5 lần nhảy việc, phát hiện "bộ quy tắc ngầm" khi đi làm ở công ty mới

Mỗi công ty, mỗi doanh nghiệp sẽ có một văn hóa riêng. Điều này ai đi làm cũng đều biết cả. Thế nên không có gì lạ khi mỗi lần nhảy việc là một lần phải học cách thích nghi, không chỉ với tính chất công việc hay cương vị mới, mà còn là cách giao tiếp, cách làm việc nhóm và cả những "luật ngầm" mà chẳng ai ghi sẵn trong hợp đồng lao động.

Có người mất vài tháng để hòa nhập, cũng có người chỉ mất vài tuần. Điểm khác biệt đôi khi không nằm ở năng lực chuyên môn mà ở việc họ hiểu được những quy tắc ngầm của nơi mình đang làm việc.

Sau 5 lần thay đổi công việc, 5 lần phải học cách làm quen với môi trường mới, tôi nhận ra nếu muốn thích nghi nhanh và làm việc hiệu quả, đây là những điều quan trọng cần lưu tâm.

1. Đừng quá nóng vội với việc chứng minh bản thân trong tuần đầu tiên

Đi làm ở chỗ mới, chúng ta thường muốn tạo ấn tượng tốt với đồng nghiệp mới, sếp mới. Điều này không sai, nhưng nếu quá nóng vội sẽ dễ hỏng việc, dễ khiến người khác cảm thấy bản thân đang “thể hiện quá đà”. Không ít người cố gắng phát biểu thật nhiều trong các cuộc họp, liên tục đề xuất ý tưởng hoặc tìm cách thể hiện lẫn chứng minh kinh nghiệm từ công ty cũ.

Đóng góp không sai, nêu ra quan điểm của mình cũng là việc nên làm. Tuy nhiên đừng quên, mình vẫn còn là người mới, có thể mình chưa hiểu hết quy trình hoặc văn hóa làm việc của công ty mới. Thế nên bên cạnh việc phát biểu, hãy học cách quan sát, lắng nghe và học hỏi từ đồng nghiệp xung quanh - những người đã có kinh nghiệm và đã hiểu văn hóa lẫn quy trình.

2. Đừng xem nhẹ việc tìm hiểu văn hóa nội bộ

Nhiều người cho rằng chỉ cần nắm chắc quy trình và hoàn thành tốt công việc là đủ để hòa nhập với môi trường mới. Thế nhưng trên thực tế, mỗi doanh nghiệp đều có một "văn hóa nội bộ" riêng, là những quy tắc không được viết thành văn bản nhưng gần như ai làm lâu cũng ngầm hiểu.

Có công ty ưu tiên xử lý công việc nhanh qua tin nhắn, trong khi doanh nghiệp khác lại coi email là kênh trao đổi chính thức duy nhất được chấp nhận. Hay như cách tổ chức cuộc họp, phản hồi ý kiến, văn hóa ăn trưa cùng đồng nghiệp,... cũng phần nào phản ánh văn hóa của tập thể.

Vì vậy, thay vì chỉ tập trung học nghiệp vụ, hãy dành thời gian quan sát cách mọi người làm việc, giao tiếp và phối hợp với nhau. Hiểu được văn hóa nội bộ không chỉ giúp tránh những tình huống khó xử mà còn khiến quá trình hòa nhập diễn ra tự nhiên hơn.

3. Mối quan hệ với đồng nghiệp cũng là một kỹ năng cần xây dựng

Ở môi trường mới, không cần cố gắng kết thân với tất cả mọi người ngay lập tức. Điều quan trọng hơn là tạo được hình ảnh một đồng nghiệp đáng tin cậy: đúng giờ, giữ lời hứa, phản hồi khi được nhờ hỗ trợ và luôn tôn trọng công sức của người khác.

Khi cần sự giúp đỡ, một thái độ cầu thị thường nhận được nhiều thiện chí hơn việc tỏ ra mình đã biết tất cả. Ngược lại, sau khi đã quen việc, chủ động hỗ trợ người khác cũng là cách nhanh nhất để xây dựng sự tin tưởng. Nơi làm việc không phải cuộc thi xem ai nổi bật nhất, mà là môi trường cần nhiều người phối hợp để cùng hoàn thành mục tiêu chung.

4. Đừng cố thay đổi mọi thứ quá sớm

Một số nhân viên mới vào làm sẽ nhìn thấy nhiều điểm có thể cải thiện và rất hào hứng đề xuất thay đổi. Điều đó không sai, nhưng thời điểm đề xuất mới là yếu tố quyết định đóng góp của bạn có phù hợp hay không.

Nếu vừa gia nhập công ty vài tuần đã liên tục chỉ ra những điều chưa hợp lý, người khác dễ có cảm giác rằng nhân viên mới chưa hiểu đủ nhưng đã muốn "cải tổ". Thực tế, nhiều quy trình tồn tại không phải vì hoàn hảo mà vì chúng phù hợp với nguồn lực, khách hàng hoặc đặc thù của doanh nghiệp. Chỉ khi hiểu toàn bộ bức tranh, các đề xuất mới thực sự có giá trị.

Thay vì thay đổi ngay lập tức, hãy dành thời gian trải nghiệm đủ lâu để biết điều gì nên giữ, điều gì cần cải tiến và đâu là thời điểm thích hợp để lên tiếng. Một ý tưởng đúng nhưng đưa ra sai lúc đôi khi cũng khó được đón nhận.

5. Thích nghi không có nghĩa là đánh mất chính mình

Mỗi công ty đều có văn hóa riêng, nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc phải thay đổi hoàn toàn con người để hòa nhập.

Thích nghi là biết điều chỉnh cách giao tiếp, cách phối hợp và cách làm việc để phù hợp với môi trường mới. Tuy nhiên, những giá trị cốt lõi như sự trung thực, tinh thần trách nhiệm hay thái độ chuyên nghiệp vẫn nên được giữ nguyên.

Nếu một môi trường buộc nhân viên phải đánh đổi những nguyên tắc quan trọng hoặc liên tục khiến họ cảm thấy không còn là chính mình, đó cũng là dấu hiệu đáng để cân nhắc về mức độ phù hợp lâu dài.