7 năm mua sắm theo cảm hứng, tôi mới hiểu: Nhà càng nhiều đồ, tiền càng khó giữ

Trong những năm gần đây, khi chi phí sinh hoạt tăng lên và người tiêu dùng có xu hướng thận trọng hơn với tiền bạc, lối sống tối giản cũng được nhắc tới nhiều hơn. Nhưng tối giản không đơn thuần là bỏ bớt đồ đạc để căn nhà trông đẹp mắt. Nếu áp dụng đúng, đây còn là cách cắt giảm khá nhiều khoản chi nhỏ nhưng lặp đi lặp lại mỗi tháng.

Một người từng thú nhận rằng trước đây mình thường xuyên mua sắm theo cảm hứng. Những món đồ được quảng cáo là "giúp cuộc sống tốt hơn", "nhà nào cũng nên có" nhanh chóng xuất hiện trong nhà. Đến khi chuyển nhà, người này mới nhận ra rất nhiều món chỉ được sử dụng một, hai lần, trong khi số tiền bỏ ra cho chúng cộng lại không hề nhỏ.

Sau một thời gian thực hành tối giản, điều thay đổi rõ nhất không phải căn nhà rộng hơn mà là cách tiêu tiền.

1. Trước khi mua một món đồ, hãy hỏi: Trong nhà đã có thứ gì thay thế được nó chưa?

Một trong những khu vực dễ khiến chúng ta mua trùng chức năng nhất chính là căn bếp.

Máy xay, máy làm sữa hạt, máy ép, máy nướng, máy làm bánh, nồi chuyên dụng cho từng món... mỗi thiết bị đều được giới thiệu với một công dụng hấp dẫn. Nhưng sau vài tháng, không ít món lại nằm nguyên trong tủ.

Nguyên tắc đơn giản là: trước khi mua thiết bị mới, hãy xem những món đang có có thể thực hiện được 70-80% nhu cầu hay không.

Nếu một chiếc máy chỉ giải quyết một nhu cầu rất nhỏ và tần suất sử dụng chỉ vài lần mỗi tháng, việc mua thêm có thể khiến bạn tốn cả tiền lẫn diện tích lưu trữ.

Tối giản ở đây không phải là "không được mua", mà là không mua hai lần cho cùng một nhu cầu.

2. Cẩn thận với những món đồ mua cho "phiên bản lý tưởng" của chính mình

Có một kiểu mua sắm rất phổ biến: chúng ta không mua cho cuộc sống hiện tại mà mua cho cuộc sống mình hy vọng sẽ có.

Thấy người khác tập thể dục mỗi ngày, ta mua máy chạy bộ, thảm yoga, dây kháng lực. Thấy người khác chơi nhạc, ta mua đàn guitar hay ukulele. Xem một video nấu ăn đẹp mắt, ta lập tức muốn sở hữu cả bộ dụng cụ giống người trong video.

Vấn đề nằm ở chỗ: mua thiết bị dễ hơn rất nhiều so với hình thành thói quen.

Không ít món đồ cuối cùng trở thành "đồ trang trí đắt tiền", bởi sau vài tuần hào hứng, chủ nhân không còn sử dụng nữa.

Một cách hợp lý hơn là bắt đầu bằng phiên bản rẻ nhất hoặc đơn giản nhất. Muốn chạy bộ, trước tiên hãy duy trì việc đi bộ hoặc chạy ngoài trời. Muốn tập yoga, hãy tập đều đặn một thời gian rồi mới đầu tư dụng cụ. Muốn học nhạc, có thể thuê hoặc mượn nhạc cụ trước khi mua.

Khi thói quen đã tồn tại đủ lâu, lúc ấy việc chi tiền mới thực sự đáng giá.

3. Đừng thiết kế cả căn nhà cho những nhu cầu chỉ xuất hiện vài ngày mỗi năm

Nhiều gia đình có một căn phòng gần như quanh năm đóng cửa chỉ để "phòng khi có khách".

Nhưng nếu người thân chỉ tới ở vài lần trong năm, việc dành toàn bộ một căn phòng làm phòng ngủ khách có thể là sự lãng phí không gian.

Thay vào đó, phòng này có thể trở thành phòng làm việc, nơi tập thể dục, góc đọc sách hoặc khu vực lưu trữ. Khi cần, chỉ cần bố trí thêm sofa bed, giường gấp hoặc đệm dự phòng.

Tư duy tối giản không phải bỏ đi sự tiện nghi, mà là để mỗi mét vuông trong nhà phục vụ cuộc sống hàng ngày, thay vì những tình huống hiếm khi xảy ra.

4. Có rất nhiều hộp, chai và đồ chứa mà chúng ta đang vứt đi rồi lại bỏ tiền mua thứ tương tự

Một thay đổi khác của người sống tối giản là bắt đầu nhìn đồ vật theo công năng thay vì nhãn mác.

Hộp điện thoại chắc chắn có thể trở thành ngăn phân loại bút, kéo, cáp sạc. Hộp thiếc có thể dùng để đựng những vật dụng nhỏ. Những lọ thủy tinh sạch có thể dùng để lưu trữ đồ khô hoặc các món lặt vặt nếu phù hợp với mục đích sử dụng.

Điều thú vị là nhiều gia đình có thói quen vứt hộp đựng đi, sau đó lại đặt mua hàng loạt hộp nhựa để "tổ chức nhà cửa".

Kết quả là chúng ta trả tiền hai lần: một lần cho sản phẩm ban đầu và một lần nữa cho chiếc hộp thay thế.

Tất nhiên, không phải thứ gì cũng nên giữ lại. Nếu việc tái sử dụng khiến nhà đầy hộp, chai và đồ "để dành lúc nào đó", nó lại đi ngược tinh thần tối giản. Chỉ nên giữ những thứ có mục đích rõ ràng và được sử dụng ngay.

5. Muốn nhà ít đồ hơn, hãy giảm những món dùng một lần

Một bình nước cá nhân có thể là ví dụ đơn giản nhất.

Mang nước từ nhà giúp giảm số lần mua nước đóng chai hoặc đồ uống bên ngoài. Mỗi lần tiết kiệm có thể chỉ vài chục nghìn đồng, nhưng nếu thói quen này lặp lại hàng trăm lần trong năm, số tiền cộng lại không hề nhỏ.

Tương tự, việc sử dụng túi mua sắm nhiều lần, khăn vải hay những món đồ có thể dùng lâu dài cũng giúp giảm các khoản chi nhỏ.

Đây chính là điểm đáng chú ý của lối sống tối giản: nó hiếm khi giúp bạn tiết kiệm một khoản tiền thật lớn ngay lập tức, nhưng lại có khả năng chặn hàng trăm khoản chi nhỏ trước khi chúng xuất hiện.

Cuối cùng, tối giản không phải sống kham khổ

Nhiều người nghĩ sống tối giản nghĩa là căn nhà gần như trống rỗng hoặc phải từ bỏ những thứ mình thích. Thực tế, cốt lõi của tối giản đơn giản hơn nhiều: giữ lại những thứ phục vụ cuộc sống thật sự và ngừng trả tiền cho những thứ chỉ phục vụ cảm giác nhất thời.

Một căn nhà có ít đồ hơn thường dễ dọn dẹp hơn. Ít mua sắm hơn cũng đồng nghĩa với ít phải tìm chỗ chứa, ít phải bảo quản và ít phải thay thế.

Quan trọng hơn, sau một thời gian, bạn bắt đầu hình thành một phản xạ mới trước mỗi quyết định mua hàng: "Mình có thực sự cần thứ này hay chỉ đang muốn sở hữu nó ngay lúc này?"

Chỉ riêng khoảng dừng vài giây ấy đã có thể cứu ví tiền khỏi rất nhiều khoản chi không cần thiết.

Đối với phần lớn các gia đình bình thường, tài chính không phải lúc nào cũng thay đổi nhờ một quyết định lớn. Đôi khi, nó được cải thiện từ hàng trăm quyết định rất nhỏ: một món không mua, một thiết bị không chạy theo xu hướng, một chiếc hộp được tận dụng lại và một thói quen tiêu dùng được điều chỉnh.

Sau cùng, cảm giác "giàu hơn" đôi khi không đến từ việc sở hữu thêm, mà từ việc nhận ra rằng mình thực sự cần ít hơn rất nhiều so với những gì từng nghĩ.