Cách trồng húng quế tại nhà
Húng quế là cây khá dễ trồng trong chậu, nhà nào cũng có thể tự trồng.
Húng quế là một trong những loại rau gia vị rất hợp để trồng tại nhà. Chỉ cần vài chậu nhỏ ngoài ban công, sân hoặc khoảng hiên có nắng, gia đình đã có thể tự trồng để khi cần thì hái một ít dùng ngay. Cây cũng sinh trưởng tương đối nhanh và có thể thu hoạch nhiều lần, vì vậy ngay cả người mới bắt đầu trồng rau cũng có thể thử theo các bước cơ bản sau đây.
Bước 1: Chuẩn bị chậu và đất trồng
Trước khi nghĩ đến chuyện gieo hạt, bạn hãy chuẩn bị cho cây một môi trường sống phù hợp. Húng quế không cần chậu quá sâu ngay từ đầu, nhưng chậu phải có lỗ thoát nước ở đáy. Đây là chi tiết rất quan trọng bởi cây thích đất có độ ẩm nhưng lại không chịu được tình trạng bộ rễ nằm trong giá thể sũng nước kéo dài. Với một vài cây trồng để gia đình sử dụng, có thể chọn chậu đường kính khoảng 20-30 cm hoặc những thùng trồng rau có kích thước tương đương. Nếu gieo nhiều cây chung một chậu, nên chọn chậu rộng hơn để sau này cây có khoảng trống phát triển tán và bộ rễ.
Đất trồng húng quế cần tơi, giàu hữu cơ nhưng vẫn thoát nước tốt. Cách đơn giản nhất với người mới là mua đất sạch chuyên dùng để trồng rau đã được phối trộn sẵn. Nếu tự chuẩn bị, có thể dùng đất sạch phối cùng phân hữu cơ đã hoai mục và một thành phần tạo độ thoáng như xơ dừa đã xử lý hoặc trấu hun. Không nên sử dụng phân chuồng còn tươi, cũng không cần nén đất thật chặt vào chậu vì đất bí và giữ nước quá lâu sẽ bất lợi cho rễ. Khi cho đất vào gần đầy chậu, nên chừa lại vài centimet so với miệng để sau này tưới nước không làm đất tràn ra ngoài. Tưới nhẹ một lượt để toàn bộ giá thể có độ ẩm tương đối đồng đều rồi mới bắt đầu gieo.
Bước 2: Gieo hạt húng quế
Với cách trồng từ hạt, mọi người nên chọn hạt giống có nguồn gốc rõ ràng và còn hạn sử dụng. Hạt húng quế khá nhỏ nên không cần đào hốc sâu. Sau khi làm ẩm đất, rải hạt tương đối thưa trên bề mặt rồi phủ một lớp đất hoặc giá thể thật mỏng lên trên. Ở giai đoạn này, bạn đừng dùng vòi nước mạnh tưới trực tiếp vào chậu vì hạt rất dễ bị cuốn đi hoặc dồn hết về một góc. Bình phun sương hoặc vòi tưới có tia nước nhẹ sẽ phù hợp hơn. Trong những ngày tiếp theo, mục tiêu là giữ cho bề mặt đất đủ ẩm để hạt nảy mầm chứ không phải lúc nào cũng ướt sũng. Đặt chậu ở nơi sáng, thông thoáng và theo dõi độ ẩm mỗi ngày. Khi cây con bắt đầu nhú lên, lúc này quá trình chăm sóc mới chuyển sang giai đoạn tiếp theo. Trong điều kiện phù hợp, hạt thường bắt đầu nảy mầm sau khoảng 5-10 ngày.
Bước 3: Tỉa bớt cây con thay vì để mọc chen chúc
Hạt được gieo tương đối dày, sau khoảng 2-3 tuần có thể khiến một chậu xuất hiện rất nhiều cây con. Nhìn ban đầu khá thích mắt nhưng nếu để chúng mọc sát nhau, cây sẽ phải cạnh tranh ánh sáng, nước và dinh dưỡng, về sau tán khó phát triển đẹp. Đợi cây con cứng cáp và xuất hiện vài lá thật rồi tỉa dần những cây yếu, giữ lại các cây khỏe với khoảng cách đủ để chúng phát triển. Những cây khỏe được nhổ tỉa cũng có thể chuyển sang chậu khác. Khi chuyển cây, nên làm lúc đất còn hơi ẩm và thao tác nhẹ tay để hạn chế làm đứt bộ rễ non. Sau khi chuyển chậu, cây có thể hơi rũ trong thời gian đầu. Đừng vội bón thật nhiều phân hay mang cây ra phơi nắng gắt với mong muốn cây hồi nhanh hơn, mà nên để cây có thời gian ổn định bộ rễ trước.
Bước 4: Cho húng quế làm quen với nắng
Húng quế là cây ưa sáng, vì vậy một góc bếp tối hoặc vị trí sâu trong phòng thường không phải nơi lý tưởng để đặt chậu lâu dài. Khi cây đã khỏe, hãy chuyển chậu ra ban công, sân, hiên hoặc nơi nhận được nhiều giờ ánh sáng và nắng trực tiếp trong ngày. Tuy nhiên, nếu cây con trước đó được ươm ở nơi ít nắng, không nên chuyển đột ngột ra giữa nắng gay gắt cả ngày. Có thể tăng dần thời gian cây tiếp xúc với nắng trong vài ngày để cây thích nghi. Khi đủ ánh sáng, cây thường phát triển chắc hơn và tán lá tốt hơn. Ngược lại, húng quế thiếu sáng dễ vươn thân dài để tìm ánh sáng, khiến cây trông cao nhưng mảnh và thưa lá.
Bước 5: Tưới sao cho đất ẩm nhưng không úng
Đến giai đoạn cây phát triển ổn định, tưới nước là việc cần quan sát hàng ngày nhưng không nhất thiết phải tuân theo một lịch cứng. Một chậu nhỏ đặt ngoài nắng trong ngày nóng sẽ khô nhanh hơn rất nhiều so với chậu lớn đặt ở nơi mát. Trước khi tưới, có thể dùng tay kiểm tra lớp đất phía trên. Khi bề mặt đã bắt đầu khô, tưới từ từ quanh gốc cho đến khi đất được làm ẩm và nước thừa bắt đầu thoát qua đáy chậu. Sau đó để chậu tự ráo, không nên đặt chậu trong khay luôn đầy nước. Nếu đất vẫn còn ẩm thì chưa cần tưới thêm. Lá hơi rũ do thiếu nước và cây suy yếu vì rễ bị úng đôi khi có thể khiến người trồng nhầm lẫn, vì vậy nhìn vào tình trạng đất sẽ đáng tin cậy hơn việc cứ thấy cây không đẹp là lập tức tưới.
Bước 6: Ngắt ngọn để cây mọc nhiều nhánh
Khi húng quế đã lớn, có nhiều cặp lá thật và thân đủ khỏe, đừng chỉ để cây tiếp tục vươn thành một ngọn dài. Đây là lúc có thể bắt đầu ngắt phần ngọn ngay phía trên một cặp lá. Từ các mắt lá phía dưới, cây sẽ có cơ hội bật thêm những nhánh bên. Khi những nhánh mới tiếp tục lớn, cách ngắt ngọn này có thể được lặp lại một cách hợp lý. Nhờ vậy, thay vì chỉ có vài thân cao, chậu húng quế sẽ dần phân nhiều nhánh và cho nhiều vị trí để thu hái hơn. Nếu trồng chủ yếu để lấy lá mà cây bắt đầu xuất hiện hoa, mọi người cũng có thể ngắt các cụm hoa khi chúng mới hình thành. Điều này giúp kéo dài giai đoạn cây tập trung phát triển thân và lá.
Bước 7: Hái húng quế thế nào để cây tiếp tục ra lá?
Khi cây đã phát triển khỏe và có nhiều nhánh, gia đình có thể bắt đầu hái dùng. Thay vì nhặt hết những chiếc lá lớn hoặc cắt trụi một phần thân, hãy thu hoạch phần ngọn ngay phía trên một cặp lá, tương tự cách ngắt ngọn khi tạo tán. Cách hái này vừa có rau để sử dụng, vừa giữ lại các mắt lá phía dưới để cây tiếp tục bật nhánh. Mỗi lần cũng không nên lấy quá nhiều khiến cây chỉ còn trơ thân, bởi cây vẫn cần một lượng lá đủ lớn để quang hợp và phục hồi. Sau mỗi đợt thu hoạch, tiếp tục duy trì ánh sáng, nước và dinh dưỡng phù hợp, các nhánh mới sẽ tiếp tục phát triển. Nhờ vậy, thay vì trồng một lần rồi nhổ cả cây, vài chậu húng quế tại nhà có thể cho gia đình thu hái nhiều đợt trong suốt quá trình cây sinh trưởng.