiên cứu, bắt đầu một lĩnh vực mới hay dành thêm thời gian phát triển bản thân đều có thể bị hỏi ngược lại: "Để làm gì?"

Đối diện với câu hỏi ấy, chiến dịch Chính Nữ 2026 của L’Oréal Paris tiếp tục sứ mệnh đồng hành cùng phụ nữ Việt tự định nghĩa giá trị của chính mình. Đến với Chính Nữ 2026, PGS.TS Nguyễn Thị Hiệp, Trưởng khoa Kỹ thuật Y sinh, Trường ĐH Quốc tế – ĐHQG TP.HCM, mang đến góc nhìn bằng chính hành trình dấn thân với khoa học. Từ những rào cản về phái nữ, tài chính đến kỳ vọng gia đình, cô vẫn kiên định với lựa chọn của mình và từng bước viết nên câu trả lời đầy thuyết phục cho định kiến "phụ nữ học nhiều để làm gì?".

Vượt qua những khuôn mẫu đã định sẵn để đi con đường mình chọn

Hơn 170 công trình khoa học, gần 80 bài báo quốc tế, 4 bằng sáng chế cùng dấu ấn Top 15 nhà khoa học nữ trẻ tài năng thế giới do L’Oréal – UNESCO vinh danh năm 2018 là những cột mốc đáng nhớ trong hành trình của PGS.TS Nguyễn Thị Hiệp. Hiện giữ vị trí Trưởng khoa Kỹ thuật Y sinh, Trường ĐH Quốc tế – ĐHQG TP.HCM, cô đã đi một chặng đường dài để có được vị trí hôm nay. Và hành trình ấy bắt đầu từ chính những lần phải bước ra khỏi kỳ vọng, khuôn mẫu đã được định sẵn cho một người phụ nữ.

Với PGS.TS Nguyễn Thị Hiệp, rào cản đầu tiên đến với cô ngay từ lúc chọn ngành đại học. Khi cô đăng ký vào Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, nhiều người, đặc biệt là bạn bè, từng khuyên cô suy nghĩ lại bởi con đường nghiên cứu được xem là quá gian nan. Gia đình khi ấy cũng mong con gái chọn ngành sư phạm để có một cuộc sống ổn định hơn.

Dù vậy, cô vẫn lựa chọn theo đuổi con đường nghiên cứu. Quyết định ấy cũng đồng nghĩa với việc phải tự mình bước ra khỏi khuôn mẫu gia đình đã đặt sẵn. Không dừng lại ở đó, khi muốn học tiếp sau đại học, thử thách trở nên lớn hơn khi cô gần như không có sự tự chủ về tài chính và không còn nhận được hỗ trợ từ gia đình cho con đường học thuật mình đã chọn.

Với quyết định của mình, cô kiên trì nộp nhiều hồ sơ tìm kiếm cơ hội học tập ở nước ngoài. Năm 2007, nỗ lực ấy mở ra một bước ngoặt khi cô nhận học bổng toàn phần nghiên cứu sinh tiến sĩ ngành hóa dược. Từ đây, cô rời Việt Nam sang Hàn Quốc, bắt đầu một chặng đường học thuật mới. Mỗi bước đi lúc ấy đều đòi hỏi thêm một lần tự quyết và sự kiên định với điều cô thực sự muốn theo đuổi.

Tại Hàn Quốc, cô từng bước xây dựng nền tảng chuyên môn qua hóa dược, các nghiên cứu về công nghệ nano và điều khiển dược trong quá trình phân rã thuốc. Thế nhưng, sau thời gian ấy, khi cầm trên tay những bằng sáng chế ghi tên mình nhưng địa chỉ thuộc về nước bạn, cô nhận ra thành tựu dù rực rỡ đến đâu cũng chưa đủ nếu tri thức ấy chưa thực sự quay về phục vụ người dân và đất nước mình.

Trước suy nghĩ ấy, cô quyết định đánh đổi sự ổn định nơi xứ người, trở về Việt Nam và bắt đầu lại từ số không để nghiên cứu và giảng dạy. Có thời điểm, căn bếp nhỏ trở thành một "phòng thí nghiệm tự chế" trong những ngày đầu thiếu thốn điều kiện nghiên cứu. Cô từng bước trở thành một trong những nhà nghiên cứu y học tái tạo đầu tiên của Việt Nam, đồng thời tiếp tục theo đuổi niềm tin kiên định rằng không có giới hạn giới tính trong hành trình chinh phục khoa học.

Chính Nữ học cho mình, học cho đời

Đi qua những thời điểm phải tự lựa chọn và tìm con đường cho mình, PGS.TS Nguyễn Thị Hiệp càng tin rằng điều quan trọng nhất là được sống với điều mình thực sự muốn theo đuổi. Cô chia sẻ: "Cho đến tận bây giờ, nguyên tắc sống quan trọng nhất của tôi là luôn làm những điều mình thực sự đam mê và kiên định đến cùng với lựa chọn đó". Với chị, mỗi giai đoạn sẽ mang đến một thử thách riêng, nhưng khi không từ bỏ đam mê, con đường phía trước luôn có cách để mở ra.

Chính niềm tin ấy đã trở thành "kim chỉ nam" cho hai mục tiêu lớn của cô ở chặng đường tiếp theo. Một là đào tạo, truyền lửa cho thế hệ nghiên cứu kế cận đủ trí tuệ, trình độ và bản lĩnh để tiếp tục những nhiệm vụ khoa học trong tương lai. Hai là đưa những sản phẩm nghiên cứu ra khỏi phòng thí nghiệm, chuyển giao và thương mại hóa để phục vụ trực tiếp cho sức khỏe cộng đồng.

Đặc biệt, điều cô muốn trao lại cho các học trò nữ không chỉ dừng lại ở kiến thức chuyên môn, mà còn là bản lĩnh để tự làm chủ cuộc đời mình. Từng đi qua những áp lực dành cho một người phụ nữ trong môi trường Á Đông, cô hiểu việc theo đuổi đam mê đôi khi còn đi kèm với những kỳ vọng về gia đình, con cái và vô số trách nhiệm "mặc định". Với chị, việc nhà hay chăm sóc gia đình chưa bao giờ là trách nhiệm của riêng phụ nữ. Những trách nhiệm ấy hoàn toàn có thể được sẻ chia để mỗi người vẫn có không gian nuôi dưỡng giấc mơ của mình.

Hành trình dấn thân của PGS.TS Nguyễn Thị Hiệp là lời khẳng định mạnh mẽ cho quyết định vượt qua những rào cản và kiên trì theo đuổi đam mê. Trong khuôn khổ chiến dịch Chính Nữ 2026 của L’Oréal Paris, câu chuyện của PGS.TS Nguyễn Thị Hiệp tiếp tục lan tỏa với thông điệp rằng: một Chính Nữ không cần sống theo một đáp án đóng khung hay thước đo do người khác đặt ra. Chính Nữ có thể học cho chính mình, học để tạo giá trị cho cộng đồng, học để đi xa hơn và quan trọng nhất, học để được quyết định mình sẽ trở thành ai.