Thương hiệu thời trang Pháp Lemaire vốn nổi tiếng với phong cách tối giản và tư duy nghệ thuật khác biệt, nhưng mới đây, nhà mốt này đã rơi vào tâm điểm của một cuộc khủng hoảng truyền thông nghiêm trọng tại thị trường tỷ dân.
Ngòi nổ bắt nguồn từ chiến dịch quảng bá cho dòng phụ kiện khuếch tán hương thơm mới, nơi một vật phẩm có hình dáng bím tóc dài đã chạm vào nỗi đau lịch sử và lòng tự tôn dân tộc của cộng đồng mạng Trung Quốc. Sự việc được chú ý bởi cộng đồng yêu thời trang Việt Nam khi người đứng sau định hướng hình ảnh và sáng tạo của Lemaire là Sarah-Linh Tran, nhà sáng tạo gốc Việt tài năng vốn luôn được ca ngợi bởi tư duy đa văn hóa.
Trong bộ sưu tập Objets Senteur vừa ra mắt, Lemaire đã giới thiệu một sản phẩm mang tên Tresse, đây là một dải vải lanh dệt tay được bện thành hình bím tóc dài dùng để khuếch tán hương thơm có giá bán 56.100 Yên Nhật (hơn 9,2 triệu đồng). Tuy nhiên, những hình ảnh quảng bá trên Instagram và các nền tảng quốc tế của Lemaire đã ngay lập tức vấp phải sự phản ứng dữ dội từ công chúng xứ Trung.
Trong các khung hình, bím tóc này được đặt cạnh một chiếc áo choàng dài và một cây kéo. Đối với nhiều người tiêu dùng Trung Quốc, sự kết hợp này vô tình gợi nhắc trực tiếp đến hình ảnh bím tóc của nam giới thời nhà Thanh (1644-1911) cùng giai đoạn lịch sử đau thương với sắc lệnh "cắt tóc, thay y phục" đầy cưỡng chế.
Làn sóng phẫn nộ dâng cao khi netizen Trung Quốc cho rằng Lemaire đang chiếm dụng văn hóa một cách thiếu tôn trọng, thậm chí là "xát muối" vào biểu tượng mang tính hạ thấp nhân phẩm trong lịch sử. Việc đặt cây kéo cạnh bím tóc được cho là một ẩn ý về sự áp đặt văn hóa, khiến công chúng tại thị trường này không thể ngồi yên.
Nhiều bình luận gay gắt đã để lại bên dưới các bài đăng của hãng rằng liệu nhà mốt có thực sự không hiểu ý nghĩa của việc đặt chiếc kéo ở vị trí đó, hay đây là một hành vi cố tình gây chú ý dựa trên những nhạy cảm chính trị và lịch sử. Nhiều người dùng tuyên bố sẽ không bao giờ ủng hộ thương hiệu này nữa, cho rằng nếu một chiến dịch làm khách hàng cảm thấy khó chịu thì đó chắc chắn không phải là một sự tình cờ.
Trước áp lực lớn, Lemaire đã chính thức đưa ra thông điệp xin lỗi, thừa nhận rằng họ đã không thực hiện đủ sự nhận thức cần thiết khi cân nhắc cách sản phẩm này bị nhìn nhận dưới các góc độ văn hóa khác nhau. Nhà mốt khẳng định họ nghiêm túc tiếp thu các phản hồi và đang rà soát lại quy trình nội bộ để nâng cao trách nhiệm trong tương lai.
Tuy nhiên, lời xin lỗi này bị cộng đồng mạng Trung Quốc đánh giá là thiếu chân thành và có phần bao biện. Nhiều người cho rằng cách dùng từ "khác biệt trong bối cảnh văn hóa" của hãng như đang ngầm ám chỉ rằng khách hàng Trung Quốc đang quá nhạy cảm thay vì thừa nhận lỗi sai trong tư duy thiết kế. Lời xin lỗi của Lemaire bị coi là một nỗ lực "lấp liếm" thay vì thực sự hối lỗi về sự thiếu hiểu biết lịch sử.
Thông báo của Lemaire
Tạm dịch: Chúng tôi ghi nhận những quan điểm trái chiều liên quan đến lần ra mắt và hình ảnh gần đây của Tresse thuộc bộ sưu tập Objets Senteur - một thiết kế dây bện bằng vải lanh dệt tay dùng để khuếch tán hương thơm và chân thành xin lỗi về bất kỳ sự bối rối hay khó chịu nào mà sản phẩm này có thể đã gây ra.
Chúng tôi thừa nhận rằng mình đã thiếu đi sự cân nhắc thấu đáo về cách sản phẩm này có thể bị nhìn nhận, đặc biệt là dưới những lăng kính và sự nhạy cảm văn hóa đa dạng.
Với vị thế là một nhà mốt có tệp khách hàng toàn cầu và đa văn hóa, chúng tôi nghiêm túc tiếp thu những phản hồi này. Hiện tại, chúng tôi đang tiến hành rà soát lại các quy trình nội bộ nhằm nâng cao nhận thức và trách nhiệm văn hóa trong tương lai, cũng như ngăn chặn những tình huống tương tự xảy ra.
Chúng tôi chân thành trân trọng những ý kiến đóng góp sâu sắc từ cộng đồng khán giả Trung Quốc và coi đây là cơ hội quan trọng để củng cố quy trình thẩm định về nhạy cảm văn hóa. Chúng tôi cam kết sẽ tiếp tục tiếp cận công việc với sự tôn trọng, minh bạch và cẩn trọng, đồng thời không ngừng thúc đẩy sự cởi mở và đối thoại.
Sự việc này gây bất ngờ lớn cho giới mộ điệu bởi Lemaire lâu nay luôn được ngưỡng mộ nhờ tư duy thẩm mỹ tĩnh lặng, giàu chiều sâu và sự nhạy bén đa văn hóa của cặp đôi Christophe Lemaire và Sarah-Linh Tran.
Christophe Lemaire vốn là một cái tên kỳ cựu của làng mốt Pháp, người từng mài dũa tư duy tại Christian Lacroix trước khi đảm nhận vai trò dẫn dắt tại Lacoste và đặc biệt là Hermès. Chính quãng thời gian tại các nhà mốt di sản này đã giúp anh tinh lọc tầm nhìn về trang phục, định hình nên triết lý tối giản và thực dụng đặc trưng. Kể từ năm 2014, anh tập trung hoàn toàn cho thương hiệu riêng, đồng thời giữ vai trò đồng giám đốc tại Trung tâm R&D Uniqlo Paris và dòng Uniqlo U.
Đồng hành cùng Christophe là Sarah-Linh Tran - nhà thiết kế người Pháp gốc Việt vốn xuất thân từ ngành xuất bản văn học trước khi chuyển hướng sang thời trang vào năm 2010 với tư cách giám đốc nghệ thuật tại Lemaire. Với nền tảng trí thức và lăng kính văn hóa đa dạng, Sarah-Linh được xem là người có công lớn trong việc nhào nặn nên ngôn ngữ hình ảnh và những phom dáng mang tính tự sự của Lemaire. Sự tinh tế của cô còn được khẳng định qua việc thành lập nhà xuất bản riêng mang tên Éditions Siegelbaum Tran vào năm 2025.
Chính sự kết hợp giữa bản lĩnh của Christophe và sự nhạy cảm văn hóa từ gốc rễ của Sarah-Linh đã giúp Lemaire vượt qua ranh giới của một thương hiệu thời trang đơn thuần để trở thành biểu tượng của lối sống tinh tế. Tuy nhiên, việc một hệ thống vốn vận hành dựa trên sự thấu cảm văn hóa sâu sắc này lại để xảy ra một sai sót về nhạy cảm lịch sử tại Trung Quốc là một nốt trầm đáng tiếc, cho thấy những "điểm mù" khó tránh trong quy trình sáng tạo và kiểm duyệt nội dung của các nhà mốt toàn cầu.
Vụ tranh cãi diễn ra ngay tại thời điểm Lemaire đang mở rộng mạnh mẽ sự hiện diện tại Trung Quốc với các cửa hàng flagship đồ sộ tại đường Vũ Khang (Thượng Hải) vào tháng 1/2024 và mới đây nhất là tại Sanlitun (Bắc Kinh) vào tháng 3/2026. Trung Quốc cho thấy họ không chỉ là thị trường tiêu thụ xa xỉ lớn nhất thế giới mà còn là nơi người tiêu dùng ngày càng có yêu cầu khắt khe về sự tôn trọng văn hóa.
Ảnh: Lemaire, Internet