Chiều mai, xét xử phúc thẩm vụ góp tiền mua ma tuý mừng sinh nhật rồi “quay xe”

Trước đó, ngày 18/9, TAND TP Hà Nội mở phiên tòa phúc thẩm xem xét đơn kháng cáo của bị cáo Trịnh Vũ Kiên, Kim Xuân Tuấn và Nguyễn Quang Hưng (cùng 30 tuổi, trú Quảng Ninh) về tội "Mua bán trái phép chất ma túy". Tuy nhiên, do một bị cáo có đơn đề nghị hoãn phiên tòa vì lý do gia đình, HĐXX quyết định tạm hoãn phiên xét xử.

Vụ án được chú ý bởi các bị cáo thừa nhận ban đầu có góp tiền để mua ma túy sử dụng trong tiệc sinh nhật bị cáo Lê Minh Thành (31 tuổi), nhưng sau đó lần lượt các bị cáo đã thay đổi ý định, không tham gia sử dụng ma túy và đòi lại tiền đã góp. Chỉ có bị cáo Lê Minh Thành vẫn thực hiện hành vi mua bán ma túy.

Theo nhận định của HĐXX sơ thẩm, dù ba bị cáo Kiên, Tuấn và Hưng không trực tiếp nhận, cất giữ hoặc quản lý số ma túy, nhưng việc góp tiền đã tạo điều kiện vật chất để Thành thực hiện hành vi mua ma túy. Vì vậy, tòa xác định cả ba là đồng phạm giúp sức cho Thành.

HĐXX cũng xác định Kiên, Tuấn và Hưng không biết việc Thành bán ma túy, không bàn bạc và không được hưởng lợi từ việc bán này. Do đó, vai trò của ba bị cáo được đánh giá thấp hơn Thành.

Qua đó, HĐXX TAND khu vực 5 - Hà Nội tuyên Lê Minh Thành 36 tháng tù về tội “Mua bán trái phép chất ma túy”; Kiên, Tuấn và Hưng mỗi người 24 tháng tù với cùng tội danh.

Sau phiên sơ thẩm, ba bị cáo Kiên, Tuấn và Hưng kháng cáo về tội danh và hình phạt, đề nghị cấp phúc thẩm tuyên mình không phạm tội "Mua bán trái phép chất ma túy", vì sau khi chuyển tiền cho Thành, đã thay đổi ý định, không tiếp tục tham gia.

Theo nội dung kiến nghị của các luật sư, trọng tâm cần được làm rõ là ý chí của từng người tại từng thời điểm, cũng như mối liên hệ giữa việc góp tiền ban đầu với hành vi bán ma túy mà Thành thực hiện sau đó.

Dẫn h ồ sơ vụ án, các luật sư cho rằng , mục đích ban đầu của việc góp tiền là mua ma túy để cùng sử dụng, không phải mua nhằm bán lại hoặc kiếm lời. Tuy nhiên, sau khi chuyển tiền, Kiên và Tuấn cho biết đã thay đổi ý định, không tiếp tục tham gia buổi sinh nhật và yêu cầu Thành hoàn trả khoản tiền đã góp. Điều này được thể hiện trong hồ sơ được công bố, ngày 30/9/2025, Thành đã hoàn trả cho Kiên 5 triệu đồng. Tuấn cũng yêu cầu trả lại 2 triệu đồng. Trong khi đó, Thành vẫn mua ma túy.

Viện dẫn Điều 17 Bộ luật Hình sự, quy định "đồng phạm là trường hợp có từ hai người trở lên cố ý cùng thực hiện một tội phạm", phía bào chữa cho rằng việc xác định Kiên và Tuấn là đồng phạm phải dựa trên chứng cứ chứng minh nhận thức, ý chí và hành vi của từng người.

"Có thể lấy hành vi góp tiền ban đầu để xác định Kiên và Tuấn cố ý giúp sức cho hành vi mua bán ma túy xảy ra sau đó hay không" - luật sư đề nghị làm rõ điểm mấu chốt này.

Có phải “tự ý nửa chừng chấm dứt việc phạm tội”?

Một trong những căn cứ khác được các bị cáo đưa ra trong kháng cáo là Điều 16 Bộ luật Hình sự về “Tự ý nửa chừng chấm dứt việc phạm tội”.

Theo lập luận của các bị cáo, ban đầu họ có thống nhất góp tiền mua ma túy để sử dụng, nhưng sau khi chuyển tiền đã thay đổi ý định và không tiếp tục tham gia. Vì vậy, các bị cáo cho rằng cần xem xét liệu việc thay đổi ý định và rút lui trước khi Thành thực hiện hành vi bán ma túy có ý nghĩa pháp lý như thế nào đối với trách nhiệm hình sự của từng bị cáo...

Luật sư cũng đề nghị cấp phúc thẩm xem xét, làm rõ: mục đích thực sự của khoản tiền chuyển cho Thành; thời điểm Kiên và Tuấn thay đổi ý định; việc Thành có sử dụng khoản tiền này để mua ma túy hay không; thời điểm Thành thực hiện hành vi bán ma túy; Kiên và Tuấn có biết, bàn bạc hoặc tạo điều kiện cho việc bán ma túy hay không. Đây là những tình tiết có ý nghĩa trong việc đánh giá nhận thức, ý chí và vai trò của từng bị cáo.

Theo các luật sư, việc xác định trách nhiệm hình sự cần dựa trên hành vi cụ thể và chứng cứ đối với từng người, tránh việc từ một hành vi ban đầu suy diễn thành ý chí chung đối với toàn bộ hành vi phạm tội diễn ra sau đó.